III SA/Gl 1944/15

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. j. R. K., W. J. w T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie z kosztów sądowych postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych. Wnioskiem z dnia 3 grudnia 2015 r. (data wpływu do Sądu 1 marca 2016 r.) Spółka jawna A R. K., W. J. domagała się zwolnienia od kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków). W jego uzasadnieniu podała, że od roku 2013 nie prowadzi działalności w zakresie sprzedaży hurtowej [...] artykułami użytku domowego. Ostatni bilans wraz z rachunkiem zysków i strat sporządziła 31 grudnia 2013 r. Wynika z niego, że Spółka nie posiadała w tamtym okresie żadnego majątku. Jej kapitał wynosił 140.000,00 zł, podczas gdy wypracowany zysk kształtował się na poziomie 329.467,26 zł. Ponieważ wobec Spółki i jej wspólników toczy się postępowanie egzekucyjne, zaksięgowane na rachunkach bankowych kwoty: 136 euro, 289,32 zł i 24.285,27 zł zostały zajęte. Podobnie zwrot podatku VAT za 12/2012 w wysokości 4.125.000,00 zł został wstrzymany, zadeklarowana nadwyżka podatku naliczonego nad należnym za 1/2013, która wynosiła 890.000,00 zł przeniesiona została na następny okres rozliczeniowy, gdyż organ odmówił jej zwrotu. Ponadto w związku z prowadzonym przez Prokuraturę Okręgową postępowaniem do depozytu złożono 2.000.000,00 zł tytułem zabezpieczenia kary grzywny grożącej wspólnikom Spółki. W tych okolicznościach spłacanie zaciągniętych kredytów obrotowych na kwotę ok. 1.000.000,00 zł i 3.087.898,99 zł stało się niemożliwe. Dlatego też bank wypowiedział warunki, na podstawie których ich udzielił. Zarówno Spółka, jak i jej wspólnicy, nie posiadali już zdolności kredytowej. Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. wszczął bowiem egzekucję przeciwko wspólnikom zmierzającą do wyegzekwowania należnego podatku dochodowego za 2012 r., który nie został zapłacony. Tak więc jakiekolwiek wpływy na rachunek Spółki bądź jej wspólników podlegają automatycznemu zajęciu. Dodatkowo z przedłożonej jako uzupełnienie wniosku dokumentacji źródłowej (vide: data wpływu 20 lipca 2016 r. i 9 sierpnia 2016 r.) ustalono, że działalność gospodarczą Spółka jawna A R. K., W. J. zawiesiła 20 czerwca 2013 r. Wprawdzie ta została wznowiona 31 maja 2015 r., niemniej jednak 30 czerwca 2015 r. ponownie ją zawieszono. Od 2013 r. wobec Spółki oraz jej wspólników prowadzone jest postępowanie egzekucyjne (vide: tytuły wykonawcze). Tym samym rachunki bankowe prowadzone w B, C i D na dzień 31 maja 2016 r. nie wykazują żadnych środków. Wszelkie wpływy z uwagi na posiadane saldo debetowe automatycznie księgowane były na spłatę zadłużenia. Wobec wspólników Spółki Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. 14 marca 2016 r. złożył wniosek o dokonanie wpisu w rejestrze dłużników niewypłacalnych. Za lata 2014/2015 nie składali bowiem zeznań podatkowych z tytułu uzyskiwanych w Spółce jawnej A R. K., W. J. z siedzibą w T. dochodów (vide: zaświadczenia z 3 sierpnia 2016 r. przedłożone przy piśmie z dnia 2 sierpnia 2016 r.). Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tym miejscu należy zauważyć, iż przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy p.p.s.a.), zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie skarżącej – prawa do sądu pod warunkiem, iż ta wykaże, tj. udowodni w sposób wystarczająco przekonujący istnienie okoliczności uzasadniających zwolnienie jej z obowiązku uiszczania występujących w sprawie kosztów sądowych, w tym należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego. Z regulacji zawartej w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. wypływa bowiem jednoznaczny wniosek, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania w znaczeniu udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonywający, unaocznienia (por. Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego dostępny w wersji elektronicznej na stronie http://sjp.pwn.pl), że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Tym samym rozstrzygnięcie złożonego wniosku zależy w gruncie rzeczy od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione (por. J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wyd. Prawnicze Lexis Nexis, W-wa 2004 r., str. 319). Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną oraz prezentowane w tym zakresie stanowisko doktryny do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przesłanka zwolnienia Spółki jawnej A R. K., W. J. z obowiązku uiszczania kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków) została spełniona. Z przedłożonych do akt dokumentów źródłowych rzeczywiście wynika, że działalność Spółki od dłuższego czasu jest zawieszona (vide: wpis w KRS rubryka nr 7). Jej wspólnicy za lata 2014/2015 nie rozliczali się z urzędem skarbowym (vide: zaświadczenia z dnia 3 sierpnia 2016 r.), a Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. 14 marca 2016 r. złożył wniosek o wpisanie ich do rejestru dłużników niewypłacalnych. Z wyciągów bankowych, które nadesłano ustalono, że ostatnie operacje uznaniowe odnotowano na koncie Spółki w 2013 r. W tej sytuacji uiszczenie należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego w kwocie 11.356,00 zł, a także innych mogących się pojawić w przyszłości opłat sądowych i wydatków nie będzie możliwe. Dlatego też działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7, art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.