III SA/Gl 194/18
PostanowienieWSA w Gliwicach2018-07-17
Skład orzekający: Magdalena Jankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z o.o., która poniosła znaczną stratę i nie posiada środków na rachunku bankowym, pomimo posiadania kapitału zakładowego i środków trwałych, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości?Ratio decidendi
Spółka z o.o. może zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości, jeśli wykaże, że pomimo posiadania kapitału zakładowego i środków trwałych, poniosła znaczną stratę, nie posiada środków na rachunku bankowym i toczą się wobec niej postępowania egzekucyjne, co uniemożliwia jej partycypowanie w kosztach postępowania.Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując, że pomimo posiadanego kapitału zakładowego i środków trwałych, poniosła znaczną stratę i nie posiada środków na rachunku bankowym. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak spółka wniosła sprzeciw. Po uzupełnieniu dokumentacji finansowej, sąd uznał, że spółka wykazała brak środków na pokrycie kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Zmienił postanowienie referendarza sądowego z dnia 21 marca 2018 r. i zwolnił stronę skarżącą od kosztów sądowych w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 21 marca 2018 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części w sprawie ze skargi ,,A’’ sp. z o.o. w Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części postanawia: zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 21 marca 2018 r. i zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych w całości.
,,A’’ sp. z o.o. w Z. wraz ze skargą na powyższą decyzję, złożyła na druku urzędowego formularza PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek wskazała, że choć kapitał zakładowy Spółki wynosi 154.000,00 zł, a posiadane środki trwałe oszacowane zostały na kwotę 688.076,00 zł, to z uwagi na poniesioną w 2016 r. stratę rzędu 1.135.407,08 zł nie jest w stanie partycypować w kosztach niniejszego postępowania nawet w określonej części, albowiem stan jej środków zgromadzonych na rachunkach bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił 0,00 zł.
Jako uzupełnienie podanych wyżej danych do akt sprawy nadesłała: deklaracje VAT, gdzie wykazana została nadwyżka podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy, bilans wraz z rachunkiem zysków i strat oraz informacją dodatkową za 2016 r., zeznanie podatkowe z tego okresu, gdzie wykazano przychód rzędu 6.691,87 zł, który po potrąceniu o ponoszone wydatki w kwocie 1.487,95 zł przyniósł dochód w wysokości 5.203,92 zł, a nadto wyciąg z rachunku bankowego prowadzonego w ,,B’’ S.A. za okres od 12 lipca 2016 r. do 8 marca 2018 r.
Postanowieniem z 21 marca 2018 r. referendarz sądowy odmówił przyznania wnioskodawcy prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazał, że w rozpoznawanej sprawie zebrany materiał dowodowy nie potwierdził jakoby skarżąca spółka nie posiadała dostatecznych środków na poniesienie należnego wpisu sądowego.
Od tego postanowienia, w terminie ustawowym strona skarżąca wniosła sprzeciw.
Strona skarżąca w sprzeciwie nie zgodziła się ze stanowiskiem referendarza sądowego oraz obszernie odniosła się do wywodów na temat sytuacji finansowej skarżącej spółki.
Pismem z 22 maja 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wezwał do uzupełnienia u uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie aktualnej dokumentacji finansowej spółki.
Za pismem z 6 czerwc a 2018 r. skarżąca spółka nadesłała aktualną dokumentację finansową.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) – zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a." – sąd rozpoznając sprzeciw od postanowień, o których mowa w art. 258 §2 pkt 6 – 8 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Rozpoznając sprzeciw, sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Jednocześnie, Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.).
Stosownie do art. 243 § 1 p.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.).
Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) albo obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Na wstępie należy zaznaczyć, że ,,A’’ sp. z o.o. w Z. składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości lub w części.
Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku strony skarżącej, należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W wyniku złożonego sprzeciwu oraz nadesłanej do akt dokumentacji finansowej skarżącej spółki stwierdzić należy, że wnioskodawca zdołała wykazać, że spełnia przesłanki ustawowe, skutkujące całkowitym uwzględnieniem jego wniosku.
W piśmie z 6 czerwca 2018 r. skarżąca spółka ponownie wyjaśniła, że z przedłożonej dokumentacji wynika brak możliwości poniesienia przez spółkę kosztów sądowych.
Sąd stwierdził, że skarżąca spółka w rzeczywistości nie prowadzi w chwili obecnej działalności gospodarczej, skarżąca spółka nie posiada też żadnych środki finansowe mogące pokryć choćby w części wpis sądowy od skargi a względem spółki toczą się postępowania egzekucyjne.
W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, ,,A’’ sp. z o.o. w Z. wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Wobec wskazanych okoliczności Sąd zmienił zaskarżone postanowienie referendarza sądowego i wniosek skarżącego uwzględnił w całości. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., Sąd orzekł o zmianie zaskarżonego postanowienia referendarza sądowego i zwolnił stronę skarżącą od kosztów sądowych w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło