III SA/Gl 198/05
PostanowienieWSA w Gliwicach2006-08-09
Skład orzekający: Ewa Karpińska, Małgorzata Jużków, Krzysztof Targoński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynność materialno-techniczną organu ewidencyjnego dotyczącą pobrania opłaty za uzupełnienie danych w ewidencji działalności gospodarczej, wniesiona po błędnym pouczeniu przez organ o prawie do jej złożenia, podlega odrzuceniu z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia?Ratio decidendi
Skarga na czynność materialno-techniczną organu ewidencyjnego, która nie została poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia. Błędne pouczenie organu o prawie do złożenia skargi nie może szkodzić stronie, jednak nie zwalnia jej z obowiązku wyczerpania środków zaskarżenia, chyba że ustawa nie przewiduje takich środków.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na czynność Burmistrza Miasta Ł. odmawiającą zwrotu opłaty za uzupełnienie danych w ewidencji działalności gospodarczej. Skarżący uważał opłatę za nienależnie pobraną. Burmistrz odmówił zwrotu opłaty i pouczył skarżącego o prawie do złożenia skargi do sądu administracyjnego. Skarżący złożył skargę, która została odrzucona przez sąd z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono stronie skarżącej uiszczony wpis sądowy w kwocie 200 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Karpińska, Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.), Asesor WSA Krzysztof Targoński, Protokolant starszy referent Anna Charchuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi P. B. na czynność Burmistrza Miasta Ł. w przedmiocie pobrania opłaty za uzupełnienie danych w ewidencji działalności gospodarczej postanawia : 1. odrzucić skargę 2. zwrócić stronie skarżącej uiszczony wpis sądowy w kwocie 200 zł ( dwieście złotych )
P. B. w dniu 25 stycznia 2005 r wniósł za pośrednictwem zaskarżonego organu skargę na czynność Burmistrza Miasta Ł. z dnia [...]r. w przedmiocie odmowy zwrotu pobranej opłaty w kwocie 50 zł (pięćdziesiąt złotych) za uzupełnienie danych w ewidencji działalności gospodarczej. Zarzucił naruszenie prawa polegające na błędnej interpretacji art. 8 ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo działalności gospodarczej i oraz niektórych ustaw (Dz. U. Nr 217, poz.2125), a tym samym jego interesu prawnego polegającego na uzależnieniu dokonania uzupełnienia danych w ewidencji działalności gospodarczej (zgodnie z wymogami wymienionej ustawy) od uiszczenia kwoty 50 zł. W konkluzji wniósł o stwierdzenie bezskuteczności dokonanej czynności i zwrot nienależnie pobranej tą czynnością opłaty. W uzasadnieniu wskazał na publikacje prasowe z których wynika, że pobieranie opłat od uzupełnienia danych przewidzianych art.8 powołanym wyżej nie ma podstaw prawnych. Przepis ten mówi o uzupełnieniu danych, a nie o zgłoszeniu zmian, od których taka opłata jest pobierana w sposób zasadny oraz podkreślił, że nie można obciążać obywatela obowiązkiem uiszczania opłaty od dokonania określonej czynności narzuconej ustawą, kiedy dokonuje się jej w terminie nią zakreślonym. Skarżący uiścił żądaną kwotę w dniu 17 grudnia 2004 r., a następnie pismem tej samej daty, ale wysłanym 20 grudnia 2004 r. zażądał jej zwrotu. Pismem z dnia 6 stycznia 2005 r. (brak dowodu doręczenia) Burmistrz Miasta Ł. nie przychylił się do żądania skarżącego i odmówił zwrotu pobranej opłaty wskazując na brak stosownych działań rady gminy. Odwołał się do zapisu art.7a ust 3 oraz art.8 ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo działalności gospodarczej oraz niektórych ustaw, wskazanej wyżej oraz pouczył skarżącego o przysługującej mu skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego, jak również złożenia pozwu do sądu powszechnego z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej, gdyż uzupełnienie wpisu jest jego zmianą, która podlega opłacie, o ile nie jest z tej opłaty wyraźnie zwolniona. Jeżeli ustawodawca miałby zamiar zwolnić przedsiębiorców z uiszczenia przedmiotowej opłaty uczyniłby to wprost. Nie uczyniła tego również rada gminy, czego dowodem są wyciągi z protokołów sesji z 7 i 21 grudnia 2004 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270, dalej p.p.s.a.) normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowo-administracyjne). Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 p.p.s.a). Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na wymienione enumeratywnie w art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozstrzygnięcia i czynności organów administracji publicznej. Kontrolą objęto decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym (..) oraz postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień bądź obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4). Punkt 5 do 7 odnoszą się do kontroli działalności jednostek samorządu terytorialnego i przewidują orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego, akty organów jednostek samorządu terytorialnego inne niż prawa miejscowego oraz akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, a pkt 8 orzekania w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Jak wynika z treści skargi dotyczy ona czynności Burmistrza Miasta Ł. jako organu ewidencyjnego działalności gospodarczej, która jest czynnością materialnotechniczną, podlegającą kontroli sądowej na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Art. 7a pkt 3 ustawy Prawo o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 z 1999 r. ze zm. obowiązującymi od 1 stycznia 2004 r.)) stanowi, że zgłoszenie o dokonanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej podlega opłacie w kwocie 100 zł, a jeżeli zgłoszenie dotyczy zmiany wpisu, opłata wynosi 50 zł. Pobrane opłaty stanowią dochód budżetu gminy prowadzącej ewidencję. Rada gminy może wprowadzić zwolnienie od opłat. Zaś art. 7b pkt 1, że wójt, burmistrz albo prezydent miasta, zwany dalej "organem ewidencyjnym", dokonuje wpisu do ewidencji działalności gospodarczej.
Wracając do przedmiotowej sprawy, to zgodnie z zapisem art. 50 ustawy p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego może wnieść każdy, kto ma w tym interes prawny. Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Warunkiem niezbędnym do nadania skardze dalszego biegu jest ustalenie, że jest to skarga i że została wniesiona w terminie określonym w art. 53 § 1 i 2 .p.p.s.a oraz czyni zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawiera wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, oznaczenie organu, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy, określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego (art. 57 § 1 p.p.s.a). Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie art. 52 p.p.s.a). Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności wymienione w art. 3 § 2 pkt 4, można wnieść, po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa (§ 4 art. 52 p.p.s.a.).
Jak wynika z akt sprawy P. B. pismem z 6 stycznia 2005 r. (brak dowodu jego doręczenia) został poinformowany przez Burmistrza Miasta Ł. o odmowie zwrotu uiszczonej opłaty w kwocie 50,- zł w związku ze zgłoszeniem zmian we wpisie do ewidencji działalności gospodarczej. W piśmie tym został błędnie pouczony o przysługujących mu środkach zaskarżenia, a konkretnie prawie złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. P. B., zgodnie z treścią pouczenia wykorzystał przysługujące mu uprawnienie. i złożył przedmiotowa skargę.
Zapis art. 112 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi, że błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sadu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która skorzystała z tego pouczenia. Okoliczność ta stanowi przesłankę do rozpatrzenia wniesionego odwołania (wezwania do usunięcia naruszenia prawa) bez potrzeby składania wniosku o przywrócenie terminu, jeżeli takowy upłynął do podjęcia prawidłowych działań.
Mając na względzie powyższe oraz zapis art. 58 § 1 pkt 1-6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, iż Sąd odrzuca skargę jeżeli stwierdzi jedną z wymienionych w tym przepisie przesłanek. Czyni tak min. jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, gdy skarga została wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia, jeżeli nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi lub jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W przedmiotowej sprawie, niedopuszczalność skargi wynika z uchybienia obowiązkowi wyszczególnionemu przez ustawodawcę w art. 52 § 3 wskazanej ustawy (brak wyczerpania środków zaskarżenia) i z tej przyczyny, na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 52 § 3 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.
Jednocześnie stosownie do zapisu art. 232 § 1 pkt 1 lit. a Sąd postanowił jak w punkcie 2 sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło