III SA/Gl 1908/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z 24 października 2013 r. skarżąca Spółka domagała się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powyższego podała, że przedmiotem jej działalności jest sprzedaż hurtowa [...] i [...]. Jej kapitał wynosi wprawdzie [...] zł, a wartość środków trwałych szacuje się na [...] zł, niemniej jednak w 2012 r. poniosła stratę rzędu [...] zł. Ponadto na jej rachunkach bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego sporządzenie wniosku odnotowano saldo ujemne wynoszące:- [...] zł, - [...] zł i - [...] zł. To oznacza, że sytuacja majątkowa Spółki nie pozwala jej na uiszczenie należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego. Tym bardziej, że według sprawozdania finansowego za 2013 r. poniesiona strata zwiększyła się do kwoty [...] zł. Okoliczność ta wskazuje na przewyższenie kapitału własnego o [...] zł. Dlatego też [...] r. Spółka złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku. Ze sporządzonego wykazu tytułów egzekucyjnych i wykonawczych wynika bowiem, że należna kwota wynosi łącznie [...] zł. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tym miejscu należy zauważyć, że przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy p.p.s.a.), zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie skarżącej będącej osobą prawną – prawa do sądu pod warunkiem, że ta wykaże, tj. udowodni w sposób wystarczająco przekonujący istnienie okoliczności uzasadniających zwolnienie jej z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Z regulacji zawartej w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. wypływa bowiem jednoznaczny wniosek, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania w znaczeniu udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonujący, unaocznienia (por. Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN, Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX z 1994 r., str. 805), że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna ubiegająca się o prawo pomocy nie ma dostatecznych środków na ich poniesienie. Tym samym rozstrzygnięcie złożonego wniosku zależy w gruncie rzeczy od tego, co zostanie przez wnioskodawcę wykazane (por. J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, W-wa 2004 r., str. 319). Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że brak jest podstaw do uwzględnienia zgłoszonego żądania. Fakt złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku Spółki "A" w żadnym wypadku nie powoduje konieczności przyznania jej prawa pomocy, chociażby z tego powodu, że jak wynika z jego treści istnieje majątek, który umożliwi pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. W kasie i na rachunkach bankowych Spółki znajduje się bowiem kwota wynosząca [...] zł, która de facto nie została wymieniona w złożonym oświadczeniu o posiadanych składnikach majątku (vide: druk PPPr rubryki od 6-9). Ponadto część wierzytelności – jak wskazano - jest łatwo ściągalnych, a w magazynie znajdują się towary w postaci wyrobów stalowych, które można bez większego problemu zbyć. Ponadto z treści przedłożonych do akt dokumentów księgowych Spółki ustalono, że poza kapitałem podstawowym w kwocie [...] zł, posiada ona kapitał (fundusz) zapasowy w wysokości [...] zł. Niezależnie od powyższego wartość jej środków trwałych w porównaniu do 2012 r. zwiększyła się i wynosi obecnie [...] zł. Wprawdzie za 2012 r. poniosła stratę rzędu [...] zł, która obecnie wynosi [...] zł, niemniej jednak ta spowodowana była wysokością ponoszonych kosztów uzyskania przychodu (vide: zeznanie podatkowe CIT-8 za 2012 r., gdzie przychód Spółki wynosił [...] zł, a koszty jego uzyskania [...]zł). Dlatego też nie można było uznać jakoby skarżąca nie dysponowała wystarczającą kwotą środków pieniężnych koniecznych do uiszczenia wpisu sądowego, skoro ten może się znaleźć w strukturze szeroko rozumianych kosztów działalności, przyjmujących przecież wyższe wartości. Tym bardziej, że w doktrynie za dominujący uznany został pogląd, zgodnie z którym koszty sądowe należą do normalnych kosztów działalności gospodarczej, a dochodzenie roszczeń na drodze sądowej - jako element tej działalności - wymaga na równi z koniecznością zapewnienia środków na bieżącą działalność, także zapewnienia środków na ich dochodzenie (por. M. Kowalska, A. Malmuk-Cieplak, Stosowanie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Przegląd Sądowy 2006/9/44). A ponieważ w kasie i na rachunkach bankowych Spółki znajduje się kwota wynosząca [...] zł (vide: treść wniosku o upadłość), dlatego też działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.