III SA/Gl 1988/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług (odmowy uchylenia decyzji ostatecznej) w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych, a w pozostałym zakresie wniosek oddala. W treści wniesionej skargi skarżąca Spółka domagała się zwolnienia z wpisu sądowego oraz przyznania pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wniosek ten - zgodnie z wezwaniem referendarza z dnia [...] r. – powtórzyła następnie na druku urzędowego formularza PPPr, gdzie w rubryce nr 4 sprecyzowała, iż wskazana wyżej pomoc, której się domaga, z uwagi na osadzenie prezesa jej zarządu w Zakładzie Karnym oraz skomplikowany pod względem prawnym i faktycznym charakter sprawy, odnosi się do ustanowienia pełnomocnika w osobie adwokata z urzędu, jak również zwolnienia od kosztów sądowych. Natomiast w oświadczeniu o posiadanym majątku i dochodach podała, że kapitał zakładowy Spółki wg KRS wynosi [...] zł. Jednakże od [...] r. nie prowadzi ona działalności gospodarczej i nie osiąga żadnych przychodów. W związku z brakiem obrotów, umowy rachunków bankowych zostały wypowiedziane. Ponadto nie posiada jakiegokolwiek majątku trwałego, którego sprzedaż mogłaby sfinansować konieczne wydatki. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 2 tej ustawy zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym – stosownie do treści art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego z urzędu, może być przyznane, gdy osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a.). Podkreślenia wymaga, że rozstrzygnięcie sądu bądź referendarza sądowego (vide: art. 258 § 1 ustawy p.p.s.a.) ma w tym przypadku charakter uznaniowy. Oznacza to, że nawet jeżeli zostałaby spełniona przesłanka braku środków na poniesienie kosztów postępowania, sąd bądź referendarz sądowy nie musi przychylić się do żądania strony, a jedynie może przyznać prawo pomocy, jeżeli wedle jego uznania będzie to konieczne dla zapewnienia osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej dostępu do sądu. W świetle powyższych uwag stwierdzić należało, że w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku w całości. Stosownie bowiem do treści art. 6 ustawy p.p.s.a. sąd administracyjny udziela stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz poucza ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza wszechstronne zbadanie całej sprawy nawet przy wadliwym sformułowaniu skargi czy znikomej aktywności strony skarżącej w postępowanie sądowoadministracyjne. W tej sytuacji odmowa ustanowienia fachowego pełnomocnika w osobie adwokata z urzędu nie może stanowić naruszenia konstytucyjnego prawa strony do sądu. Biorąc bowiem pod uwagę obecny etap sprawy oraz podniesione w treści wniosku okoliczności faktyczne, zasadne jest przede wszystkim rozważenie czy skarżąca Spółka spełnia przesłanki, o których mowa w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a., tj. czy kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym należne opłaty sądowe i wydatki, do których zalicza się również wpis sądowy od skargi w kwocie 200,00 zł. Dokonana w tym kontekście analiza stanu majątkowego wnioskodawcy doprowadziła do konkluzji, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego w tym zakresie żądania. Skarżąca jak wynika z treści urzędowego formularza od [...] r. nie prowadzi działalności gospodarczej i nie osiąga jakichkolwiek przychodów. Nie posiada też żadnych środków trwałych, które mogłaby spieniężyć, a jej rachunki bankowe z uwagi na brak obrotów zostały zlikwidowane. Nie można zatem wymagać aby wygospodarowała odpowiednie środki na potrzeby postępowania lub poczyniła na te cele jakiekolwiek oszczędności. Tym bardziej, że prowadzone wobec Spółki liczne egzekucje zostały umorzone (vide: dział 4, rubryka 4 KRS). Dlatego też działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1, § 2 i § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.