III SA/Gl 1907/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.L. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF. Wniosek ten obejmował żądanie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący oświadczył, że jego sytuacja rodzinna uległa znacznemu pogorszeniu wraz ze śmiercią jego ojca. Matka strony przebywa na rencie inwalidzkiej z powodu choroby nowotworowej. Skarżący i jego siostra studiują obecnie w systemie dziennym. Czesne wynosi 425 zł miesięcznie. Utrzymanie domu (opłaty za prąd, gaz, telefon, ogrzewanie) wymagają nakładów finansowych. Po ojcu zostało małe gospodarstwo rolne o powierzchni [...]ha w skład którego wchodzi las o powierzchni [...]ha i łąka o powierzchni [...]ha. Pozostałe [...] ha to ziemia orna [...] klasy. Gospodarstwo to wymaga również dużego nakładu finansowego i wkładu pracy własnej. Strona wraz ze swoją siostrą nie jest w stanie ponosić większych wydatków. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoją matką M.L. i swoją siostrą D.L. Na dochód miesięczny wspólnego gospodarstwa domowego składa się renta rodzinna otrzymywana przez wnioskodawcę i jego siostrę w kwocie po 879 zł. Matka strony otrzymuje natomiast rentę inwalidzką w wysokości 623 zł. Na majątek strony składa się opisane wyżej gospodarstwo rolne w skład którego wchodzi również dom o powierzchni [...] m2 oraz budynki gospodarcze, stodoła, obora i szopa. Strona oświadczyła, że zarówno on, jak i jego domownicy nie posiadają żadnych oszczędności pieniężnych, papierów wartościowych, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro. W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy pismem z dnia 18 stycznia 2012 r. wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy. Wezwanie to miało na celu uzupełnienie i udokumentowanie danych zawartych we wniosku o prawo pomocy. W odpowiedzi na wezwanie, wnioskodawca nadesłał wyciągi z rachunków bankowych: swojego za okres od listopada 2011 r. do stycznia 2012 r.(brak pierwszej strony); matki za okres od października 2011 r. do stycznia 2012 r. oraz swojej siostry – zestawienie operacji tylko i wyłącznie za jeden dzień, tj. za [...] r. Nadesłano także druk z ZUS-u dotyczący renty rodzinnej otrzymywanej przez siostrę strony oraz rachunki obrazujące wydatki na: zakup węgla kamiennego (2.690 zł – średnio 225 zł na miesiąc); decyzja w/s podatku o nieruchomości za 2011 r. (182 zł – średnio 15 zł/m-c); energię elektryczną (średnio 230 zł/m-c); gaz (94,78 zł); wodę (średnio 135 zł/m-c); wywóz nieczystości (135 zł); telefon (59 zł); ubezpieczenie OC (346 zł – średnio 29 zł/m-c); opłata za studia (425 zł); ubezpieczenie budynków (558 zł – średnio 46 zł/m-c); oraz rachunki spłaty kredytu zaciągniętego na spłatę zakupionej pralki automatycznej – został on już jednak spłacony w styczniu bieżącego roku. Z rachunków bankowych wynika kwota świadczenia netto otrzymywanego tytułem renty – zgodna z oświadczeniami zawartymi na formularzu PPF, jak również to, że na rachunek bankowy matki wnioskodawcy wpływają nieregularnie kwoty określane, jako pomoc ze strony rodziny (200 zł w październiku 2011 r. oraz 1.100 zł w listopadzie 2011 r.). Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku M.L., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego lub adwokata) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniosku należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał w sposób dostateczny, że spełnia warunki uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku w całości i zwolnienie go od kosztów sądowych. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skarżący udokumentował stan finansowy swojego gospodarstwa domowego, prowadzonego wspólnie z matką i siostrą w sposób wyczerpujący. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostają trzy osoby, które osiągają regularny i stały dochód. Dochód tego gospodarstwa domowego wynosi netto około 2.051 zł miesięcznie. Wydatki miesięczne wynoszą przeciętnie 1.400 zł. Kwota ta nie obejmuje wydatków związanych z zakupem żywności, odzieży, środków czystości oraz leków. Należy jednak zauważyć, że konto bankowe matki strony jest zasilane gotówką określaną jako "darowane od rodziny". Darowizny te wynoszą od 200 zł (październik 2011 r.) do 1.100 zł (listopad 2011 r.). Wyciąg z rachunku bankowego siostry skarżącego obejmuje tylko jeden dzień (zamiast pełnych trzech miesięcy), natomiast wyciąg z rachunku bankowego skarżącego nie jest kompletny (brak pierwszej strony wydruku). W drugiej połowie stycznia 2012 r. wpłynęła na rachunek skarżącego kwota 3.534,38 zł tytułem jednorazowej płatności obszarowej ze środków unijnych. Z ostatniego dostępnego raportu na wyciągu z rachunku bankowego strony wynika, że saldo na jego rachunku bankowym jest dodatnie. Wynika z tego, że wnioskodawca ma na swoim rachunku bankowym środki finansowe, które – zdaniem rozpoznającego wniosek – umożliwią uiszczenie kwoty 200 zł tytułem wpisu sądowego od skargi. Na marginesie należy również zaznaczyć, że skarżący studiuje na Wyższej Szkole [...] w Z. [...]. Są to studia odpłatne, a czesne wynosi 425 zł. Jest to relatywnie wysoka kwota, na poniesienie której nie stać osoby, która znajduje się w rzeczywiście trudnej sytuacji materialnej. Osoby, które znajdują się w takiej sytuacji materialnej mogą sobie pozwolić na odpłatne kształcenie na uczelni wyższej z reguły wtedy, gdy same podejmują dodatkowe prace zarobkowe, które umożliwią im zdobycie środków finansowych na pokrycie kosztów nauki. Ewentualnie istnieje możliwość wsparcia takich osób w formie stypendialnej, bądź też pomocy innych osób (np. rodziny). Wnioskodawca nie oświadczył jednak, że korzysta z takiej pomocy, czy też, że podejmuje pracę zarobkową, która pozwala mu pokryć koszty studiów. W tym stanie rzeczy, należy stwierdzić, że uiszczenie wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł mieści się w granicach możliwości finansowych skarżącego oraz wspólnego gospodarstwa domowego, w którym pozostaje. Uiszczenie takiej kwoty nie przyniesie uszczerbku w koniecznym utrzymaniu skarżącego, ani jego rodziny. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.