III SA/Gl 197/20
WyrokWSA w Gliwicach2020-08-27
Skład orzekający: Beata Kozicka, Małgorzata Jużków, Marzanna Sałuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wykreśleniu niepublicznej placówki doskonalenia nauczycieli z ewidencji z powodu nieuzyskania akredytacji w ustawowym terminie jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wykreślenie placówki doskonalenia nauczycieli z ewidencji na podstawie art. 320 ust. 1 przepisów wprowadzających ustawę - Prawo oświatowe jest zgodne z prawem, gdyż termin uzyskania akredytacji jest terminem zawitym prawa materialnego, którego niedochowanie skutkuje likwidacją placówki z mocy prawa. Organ prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe i wyjaśnił podstawy prawne decyzji, a zarzuty strony dotyczące naruszenia prawa procesowego i materialnego są niezasadne.Stan faktyczny
Strona skarżąca, Akademia A w C., prowadziła placówkę doskonalenia nauczycieli B, która nie uzyskała akredytacji w terminie do 31 sierpnia 2019 r. W związku z tym Śląski Kurator Oświaty wydał decyzję o wykreśleniu placówki z ewidencji niepublicznych placówek doskonalenia nauczycieli. Strona zaskarżyła decyzję, podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego i procesowego, w tym niewłaściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego oraz braku prawidłowego uzasadnienia decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków Sędzia WSA Marzanna Sałuda po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi A w C. na decyzję Śląskiego Kuratora Oświaty w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykreślenia z ewidencji niepublicznych placówek oświatowych oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Śląski Kurator Oświaty, działają na podstawie art. 138 § 1 pkt 1) ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: Kpa) w związku z art. 320 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe (Dz.U. z 2017 r. poz. 60 ze zm., dalej także: przepisy wprowadzające lub p.w.p.o.), po rozpatrzeniu odwołania Rektora Akademii A w C. (dalej: strona, Akademia) od decyzji Marszałka Województwa Śląskiego z dnia [...] r. o nr [...] w sprawie wykreślenia z ewidencji niepublicznych placówek doskonalenia nauczycieli mających siedzibę na terenie województwa śląskiego wpisu znajdującego się pod numerem 9, dotyczącego B przy Akademii A z siedzibą w C. — utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.
Argumentując podjęte rozstrzygnięcie, organ odwoławczy – po zaakceptowaniu ustaleń i wywodów organu pierwszej instancji – przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń, wskazując przy tym prawne regulacje przedmiotu. W tych ramach przypomniał, że organ pierwszej instancji przytoczoną na wstępie decyzją z [...] r. nr [...] wykreślił stronę z ewidencji niepublicznych placówek doskonalenia nauczycieli mających siedzibę na terenie województwa śląskiego, wpisu znajdującego się pod numerem 9, dotyczącego B przy Akademii A z siedzibą w C.. Wskazał, że w związku z nieuzyskaniem akredytacji przez B przy Akademii A z siedzibą w C. zgodnie z art. 320 ust. 1 przepisów wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne dotyczące wykreślenia z ewidencji niepublicznych placówek doskonalenia nauczycieli mających siedzibę na terenie województwa śląskiego, wpisu znajdującego się pod numerem 9.
Następnie zaznaczył, że placówka doskonalenia nauczycieli, która nie uzyskała akredytacji na podstawie art. 320 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe ulega likwidacji i wykreśleniu z ewidencji niepublicznych placówek doskonalenia nauczycieli mających siedzibę na terenie województwa śląskiego. Procedura uzyskiwania akredytacji stanowiącej potwierdzenie, że dana placówka zapewnia wysoką jakość prowadzonych form doskonalenia nauczycieli została przez ustawodawcę określona w sposób jasny, jednoznaczny i zrozumiały. Wynika ona z treści art. 184 ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (tekst jedn. Dz.U. 2019 r. poz. 1148 ze zm.), a także z rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 października 2018 r. w sprawie akredytacji placówek doskonalenia nauczycieli.
W dalszej kolejności wyjaśnił, że art. 320 przepisów wprowadzających ustawę - prawo oświatowe ustawodawca określił, w jakim terminie organ zobowiązany był uzyskać pozytywną decyzję w tej kwestii. Termin wskazany ustawą jest terminem zawitym prawa materialnego, co oznacza, że nie może on być przywrócony niezależnie od tego, z jakich powodów strona nie dochowała tego terminu. Dla biegu terminów prawa materialnego nie są bowiem istotne przyczyny jego uchybienia. Termin ostateczny jest nieprzekraczalny, a czynność spełniona po jego upływie jest nieważna, tzn. jej dokonanie jest pozbawione skutków prawnych. Zaakcentował, że ustawodawca nie przewidział odstępstw w przypadku nieuzyskania akredytacji w terminie, o którym wyżej mowa. Niedotrzymanie przez organ prowadzący warunku określonego w art. 320 przepisów wprowadzających ustawę - Prawo oświatowe nakłada na stronę sankcję w postaci likwidacji placówki z dniem 1 września 2019 r., i tym samym, zakończenie bytu prawnego placówki doskonalenia nauczycieli. Zaznaczył także, że zgodnie z art. 320 przytoczonej powyżej ustawy Placówki doskonalenia nauczycieli, które nie uzyskały akredytacji na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 15, w brzmieniu dotychczasowym, są obowiązane uzyskać akredytację na podstawie przepisów rozdziału 9 ustawy - Prawo oświatowe w terminie do dnia 31 sierpnia 2019 r. W przypadku nieuzyskania akredytacji w tym terminie placówka doskonalenia nauczycieli ulega likwidacji z dniem 1 września 2019 r.
Wyeksponował również, że niezaprzeczalnym fakt jest nieuzyskanie przez placówkę akredytacji do 31 sierpnia 2019 r.
W odwołaniu od tej decyzji, na co zwrócił uwagę organ drugoinstancyjny, strona zarzuciła organowi I instancji naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to m.in.: art. 107 § 1 Kpa poprzez brak prawidłowej podstawy prawnej petitum decyzji i pełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego, brak odniesienia się do argumentacji faktycznej i prawnej podnoszonej przez stronę odwołującą się w toku postępowania, a także brak podania w petitum decyzji pełnej podstawy prawnej decyzji, co uniemożliwia ustosunkowanie się w zakresie prawa materialnego.
Nie zgadzając się z argumentacją strony organ odwoławczy podkreślił, że placówka została zlikwidowana na mocy ustawowego przepisu szczególnego - art. 320 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo oświatowe. Ze względu na nadrzędność aktu rangi ustawy nad rozporządzeniem wykonawczym taki zabieg interpretacyjny jest niedopuszczalny. Przepisów ustawy nie można wykładać przez pryzmat przepisów wykonawczych do niej. Możliwa natomiast i wskazana jest sytuacja odwrotna, gdy akt wykonawczy interpretujemy przez pryzmat ustawy. Na poparcie prezentowanego stanowiska przywołał wyrok NSA w Warszawie z 21 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 1080/17, po czym skonstatował, że art. 320 jako przepis szczególny ma pierwszeństwo przed przepisem ogólnym (lex specialis derogat legi generali).
Zdaniem organu odwoławczego decyzja organu pierwszej instancji zawiera wszystkie niezbędne elementy. Wskazał, że wbrew stanowisku strony organ ten zawarł w niej uzasadnienie faktyczne i prawne oraz w sposób dostateczny wyjaśnił motywy podjętego w niej rozstrzygnięcia, mając na uwadze opisany stan faktyczny sprawy, jak również poczynił stosowne rozważania prawne. Likwidacja placówki skutkuje wykreśleniem jej z ewidencji niepublicznych placówek doskonalenia nauczycieli (§ 29 ust. 8 pkt 4 ww. rozporządzenia).
