III SA/Gl 1947/12

PostanowienieWSA w Gliwicach2013-03-28

Skład orzekający: Leszek Wolny

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, wykazując znaczące problemy zdrowotne, brak dochodów pozwalających na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych oraz posiadanie jedynie niewielkiego majątku, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania ani ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z własnych środków. Jej trudna sytuacja finansowa, wynikająca z niskiej emerytury, bezrobocia małżonki oraz wysokich kosztów leczenia i rehabilitacji, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.
Stan faktyczny
Strona skarżąca A.P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazała na swój zły stan zdrowia, niskie dochody z emerytury (1.240 zł brutto miesięcznie), bezrobocie małżonki oraz wysokie koszty leczenia i rehabilitacji. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, przedstawiła dokumenty potwierdzające jej sytuację finansową i zdrowotną. Referendarz sądowy uznał, że przedstawione dowody wystarczająco uprawdopodobniają niemożność poniesienia kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych; 2. Ustanowiono dla strony skarżącej adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. P. na uchwałę Rady Miejskiej w B. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie skargi na uchwałę rady gminy w przedmiocie opłat w kwestii wniosku o przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych; 2. ustanowić dla strony skarżącej adwokata z urzędu. Wraz ze skargą na powyższą uchwałę rady gminy, skarżący A.P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Z wypełnionego druku urzędowego formularza wniosku PPF wynika, że skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata lub radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku strona oświadczyła, że jest osobą niepełnosprawną, posiada uszkodzone narządy wewnętrzne, cierpi na schorzenia [...] (jest po dwóch [...] i operacjach [...]). Skarżącego nie stać na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika we własnym zakresie. Jego stan zdrowia oraz brak wykształcenia prawniczego uniemożliwi mu właściwe prowadzenie sprawy przed Sądem. Strona prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz ze swoją żoną M.P.. Wnioskodawca i jego małżonka są współwłaścicielami parterowego domu o powierzchni [...] m2. Poza tym wnioskodawca nie posiada żadnych innych nieruchomości, wartościowych ruchomości, zasobów pieniężnych, papierów wartościowych, jak również przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro. Na miesięczny dochód wspólnego gospodarstwa domowego strony składa się jedynie jego emerytura w wysokości 1.240 zł brutto. Żona skarżącego jest od wielu lat osoba bezrobotną, zarejestrowaną w urzędzie pracy, której jednak nikt nie chce zatrudnić ze względu na jej wiek. Wnioskodawca stwierdził, że cały swój dochód musi przeznaczyć na zakup leków [...] oraz na zakup sprzętu rehabilitacyjnego. Strona odczuwa w sposób wyraźny brak pieniędzy na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy pismem z dnia [...] r. wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, skarżący nadesłał: zeznanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2012; orzeczenie o stopniu niepełnosprawności (o zaliczeniu do [...] stopnia niepełnosprawności) z dnia [...] r. oraz orzeczenie z dnia [...] r., stwierdzające trwałą i całkowitą niezdolność do pracy. Do akt dołączyła strona również kserokopie: swojej legitymacji członkowskiej Polskiego Związku [...]; karty wypisowej ze szpitala (oddziału [...]); dwie faktury na zakupy w aptece – z dnia [...] r. i [...] r. (opiewające, odpowiednio na kwoty: 365,70 zł i 108,80 zł); fakturę zapłaty 912 zł za turnus rehabilitacyjny z [...] r. oraz zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w B. z dnia [...] r., z którego wynika, że żona wnioskodawcy jest zarejestrowana, jako osoba bezrobotna od dnia [...] r. do nadal, a począwszy od dnia [...] r. nie posiada ona prawa do zasiłku. Jednocześnie w piśmie przewodnim z dnia [...] r., skarżący oświadczył, że podstawowe opłaty miesięczne za media zamykają się w kwocie około 600 zł. Reszta środków przeznaczana jest na zakup żywności i środków czystości. Zakupy dokonywane są na bieżąco, w miarę potrzeby. Wnioskodawca zaznaczył, że niejednokrotnie spożywa wraz ze swoją żoną jedynie suchy chleb, a w zimie, z uwagi na brak środków na zakup opału, przebywają w zimnych i nieogrzewanych pomieszczeniach. A.P. oświadczył, że nie stać go na posiadanie rachunku bankowego. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że wnioskodawca składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj.: w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata lub radcy prawnego. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku A. P., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (czyli na zasadzie art. 245 § 2 P.p.s.a.), następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że wnioskodawca udokumentował swój aktualny stan majątkowy w sposób wystarczający. Z analizy przedłożonych przez stronę dokumentów wynika, że spełnia ona przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżący jest jedynym żywicielem rodziny. Świadczenie emerytalne uzyskiwane przez A. P. jest jedynym dochodem jego wspólnego gospodarstwa domowego. Małżonka wnioskodawcy jest osobą bezrobotną i nie posiada prawa do zasiłku. Jedyny dochód we wspólnym gospodarstwie wynosi więc 1.240 zł. Kwota ta wystarczyć musi małżonkom P. na opłacenie mediów i bieżące utrzymanie, na które składa się zakup żywności, środków czystości, odzieży, jak również opału na zimę. Uwzględniając powyższe dane i trudny stan finansowy skarżącego, należy dać wiarę jego twierdzeniu, że zdarzają się dnie, w których odżywia się on razem ze swoją żoną jedynie suchym chlebem, a w okresie zimowym niejednokrotnie przebywa w zimnym i nieogrzewanym mieszkaniu. Należy mieć również na uwadze ciężki stan zdrowia wnioskodawcy. Stan zdrowia osoby wnioskującej o przyznanie prawa pomocy nie stanowi sam w sobie przesłanki przyznania prawa pomocy. Należy jednak mieć świadomość, że problemy zdrowotne mają wyraźny wpływ na stan majątkowy osoby fizycznej. Istotne jest to, że generują one wysokie koszty, związane z koniecznymi wydatkami na zakup leków oraz opłacanie szeroko pojętej rehabilitacji. A. P. ponosi właśnie takie wydatki, co zostało przez niego udokumentowane w sposób dostateczny. Reasumując, wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych, jak również, ustanowić we własnym zakresie profesjonalnego pełnomocnika procesowego. W efekcie jego wniosek został uwzględniony w całości. Przyznając prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata wzięto nadto pod uwagę obciążenie poszczególnych korporacji zawodowych, w tym adwokackiej i radcowskiej, sprawami, w których Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ustanawia profesjonalnych pełnomocników. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło