III SA/Gl 197/04

Dnia 12 kwietnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków Asesor WSA Małgorzata Walentek Asesor WSA Krzysztof Targoński (spr.) Protokolant referent Małgorzata Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2005 roku sprawy ze skargi A. M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej: oddala skargę. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. decyzją z dnia [...] r., nr [...] działając na podstawie art.1 pkt 2, art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( Dz. U. z 1998 r. nr 90, poz. 575 ze zm.), § 1, § 7, § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65, poz. 294 ze zm.) orzekł, iż brak jest podstaw do stwierdzenia u A. M. choroby zawodowej narządu głosu wymienionej w poz. 7 wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że A. M. w okresie zatrudnienia, jako nauczycielka, narażona była na obciążenie aparatu głosowego, jednak po przeprowadzeniu badań lekarskich w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S., w wydanym w dniu [...] r. orzeczeniu lekarskim stwierdzono brak podstaw do rozpoznania przewlekłej, zawodowej choroby narządu głosu związanej z nadmiernym wysiłkiem głosowym. Następnie przeprowadzono badania lekarskie w Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w S., który w dniu [...] r. również orzekł o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W tych okolicznościach Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. uznał, iż brak było podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. W odwołaniu od tej decyzji A. M. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Państwowy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Sanitarnego w K. decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest: - orzeczenie przez kompetentną placówkę służby zdrowia istnienia występującego schorzenia jako choroby zakwalifikowanej przez orzeczników do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r., - wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą, tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem. Przeprowadzone dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że A. M. pracowała w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej narządu głosu, bowiem zatrudniona była jako nauczycielka w latach 1971 – 1972 w Szkole Podstawowej w T., 1972 – 1975 w Szkole Podstawowej w P., 1975 – 1976 w Szkole Podstawowej w K., 1976 – 1982 w Szkole Podstawowej nr 7 w M., 1982 – 1999 r. w Szkole Podstawowej nr [...] w S. ( 1991 – 1999 na stanowisku dyrektora) i w latach 1999 – 2001 w Gimnazjum nr [...] w S. również na stanowisku dyrektora. Natomiast lekarze specjaliści kompetentnych placówek diagnostycznych – pierwszego i drugiego szczebla – nie rozpoznali u A. M. choroby zawodowej wymienionej w poz. 7 wykazu chorób zawodowych. W wyniku przeprowadzonych szczegółowych, specjalistycznych badań diagnostycznych rozpoznano, że charakter schorzenia występującego u A. M. nie jest typowy dla patologii związanej z nadmiernym wysiłkiem głosowym. W tych okolicznościach organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania. Powyższa decyzja zaskarżona została do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach przez M. M., która wniosła o jej uchylenie i ponowne przeprowadzenie badania lekarskiego. Ponadto wskazała, że jest pod stałą opieką lekarza foniatry. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Sanitarnego w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu niniejszej sprawy stwierdził, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Na wstępie wyjaśnić należy, że choć decyzja organu pierwszej instancji oznaczona jest datą [...] r., to zgodnie z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115) postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia, rozpoczęte przed dniem wejścia rozporządzenia w życie, jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów. Rozporządzenie to weszło w życie z dniem 3 września 2003 r., a z przekazanych do Sądu akt administracyjnych bezsprzecznie wynika, że postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej u A. M. zostało rozpoczęte przed tą datą, zatem w sprawie należało zastosować, tak jak to uczyniły organy nadzoru sanitarnego, rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65, poz. 294 i z 1989 r. nr 61, poz. 364). Przesłanki materialnoprawne stwierdzenia choroby zawodowej wyznaczał § 1 ust. 1 obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. nr 65, poz. 294 ze zm. ). W myśl tego przepisu przez choroby zawodowe rozumiało się choroby wymienione w wykazie chorób zawodowych stanowiących załącznik do wymienionego rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Wystąpienie tych przesłanek lub ich brak organ orzekający był obowiązany ustalić zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Zatem "choroba zawodowa" była i jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, kalectwo lub śmierć, które pozostają w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną jej wystąpienia jest sama praca, jej rodzaj i warunki jej wykonywania. Oceniając zaś działanie czynnika szkodliwego mogącego wywołać chorobę, uwzględnić należało rodzaj i stopień narażenia zawodowego, sposób wykonywania pracy, bezpośredni kontakt. W celu ustalenia istnienia w środowisku pracy czynnika szkodliwego, mogącego wywołać chorobę zawodową organ inspekcji sanitarnej obowiązany był zgromadzić dokumenty, o których mowa w § 4 rozporządzenia, a więc dokumenty dotyczące zagrożeń zawodowych, jakie występowały w środowisku pracy oraz dotyczące przebiegu pracy zawodowej pracownika. Tak zgromadzona przez inspektora sanitarnego dokumentacja wraz z materiałami dochodzenia epidemiologicznego, przeprowadzonego zgodnie z § 5 pkt 2 rozporządzenia umożliwiała wydanie przez placówkę diagnostyczną orzeczenia lekarskiego o chorobie zawodowej. W rozpoznawanej sprawie organy inspekcji sanitarnej w toku przeprowadzonego dochodzenia epidemiologicznego ustaliły, iż skarżąca w trakcie pracy jako nauczycielka narażona była na ryzyko powstania choroby zawodowej narządu głosu, jednak nie jest to wystarczające do stwierdzenia występowania choroby zawodowej. Nie można bowiem zapominać, że jednostkami organizacyjnymi właściwymi do rozpoznawania chorób zawodowych były jednostki wymienione w § 7 ust. 1 powołanego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Takimi jednostkami były również: Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. i Przychodnia Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.. Placówki te w wyniku przeprowadzonych specjalistycznych badań nie rozpoznały choroby zawodowej narządu głosu wymienionej w poz. 7 wykazu chorób zawodowych. W orzeczeniu lekarskim placówki odwoławczej wskazano, że charakter stwierdzonych u skarżącej zmian nie przedstawia klinicznie typowych cech dla organicznej patologii narządu głosu wywołanej nadmiernym, zawodowym wysiłkiem głosowym, tj. utrwalonych zmian przerostowych fałdów głosowych, niedowładu fałdów głosowych i guzków głosowych. Nie mógł również odnieść skutku argument skarżącej wskazujący, że leczy się ona w poradni foniatrycznej, bowiem niezależnie od tego, że do skargi nie dołączono dokumentacji medycznej obrazującej przebieg tego leczenia, to jak już wyżej wskazano jednostkami organizacyjnymi właściwymi do rozpoznawania chorób zawodowych były jednostki wymienione w § 7 ust. 1 cyt. rozporządzenia. Takimi jednostkami były Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. i Przychodnia Chorób zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.. Wobec powyższego, Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa zarówno materialnego, jak i przepisów postępowania i to w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a zatem na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.), skargę jako niezasadną, oddalił.