Za niezasadny uznał także zarzut naruszenia art. 7 art. 77 § 1 Kpa wzw. z art. 75 Kpa, art. 78 Kpa, art. 86 Kpa w zw. z 107 § 3 Kpa poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz niewyczerpujące zebranie całego materiału dowodowego wynikające z nieuwzględnienia żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodów na okoliczności mające znaczenie dla sprawy, pomimo że do wyjaśnienia pozostały okoliczności istotne dla jej rozstrzygnięcia, w szczególności poprzez nieprzeprowadzenie dowodów z zeznań strony oraz nieuwzględnienie argumentacji złożonej przez stronę w toku postępowania wyjaśniającego, a w konsekwencji wydanie decyzji bez ich uwzględnienia, co ma istotny wpływ na naruszenie prawa strony do obrony swoich praw. Podał, że termin wskazany w art. 320 ma charakter imperatywny, co oznacza, że zaistnienie wskazanych w przepisie przesłanek powoduje obowiązek podjęcia przez organ decyzji o wykreśleniu placówki z ewidencji. Zastosowanie tego przepisu nie zostało przez ustawodawcę obwarowane żadnymi dodatkowymi zastrzeżeniami czy warunkami. Nieuzyskanie akredytacji we wskazanym przepisem prawa artykule jest równoznaczne z likwidacją placówki z dniem 1 września 2019 r. Nie ma możliwości, aby zlikwidowana placówka istniała w rejestrze placówek prowadzonym przez Marszałka Województwa Śląskiego, toteż – jak zaznaczył – nie można zgodzić się z argumentem naruszenia art. 8 i 9 Kpa poprzez nieprowadzenie postępowania w sposób pogłębiający zaufanie do obywateli oraz świadomość prawną, poprzez przyjęcie, iż podstawą wykreślenia z rejestru stanowi niedopełnienie przez stronę formalności związanych z akredytacją. Wskazał, że art. 320 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe wszedł w życie 26 stycznia 2017 r., a zatem organom prowadzącym zainteresowanym kontynuowaniem działalności placówki doskonalenia nauczycieli, które do tej pory nie posiadały akredytacji właściwego kuratora oświaty, ustawodawca dał ponad dwa lata na jej uzyskanie. W tych realiach za nietrafiony uznał zarzut naruszenia art. 75 Kpa i art. 80 Kpa co do prowadzonego postępowania dowodowego i jego dowolną ocenę.
W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona skarżąca, analogicznie jak w odwołaniu, wyraziła niezadowolenie z rozstrzygnięcia, a także sposobu procedowania orzekających w sprawie organów. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie tak prawa materialnego jak i procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:
1) art. 7 art. 77 § 1 Kpa w zw. z art. 75 Kpa, art. 78 Kpa, art. 86 Kpa w zw.
z 107 § 3 Kpa poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do
dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz niewyczerpujące
zebranie całego materiału dowodowego wynikające z nieuwzględnienia żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodów na okoliczności mające znaczenie dla sprawy pomimo, że do wyjaśnienia pozostały okoliczności istotne dla jej rozstrzygnięcia, w szczególności poprzez: nieprzeprowadzenie dowodów z zeznań strony, nieuwzględnienie argumentacji złożonej przez stronę w toku postępowania wyjaśniającego, a w konsekwencji wydanie decyzji bez ich uwzględnienia, co ma istotny wpływ na naruszenie prawa strony do obrony swoich praw, niezastosowanie dowodu z przesłuchania świadków, przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie;
2) art. 107 § 1 Kpa poprzez: brak prawidłowej podstawy prawnej petitum decyzji i pełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego, brak odniesienia się do argumentacji faktycznej i prawnej podnoszonej przez stronę odwołującą się w toku postępowania, brak podania w petitum decyzji pełnej podstawy prawnej decyzji, co uniemożliwia ustosunkowanie się w zakresie prawa materialnego,
3) art. 8 i 9 Kpa poprzez nieprowadzenie postępowania w sposób pogłębiający zaufanie do obywateli oraz świadomości prawnej, poprzez przyjęcie, iż podstawą wykreślenia z rejestru stanowi niedopełnienie przez stronę formalności związanych z akredytacją,
4) art. 75 Kpa poprzez naruszenie przez organ I instancji zasady, iż w postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje tzw. hierarchia wartości dowodów i wybranie jednych dowodów, nie przeprowadzenie innych, w szczególności w kontekście nie przeprowadzenia dowodów z przesłuchania strony, na okoliczności przebiegu procedury akredytacyjnej,
5) art. 80 Kpa poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego, która oparta została na niekompletnym materiale dowodowym i częściowo błędnej ocenie zebranego materiału,
6) art. 8 Kpa w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i wydanie decyzji sprzecznej z rzeczywistym przebiegiem i sposobem akredytacji,
7) naruszenie Konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego,
wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP, poprzez zachowania organu doprowadzające
do sytuacji, w której adresat normy prawnej nie zna granic tejże dopuszczalnej
ingerencji organu przy jednoczesnym braku precyzyjnego określenia praw i
obowiązków adresata normy, co doprowadza do sytuacji, w której organ bez podania podstawy prawnej i jej uzasadnienia wykreślił stronę postępowania ze stosownego rejestru,
8) § 29 ust. 8, 9 i 10 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z
dnia 28 maja 2019 r. w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli
(tekst jedn. Dz.U. z 2019., poz. 1045 ze zm.) poprzez wydanie decyzji o wykreśleniu z rejestru, pomimo iż przywołany w decyzji tryb akredytacyjny nie stanowi podstawy wykreślenia w oparciu o to rozporządzenie,
9) art. 320 ust 1 p.w.p.o., który stanowi, że placówki doskonalenia nauczycieli nieposiadające akredytacji właściwego Kuratora Oświaty, zobowiązane były do jej uzyskania w terminie do dnia 31 sierpnia 2019 r. W przypadku nieuzyskania akredytacji w tym terminie placówka, o której wyżej mowa ulega likwidacji z dniem 1 września 2019 r.
Formułując powyższe zarzuty i podniesione na ich uzasadnienie argumenty autor skargi wniósł o:
a) uchylenie w całości, przedmiotowej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji a także
b) zobowiązanie organu do udostępnienia i włączenie do akt postępowania pełnej dokumentacji związanej z decyzją Śląskiego Kuratora Oświaty w Katowicach z dnia [...] r. o nr [...],
c) uwzględnienie prawa pomocy i zwolnienie skarżącego od wpisu od skargi z uwagi na realizowanie przez skarżącego misji społecznej wyrażającej się działalnością edukacyjną o charakterze prorozwojowym, w szczególności dla młodzieży prowadzonym przez B przy Akademii A z siedzibą w C.,
d) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym ewentualnego zastępstwa adwokackiego,
e) wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W motywach skargi zakwestionował w całości zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia przytaczając rozwinięte argumenty przedstawione w jej petitum. Zaprezentował ocenę prawną podstawy działania organu, podnosząc analogicznie jak w odwołaniu, że organ prowadził wadliwie postępowanie dowodowe. Zaznaczył, że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 7 Kpa organ administracji ma obowiązek podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Realizację zasady prawdy obiektywnej zapewniają przede wszystkim gwarancje procesowe zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe. Według art. 77 § 1 Kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ocena czy dana okoliczność została udowodniona następuje na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 Kpa). Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba, że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2 Kpa. Zgodnie z art. 10 § 1 Kpa organy administracji obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Odstąpienie od powyższej zasady określonej w § 1 może nastąpić tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego, albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialna (§ 2 art. 10 Kpa). Zaznaczył następnie, że "(...)Relewantnym pozostaje przy tym, iż wskazanym wymogom organ nie sprostał, albowiem prowadzone przez organ postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone z naruszeniem wskazanych reguł i zasad postępowania". W jego opinii organ II instancji, "poddając egzegezie rzeczone postępowanie, nie uwzględnił wydaje się kardynalnego aspektu dotyczącego zarówno odwołania jak i skargi, iż przywołane powyżej przepisy, nie znajdują wskazania granicznego terminu do którego winien być składany wniosek o akredytację. Dlatego też, zasadnym pozostaje twierdzenie, iż złożenie przedmiotowego kompletnego wniosku w dniu 27 sierpnia 2019 r. w Kuratorium Oświaty w Katowicach wypełniło znamiona ustawowego ciążącego na stronie obowiązku i tym samym wniosek ten należy uznać za złożony skutecznie. Tym samym, podejmując dalszą analizę wynikłych okoliczności i generalizując przesłanki zasadności i celowości wynikłego stąd postępowania administracyjnego, należy stwierdzić, iż twierdzenie organu o niemożliwości przeprowadzenia i zakończenia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie winno się uznać za błędne". W tym samym tonie uznał, że "strona skarżąca w pełni wywiązała się z ciążącego na niej obowiązku dotyczącego złożenia stosownego wniosku, dodatkowo w odpowiednim czasie, dopełniła wymaganych prawem formalności związanych z dokonaniem stosownych opłat za jego rozpatrzenie, co więcej rzeczony wniosek został przez organ przyjęty, co potwierdza nadanie sprawie określonego przepisami prawa biegu jego rozpatrzenia".
Nadmienił, iż podmiot ubiegający się o akredytację lub też o przedłużenie akredytacji nie może ponosić konsekwencji wadliwego działania organu administracji publicznej, bądź też uchylania się organu od takowego działania, z czym ewidentnie w rzeczonym przypadku mieliśmy miejsce, gdyż organ z góry założył niemożność przeprowadzenia postępowania akredytacyjnego, bez podjęcia w tym kierunku jakichkolwiek działań. Dodać należy także, iż podobne stanowisko wyraża wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 7 maja 2018 r., sygn. akt II GSK 128/08. W jego ocenie przyznanie racji organowi w niniejszym przypadku, prowadziłoby do sytuacji, w której prawnie dopuszczalne formy braku działania organu niweczyłyby dochodzenie praw przez stronę.
Zdaniem autora skargi w rozpatrywanej sprawie organ II instancji w toku prowadzonego postępowania nie spełnił wymogów wynikających z powołanych wyżej przepisów i nie poczynił ustalenia faktyczne w oparciu o wszystkie dowody i dokumenty będące w jego posiadaniu. W sprawie występują podstawy do uznania, że organ naruszył obowiązek zebrania wyczerpującego materiału dowodowego. Organ nie dopełnił obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w stopniu koniecznym do rozstrzygnięcia i nie ustalił wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. W jego opinii za chybione należy uznać, iż organ administracji II instancji, uznał za właściwe, że organ I instancji w wystarczającym zakresie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, zebrał materiał dowodowy, który następnie poddał rzetelnej, całościowej analizie, wyciągając z tej analizy logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione wnioski. Okoliczność, że ocena ta jest dla skarżącej się strony niekorzystna, jest równoznaczna z naruszeniem przepisów prawa procesowego. Skoro bowiem organy, na podstawie art. 80 Kpa korzystając z prawa do swobodnej oceny dowodów, własne ustalenia uczyniły podstawą rozstrzygnięcia, a twierdzeniom strony odmówiły waloru mocy dowodowej, to uczyniły to niezgodnie z prawem, zaś ocena tych dowodów budzi zastrzeżenia strony skarżącej. Tym samym, jak stwierdził, uprawniony jest zarzut skargi podnoszący naruszenie ogólnych zasad z art. 2 ustawy Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowiącego, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, a funkcjonujące w niej organy władzy publicznej - zgodnie z art. 7 tego samego aktu - mają obowiązek działać na podstawie i w granicach prawa.
Podniósł, iż od decyzji Śląskiego Kuratora Oświaty w Katowicach z dnia [...] r. umarzającego w całości postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek Akademii A w C. zostało złożone odwołanie do Ministra Edukacji Narodowej w Warszawie i rozstrzygnięcie tego postępowania będzie miało bezpośredni wpływ na zaskarżone postępowanie.
Podsumowując podkreślił, że organ II instancji ze względu na przedstawione powiązania proceduralne występuje jako quasi iudex in causa sua, co skutkować może brakiem obiektywizmu i transparentności, a czego przykładem pozostaje chociażby brak podjęcia w swojej decyzji tematu zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia paralelnego postępowania odwoławczego przed Ministrem Edukacji Narodowej w Warszawie, którego rozstrzygnięcie będzie miało bezpośredni wpływ na zaskarżone postępowanie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Na wstępie wskazania wymaga, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm., dalej: pusa) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej ppsa). Zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem jej art. 57 a. W świetle art. 134 § 1 ppsa, Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak: NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04). Orzekanie – na podstawie art. 135 ppsa – następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego podejmowania. Stąd też za niezasadne i pozbawione podstaw uznał Sąd wnioski sformułowane w skardze dotyczące zobowiązania organu do udostępnienia i włączenia do akt postępowania pełnej dokumentacji związanej z decyzją Śląskiego Kuratora Oświaty w Katowicach z dnia [...] r. o nr [...].
Równocześnie wskazania wymaga, że niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. Prawo do rzetelnej i sprawiedliwej procedury, ze względu na jego istotne znaczenie w procesie urzeczywistniania praw i wolności obywatelskich, mieści się w treści zasady państwa prawnego (art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Obowiązkiem organów orzekających jest zatem kierowanie się w toku postępowania zasadami wynikającymi z przepisów prawa proceduralnego.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, powołane regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie bada celowości, czy też słuszności zaskarżonej decyzji. Nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją wówczas, gdy wiąże się ona z negatywnymi skutkami dla niej, bowiem związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa.
Tym samym kontrola sądowa zaskarżonych decyzji sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) ppsa).
W toku przeprowadzonej sądowej kontroli zaskarżonej decyzji, na podstawie kryterium jej zgodności z prawem i w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Zdaniem Sądu nietrafione są sformułowane w niej wnioski i zarzuty oraz motywy przytoczone na ich poparcie.
Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny sporna pozostaje kwestia zastosowanych w sprawie przepisów prawa i ich wykładnia. Tym samym istota sporu dotyczy rozstrzygnięcia, czy prawidłowo uznały, że w sprawie ziściły się przesłanki do wykreślenia strony skarżącej z ewidencji niepublicznych placówek oświatowych.
Zdanie Sądu organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu I instancji w sprawie wykreślenia z ewidencji niepublicznych placówek doskonalenia nauczycieli mających siedzibę na terenie województwa śląskiego wpisu znajdującego się pod numerem 9, dotyczącego B przy Akademii A z siedzibą w C., działał zgodnie z prawem realizując prawem przypisane mu zadania i nałożone na niego ustawowe obowiązki respektując w pełni prawa strony.
Podkreślenia bowiem wymaga, że zgodnie z art. 8 ust. 22 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 1148 z późn. zm.) zakładanie i prowadzenie publicznych placówek doskonalenia nauczycieli należy do zadań samorządu województwa. Samorządy powiatów i gmin natomiast - zgodnie z przepisami art. 8 ust. 23 ww. ustawy - mogą zakładać i prowadzić w ramach zadań własnych placówki doskonalenia nauczycieli. W roku 2017, na mocy art. 184 ust. 1 ustawy – Prawo oświatowe, wszystkie placówki doskonalenia nauczycieli zostały zobowiązane do uzyskania akredytacji stanowiącej potwierdzenie, że dana placówka zapewnia wysoką jakość prowadzonych form doskonalenia. W związku z tymi regulacjami oraz stosownie do przepisów art. 319 ust. 2 i art. 320 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe – jeśli nie posiadała akredytacji na podstawie art. 77a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2019 r. poz. 1481) – była zobowiązana uzyskać ją na podstawie rozdziału 9 ustawy - Prawo oświatowe do dnia 31 sierpnia 2019 r., pod rygorem likwidacji placówki z mocy prawa z dniem 1 września 2019 r.
Tymczasem w obszernych wywodach skargi strona skarżąca zarzucając organom tak I jak i II instancji naruszenie szeregu przepisów Konstytucji, prawa materialnego i procesowego traci tym samym z pola widzenia obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa obligujące organ do podjęcia działań jednoznacznie w nim określonych. Argumentacja skargi sprowadza się w istocie do próby zakwestionowania skutku wynikającego wprost z przepisu szczególnego, a to art. 320 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo oświatowe, stanowiącego, iż placówki doskonalenia nauczycieli nieposiadające akredytacji właściwego kuratora oświaty, zobowiązane były do jej uzyskania w terminie do dnia 31 sierpnia 2019 r. pod rygorem likwidacji z dniem 1 września 2019 r., co pociąga za sobą wykreślenie ich z ewidencji niepublicznych placówek doskonalenia nauczycieli. Termin wskazany przez ustawodawcę jest terminem prawa materialnego, zatem jest terminem zawitym. Niedotrzymanie warunku określonego w art. 320 ustawy wprowadzającej nakłada na stronę sankcję w postaci likwidacji placówki z dniem 1 września 2019 r. i tym samym, zakończenie bytu prawnego placówki doskonalenia nauczycieli.
Wskazania wymaga przy tym, że art. 320 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe wszedł w życie 26 stycznia 2017 r., a zatem podmiotom tak prowadzącym jak i zarazem zainteresowanym kontynuowaniem działalności placówki doskonalenia nauczycieli, które do tej pory nie posiadały akredytacji właściwego kuratora oświaty, ustawodawca dał ponad dwa lata na jej uzyskanie. Przywołany przepis stanowi wprost, że w terminie ściśle w nim określonym placówka winna uzyskać akredytację kuratora oświaty właściwego dla siedziby placówki, a nie jak zdaje się odczytuje wadliwie ten wymóg autor skargi wystąpić jedynie z wnioskiem o jej przyznanie. O skutkach wynikających z niedochowania terminu uzyskania akredytacji skarżący, strona skarżąca będąc profesjonalnym podmiotem winna wiedzieć i dołożyć wszelkiej staranności żeby wymogom tym uczynić zadość, jak zresztą uczyniło wiele podmiotów o tożsamej sytuacji prawnej. Podkreślenia wymaga także, że strona o danym profilu działalności ukierunkowana na jej kontynuowanie mając pełną wiedzę ustawowego wymogu ziszczającego się z dniem 31 sierpnia 2019 r. wystąpiła z wnioskiem 27 sierpnia 2019 r. Przy czym dla przedmiotowej sprawy okoliczność ta nie jest tak istotna jak ta nakładająca na organ powinność określonego prawem działania. Ustawodawca jednoznacznie wykluczył prowadzenie działalności oświatowej o określonym profilu przez placówkę bez przyznanej jej akredytacji. Art. 320 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe stanowi, że placówka doskonalenia nauczycieli nieposiadająca akredytacji właściwego kuratora oświaty, zobowiązane były do jej uzyskania w terminie do dnia 31 sierpnia 2019 r. W przypadku nieuzyskania akredytacji w terminie placówka, o której mowa ulega likwidacji – z mocy prawa z dniem 1 września 2019 r.
Zdaniem sądu orzekającego w niniejszej sprawie postępowanie poprzedzające wydanie kontrolowanej decyzji i decyzji ją poprzedzającej przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasad określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa. Wyrazem należytej oceny dowodowej jest natomiast uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w pełni oddające rzeczywisty stan rzeczy i zawierające przekonywującą argumentację, w której organ prawidłowo umotywował wydane rozstrzygnięcie, przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy oraz wyjaśnił na podstawie jakich dowodów zdecydował o wykreśleniu strony z ewidencji niepublicznych placówek doskonalenia nauczycieli (...). Wbrew twierdzeniu strony skarżącej, odniósł się również wyczerpująco do zarzutów podniesionych w odwołaniu, (które stanowiły de facto polemikę z ustaleniami i oceną prawna organu I instancji), szczegółowo i logicznie uzasadniając tok rozumowania, który doprowadził do wyżej opisanych wniosków. Skarga zaś, poza ponownie zaprezentowaną w niej polemiką z ustaleniami dokonanymi przez organy administracji publicznej, nie zawiera żadnych przekonywujących argumentów, uzasadniających zaprezentowane w niej stanowisko. Należy przy tym podkreślić, że ani niezgodny z oczekiwaniami strony skarżącej wynik przeprowadzonego postępowania administracyjnego, ani też subiektywne jej przekonanie o wadliwości zaskarżonej decyzji (co więcej nie poparte żadnymi logicznymi argumentami lub dowodami), nie mogą same w sobie stanowić podstawy uwzględnienia skargi.
W wyniku dokonanej kontroli, Sąd doszedł zatem do wniosku, że w zaistniałym stanie faktycznym nie nastąpiło naruszenie przepisów prawa, a wszystkie podniesione w skardze zarzuty, okazały się niezasadne. Sąd zaś nie doszukał się innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Podkreślić trzeba także, że obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez ten organ materiałów dowodowych, mających wykazać okoliczności korzystne dla stron postępowania. Zasada ta nie zwalnia strony postępowania administracyjnego z obowiązku przedstawienia takich dowodów, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki. W niniejszej sprawie strona skarżąca, negując twierdzenia organów, dowodów takich nie przedstawiła.
Zdaniem Sądu przed wydaniem rozstrzygnięcia organy wyczerpująco zebrały, a następnie rozpatrzyły całość materiału dowodowego, dokonując analizy wszelkich istotnych okoliczności faktycznych występujących w sprawie, a następnie do tak ustalonego stanu faktycznego zastosowały prawidłowe normy prawa materialnego celem podjęcia rozstrzygnięcia, przy czym swoje stanowisko przedstawiły w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 Kpa. Podkreślić trzeba, że obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza, jak wskazano powyżej, nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez ten organ materiałów dowodowych, mających wykazać okoliczności korzystne dla stron postępowania. Zasada ta, jak także wskazano także powyżej, nie zwalnia strony postępowania administracyjnego z obowiązku przedstawienia takich dowodów, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki. W niniejszej sprawie skarżący, negując twierdzenia organów, dowodów takich nie przedstawił. Natomiast sama argumentacja negująca niewadliwe ustalenia organów nie jest wystarczająca dla podważenia tych ustaleń wynikających ze zgromadzonych dowodów. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że strona skarżąca nie uzyskała w terminie do 31 sierpnia 2029 r. wymaganej prawem akredytacji.
W ocenie Sądu postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było – wbrew zarzutom skargi – prawidłowo, z poszanowaniem reguł procesowych, a organ dostatecznie wyjaśnił i wykazał w uzasadnieniu co przesądziło o rozstrzygnięciu. Sąd nie znalazł zatem podstaw do kwestionowania prawidłowości przeprowadzonego przez organy postępowania i trafności jego oceny. Postępowanie zostało przeprowadzone w sposób budzący zaufanie do tych organów. Organ wyjaśnił też stronie zasadność przesłanek, którymi kierował się w toku postępowania. Przeprowadzone postępowanie i podjęte rozstrzygnięcie w pełni odpowiadają przepisom postępowania oraz przepisom prawa materialnego, o czym szerzej powyżej. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło