III SA/Gl 197/08
WyrokWSA w Gliwicach2008-05-15
Skład orzekający: Mirosław Kupiec, Barbara Brandys-Kmiecik, Barbara Orzepowska-Kyć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy niedokonanie wpłaty raty za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych w terminie, gdy ostatni dzień terminu przypada na dzień wolny od pracy, skutkuje wygaśnięciem zezwolenia, jeśli wpłata została dokonana w następnym dniu roboczym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że niedokonanie wpłaty raty za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych w terminie, gdy ostatni dzień terminu przypada na dzień wolny od pracy, nie skutkuje wygaśnięciem zezwolenia, jeśli wpłata została dokonana w następnym dniu roboczym. Sąd oparł się na wykładni systemowej i zastosował art. 115 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym, jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, termin upływa dnia następnego. W związku z tym, organy administracji błędnie zinterpretowały przepisy prawa materialnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta stwierdzającą wygaśnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Powodem wygaśnięcia było niedokonanie wpłaty kolejnej raty za korzystanie z zezwolenia w terminie. Strona skarżąca argumentowała, że wpłata została dokonana w kolejnym dniu roboczym, ponieważ termin przypadał na weekend, powołując się na art. 57 § 4 K.p.a. oraz art. 115 Kodeksu cywilnego. Organy administracji uznały, że termin ten jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu, a niedotrzymanie go skutkuje wygaśnięciem zezwolenia.Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta J.; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Kupiec, Sędziowie Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Protokolant St. sekr. sąd. Beata Jacek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2008 r. przy udziale - sprawy ze skargi "A" S.A. Elektrowni [...] w J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie obrotu alkoholami 1. uchyla zaskarżaną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta J. z dnia [...] r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę[...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] po rozpoznaniu odwołania "A" S.A. Elektrownia [...] w J. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta J. z dnia [...] r. nr [...] stwierdzającą wygaśnięcie zezwolenia Prezydenta Miasta J. nr [...] z dnia [...] r. na sprzedaż napojów alkoholowych powyżej [...] % do [...] % zawartości alkoholu (z wyjątkiem [...]) przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży w zakładzie gastronomicznym - kawiarnia "B" w J., ul. [...].
W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji powołano art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity: Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856, ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm. zwaną dalej K.p.a.).
W uzasadnieniu wskazano, że na podstawie decyzji z dnia [...] r. skarżąca Spółka uzyskała zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych powyżej [...] % do [...]% zawartości alkoholu (z wyjątkiem [...]) przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży w zakładzie gastronomicznym - kawiarnia "B" w J., ul. [...]. Ważność zezwolenia określono na czas ograniczony, t.j. od dnia [...] r. do dnia [...] r. Z uwagi na fakt, iż do dnia [...] r. Spółka nie dopełniła obowiązku wynikającego wprost z art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jednolity: Dz.U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1231 ze zm.) i nie dokonała wpłaty kolejnej raty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, decyzją z dnia [...] r., Prezydent Miasta J. stwierdził wygaśnięcie zezwolenia z dniem [...] r.
W odwołaniu od tej decyzji strona skarżąca wniosła o jej uchylenie, zarzucając organowi pierwszoinstancyjnemu błędną ocenę przepisów prawnych. W uzasadnieniu wskazała, iż opłatę uiściła [...] r., ponieważ dzień [...] r. wypadł w sobotę, a dzień [...] r. w niedzielę. Zaakcentowała, że zastosowała się do art. 57 § 4 K.p.a. Dla poparcia swego stanowiska przywołała wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2002 r. sygn. akt II SA/Łd 1619/98. Wskazała też, że w sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy prawa materialnego, a to art. 115 Kodeksu cywilnego.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, iż zgodnie z art. 111 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi przedsiębiorca prowadzący sprzedaż napojów alkoholowych w roku poprzednim jest zobowiązany do uiszczenia rocznej opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych na rachunek gminy w każdym roku kalendarzowym objętym zezwoleniem w trzech równych ratach w terminach do [...] , [...] i [...] danego roku kalendarzowego. Niedokonanie opłaty w terminach określonych w ustawie skutkuje wygaśnięciem zezwolenia z mocy art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy. Spółka uchybiła obowiązkowi uiszczenia do dnia [...] roku opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w kawiarni "B" w J., ul. [...] . Uchybienie wskazanemu obowiązkowi rodzi skutek wygaśnięcia zezwolenia z mocy prawa. Skutek ten ma charakter bezwzględny. Ponadto Kolegium wskazało, iż termin określony w art. 111 ust. 7 ustawy jest terminem prawa materialnego, co oznacza, że nie może on być przywrócony oraz, że nie mają prawnego znaczenia okoliczności, które spowodowały uchybienie terminu.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej. W uzasadnieniu skargi podtrzymała argumenty podniesione w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie, akcentując, że do terminu przewidzianego w art. 111 ust. 7 ustawy nie mają zastosowania przepisy K.p.a. dotyczące przywrócenia terminu. Przywrócenie bowiem terminu prawa materialnego jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy taką możliwość przewidują przepisy określające dany termin. Nie ma natomiast w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi przepisu zawierającego taką regulację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje :
Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą w zaskarżoną decyzją ostateczną z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwaną dalej p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem stanowisko organów administracji jest nieprawidłowe i doprowadziło do naruszenia prawa materialnego.
W pierwszym rzędzie należy przypomnieć, iż w myśl art. 111 ust. 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, przedsiębiorca prowadzący sprzedaż napojów alkoholowych w roku poprzednim jest zobowiązany do uiszczenia rocznej opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. W myśl art. 111 ust. 7 ustawy, opłatę należy wnieść na rachunek gminy w każdym roku kalendarzowym objętym zezwoleniem w trzech równych ratach w terminach do 31 stycznia, 31 maja i 30 września danego roku kalendarzowego. Niedokonanie opłaty w terminach określonych w ustawie skutkuje wygaśnięciem zezwolenia (art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy).
Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w art. 18 ust. 8 określa stany, w których wygasa zezwolenie napojów alkoholowych, w tym jako jeden z przypadków wymienia niedokonanie kolejnej wpłaty za zezwolenie w ściśle określonym czasie. Oznacza to, że wygaśnięcie zezwolenia następuje z końcem dnia, w którym upłynął termin do wniesienia kolejnej wpłaty. Ustawa ta, nie reguluje jednakże przypadków, gdy określony konkretną datą termin przypada na dzień wolny od pracy. Zdaniem Sądu skoro ustawa nie zawiera tego typu regulacji należy sięgnąć do wykładni systemowej i w ramach tej wykładni zastosować sposób liczenia terminu materialnego z Kodeksu cywilnego.
W tym miejscu przypomnieć należy, iż w myśl art. 115 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93, ze zm.) jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy, termin upływa dnia następnego.
W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, iż skarżąca nie uchybiła obowiązkowi uiszczenia do dnia [...] roku opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w kawiarni "B" w J., ul. [...], albowiem termin 30 września przypadał na dzień wolny od pracy, zaś uiszczenie opłaty [...] nastąpiło zgodnie z art. 115 Kodeksu cywilnego.
Na zakończenie wypada wskazać, że rację ma organ odwoławczy twierdząc, że przywrócenie terminu prawa materialnego jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy taką możliwość przewidują przepisy określające dany termin. Nie ma natomiast w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi przepisu zawierającego taką regulację. Zauważyć należy także, że strona skarżąca z takim wnioskiem nie występowała. Wręcz przeciwnie w kolejnych pismach domagała się stwierdzenia, że uiszczając opłatę [...] r., a więc dnia następnego po dniu uznanym ustawowo za wolny od pracy nie uchybiła terminowi do wniesienia opłaty.
Biorąc pod uwagę powyższe należy wskazać, że w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 111 ust. 7, art. 18 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz nie zastosowanie art. 115 Kodeksu cywilnego, co miało wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy Sąd – działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy p.p.s.a. - skargę uwzględnił i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję pierwszoinstancyjną. W związku z wnioskiem strony o zwrot kosztów postępowania stosownie do art. 200 i art. 209 cyt. ustawy Sąd zasądził kwotę [...] zł tytułem zwrotu: uiszczonego wpisu sądowego [...] zł, kosztów zastępstwa procesowego [...] zł, oraz opłaty skarbowej za pełnomocnictwo 17 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło