III SA/Gl 1980/15

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązań podatkowych w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych (vide: rubryka nr 4.1) skarżąca Spółka podała, że zajmuje się sprzedażą hurtową wyrobów metalowych oraz sprzętu i dodatkowego wyposażenia hydraulicznego i grzejnego na obszarze całego kraju (vide: rubryka nr 2.7). Wprawdzie jej kapitał wynosi [...] zł, natomiast wartość środków trwałych szacuje się na poziomie [...] zł, niemniej jednak za ubiegły rok obrotowy poniosła stratę rzędu [...] zł. Dodatkowo posiadane na rachunku bankowym w [...] S.A. środki rzędu: [...] zł i [...] zł zostały zajęte i Spółka nie ma możliwości swobodnego dysponowania nimi. Choć zaskarżyła rozstrzygnięcie w przedmiocie ustanowionej na trzy miesiące blokady, to rozpoznanie złożonego środka zaskarżenia po tym terminie stało się bezprzedmiotowe. Tymczasem blokada konta przyczyniła się do problemów finansowych Spółki, których konsekwencją było zwolnienie zatrudnionych pracowników. I choć podjęto działania zmierzające do zmniejszenia kosztów prowadzonej działalności to Spółka nadal ma poważne trudności z regulowaniem zobowiązań finansowych i zaległości wobec kontrahentów. Jako uzupełnienie podanych wyżej danych do akt sprawy nadesłano: sprawozdanie finansowe za 2014 r. wraz z zeznaniem podatkowym, deklaracje VAT i raporty kasowe za ostatnie trzy miesiące, postanowienie o zabezpieczeniu majątkowym z dnia [...] r. wraz z wyciągami z rachunków bankowych i zaświadczeniem z [...] S.A. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm. - zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 tej ustawy zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a.). Tymczasem jak ustalono z dołączonych do wniosku dokumentów źródłowych skarżąca Spółka choć zadeklarowała w ostatnim roku obrotowym stratę z prowadzonej działalności rzędu [...] zł (vide: rachunek zysków i strat). To kwota ta stanowiła różnicę pomiędzy przychodami wynoszącymi [...] zł, a kosztami ich uzyskania, które w tym okresie kształtowały się na poziomie [...] zł. W ocenie rozpoznającego wniosek nic nie stoi na przeszkodzie, aby w ramach ponoszonych przez Spółkę kosztów prowadzonej działalności, przyjmujących dużo wyższe wartości, znalazły się wydatki dotyczące postępowania sądowego. Te bowiem należą do normalnych kosztów prowadzonej działalności gospodarczej, a dochodzenie roszczeń na drodze sądowej - jako element tej działalności - wymaga na równi z koniecznością zapewnienia środków na bieżącą działalność, także zapewnienia środków na ich dochodzenie (por. M. Kowalska, A. Malmuk-Cieplak, Stosowanie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Przegląd Sądowy 2006/9/44). Tym bardziej, że jak ustalono z bilansu Spółki jej kapitał podstawowy jest wielkością stałą. Natomiast kapitał (fundusz) zapasowy wzrósł z kwoty [...] zł (stan na 31 grudnia 2013 r.) do [...] zł (stan na 31 grudnia 2014 r.), mimo że środki finansowe Spółki znajdujące się na koncie [...] S.A. były zablokowane. Blokada ta jak ustalono z postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym, które przedłożono, obowiązywała do 30 czerwca 2014 r. i została przedłużona. Podobnie z informacji podanych przez Bank (vide: zaświadczenie z [...] r.) ustalono, że aktualne salda dwóch rachunków bankowych, które Spółka posiada wynoszą: [...] zł i [...] EUR. Do rachunków tych skierowane są tytuły egzekucyjne. Okoliczność ta – w ocenie rozpoznającego wniosek - nie może mieć jednak znaczenia przesądzającego, albowiem blokada konta nie jest tożsama z niemożnością prowadzenia działalności czy wręcz z jej zaprzestaniem. Ta bowiem jak wynika z nadesłanych dokumentów źródłowych nadal jest prowadzona tyle, że z pominięciem konta (vide: deklaracje VAT i raporty kasowe za ostatnie trzy miesiące) gdyż "zamówienia i zapotrzebowanie rynku gwarantują jej działalność na co najmniej kilka kolejnych lat" (vide: sprawozdanie z działalności za 2014 r.). W tej sytuacji twierdzenie jakoby Spółka nie posiadała środków pieniężnych, albowiem jej rachunki bankowe zostały zablokowane na skutek prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie mogło odnieść zamierzonego skutku. Tym bardziej, że nie można tracić z pola widzenia faktu, że podmiotem zwracającym się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów jest Spółka prawa handlowego – Spółka kapitałowa, a kodeks spółek handlowych przewiduje rozwiązania, za pomocą których podmiot ten może skorzystać z dopłat wspólników (art. 177 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2013 r., poz. 1030 ze zm.), które mogą być wnoszone w związku z czasowymi trudnościami finansowymi spółki, potrzebą jej dokapitalizowania czy koniecznością poniesienia dodatkowych nakładów inwestycyjnych (tak postanowienie NSA z dnia 20 lutego 2014 r. sygn. akt II FZ 146/14, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). To oznacza, że osoba prawna wnioskująca o udzielenie prawa pomocy jest obowiązana wykazać nie tylko, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie jest w stanie ich pozyskać, mimo że podjęła wszelkie niezbędne działania w tym kierunku. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie jak ustalono z przedłożonych do akt dokumentów źródłowych [...] r. prezes Spółki wpłacił do kasy kwotę [...] zł (vide: raport kasowy z tego okresu), podczas gdy w treści urzędowego formularza deklarował brak jakichkolwiek środków pieniężnych na uiszczenie wpisu sądowego w kwocie [...] zł oraz możliwości ich pozyskania, choć dostępne w kasie Spółki środki wynosiły: [...] zł (wrzesień), [...] zł (październik) i [...] zł (listopad). W tej sytuacji przyjąć należało, że brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Skarżąca Spółka nie wykazała bowiem jakoby zasługiwała na przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Dlatego też, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.