III SA/Gl 1989/10

WyrokWSA w Gliwicach2011-02-08

Skład orzekający: Anna Apollo, Barbara Brandys-Kmiecik, Renata Siudyka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu stowarzyszenia prowadzącego działalność gospodarczą może ponosić solidarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe stowarzyszenia na podstawie art. 116a Ordynacji podatkowej, mimo braku skutecznej egzekucji i bez złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości?
Ratio decidendi
Członek zarządu stowarzyszenia, które prowadzi działalność gospodarczą i nie uregulowało zobowiązań podatkowych, ponosi solidarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe, jeśli spełnione są przesłanki z art. 116a i art. 116 Ordynacji podatkowej, w tym bezskuteczność egzekucji oraz brak złożenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego. Data wydania decyzji, a nie jej doręczenia, decyduje o terminie przedawnienia odpowiedzialności.
Stan faktyczny
D.S. jako członek zarządu stowarzyszenia "A" zostało obciążone odpowiedzialnością za zaległości podatkowe VAT za marzec 2004 r. Stowarzyszenie nie uregulowało należności, a egzekucja z majątku była bezskuteczna. Organ podatkowy stwierdził, że stowarzyszenie prowadziło działalność gospodarczą i nie złożono wniosku o upadłość. D.S. kwestionował odpowiedzialność, zarzucając m.in. błędną kwalifikację prawną i przedawnienie.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant St. sekr. sąd. Aleksandra Doruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi D.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K., po rozpatrzeniu odwołania D. S. na decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności w/w jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe "A" w podatku od towarów i usług za marzec 2004r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszo-instancyjne. W uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny sprawy i argumentację prawną. Podkreślono, że "A" z siedzibą w C. przy ul. [...] złożył w dniu [...] r. deklarację podatkową dla podatku od towarów i usług VAT-7 za marzec 2004 r., w której wykazał kwotę podlegającą wpłacie do urzędu skarbowego w dniu [...] zł. Wobec nieuregulowania tej należności wszczęto w stosunku do ww. podatnika postępowanie egzekucyjne. Wpłacono na poczet należności [...] zł w dniu [...] r. oraz [...] zł w dniu [...] r., wobec czego pozostała do zapłacenia kwota [...] zł. W toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny ustalił, że podatnik nie prowadził działalności gospodarczej pod wskazanym adresem od maja 2005 r.; dokonano zajęć rachunków bankowych posiadanych przez Stowarzyszenie, ale czynność okazała się bezskuteczna wobec ich zamknięcia. W związku z nieskutecznością egzekucji wszczęto postanowieniem z [...] r. nr [...] postępowanie w sprawie orzeczenia odpowiedzialności podatkowej D. S. jako członka zarządu podatnika za przedmiotowe zaległości podatkowe. W konsekwencji poczynionych ustaleń Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w C. decyzją z dnia [...] r. nr [...] orzekł o odpowiedzialności podatkowej D. S. jako osoby trzeciej tj. członka zarządu "A" za wskazane powyżej zaległości. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że D.S. został powołany w skład zarządu klubu uchwałą nr II Walnego Zgromadzenia Członków z [...] r. nr II. Zmiany w składzie zarządu zostały potwierdzone postanowieniem Sądu Rejonowego w C. z [...] r. sygn. akt [...]. W ocenie organu podatkowego w zgromadzonych dokumentach brak jest dokumentu potwierdzającego fakt odwołania przez Walne Zgromadzenie osób wchodzących w skład zarządu klubu, jedynie inny członek zarządu – T.P. złożył rezygnację z zajmowanej funkcji z dniem [...] r. W dalszej części uzasadnienia powołano się na art. 116 a Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym za zobowiązania podatkowe innych osób prawnych, niż wymienione w art. 116 Ordynacji podatkowej odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie organów zarządzających tymi osobami, a przepis art. 116 stosuje się odpowiednio. Ponieważ zatem D.S. był członkiem zarządu klubu "A" w okresie powstania zaległości podatkowej za marzec 2004 r., nie zostały podjęte żadne działania przez zarząd klubu mające na celu zmniejszenie zadłużenia, jak również nie wskazano żadnych okoliczności uwalniających D. S. od odpowiedzialności podatkowej jako osoby trzeciej, dlatego też organ wydał decyzję o jego odpowiedzialności. Strona kwestionując powyższe rozstrzygnięcie złożyła odwołanie od tej decyzji. Zarzuciła jej: 1. obrazę przepisów Ordynacji podatkowej poprzez a) naruszenie art. 121 § 1, 122, 187 i 191 polegające na prowadzeniu postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych, nie podjęciu wszystkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy, w szczególności w zakresie: -bezpodstawnego uznania, że "A" prowadziło działalność gospodarczą; -braku ustalenia czy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości klubu; -bezpodstawnego ustalenia, że w przedmiotowym postępowaniu zaszła konieczność wykazania przez zobowiązanego okoliczności egzoneracyjnej w postaci złożonego np. wniosku o upadłość klubu; -błędnego i nieuzasadnionego powoływania się przez organ podatkowy na przepisy ustawy prawo upadłościowe i naprawcze w chwili, gdy stowarzyszenie nie prowadziło działalności gospodarczej a zatem przepisy ww. ustawy nie znajdowały do niego zastosowania; b) naruszenie art. 116 a w zw. z art. 116 § 1-4 polegające na ich bezpodstawnym zastosowaniu. 2. sprzeczne ze stanem faktycznym ustalenie, że strona ponosi odpowiedzialność podatkową za zaległości klubu z tytułu podatku VAT. 3. w przypadku niepodzielenia tych zarzutów strona wskazał również na naruszenie a) art. 118 § 1 w zw. z art. 107 i 108 Ordynacji podatkowej poprzez orzeczenie o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej i ustalenie odpowiedzialności odwołującego się jako członka zarządu za zaległości z tytułu podatku od towarów i usług po upływie pięciu lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa podnosząc zarzut przedawnienia; b) art. 116 a w zw. z art. 116 § 1-4 i art. 107 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej poprzez niezaznaczeni w sentencji zaskarżonych decyzji, że za zaległości podatkowe stowarzyszenia skarżący odpowiada solidarnie z innymi członkami zarządu. W uzasadnieniu odwołania D.S. podniósł, że "A" nie prowadziło działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, dlatego też zakwalifikowanie go jako przedsiębiorcy należało uznać za oczywisty błąd organu podatkowego, wynikający z nieprawidłowej oceny i braku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. Oznacza to, że wobec klubu nie stosuje się przepisów prawa upadłościowego i naprawczego w zakresie upadłości a jedynie przepisy dotyczące likwidacji stowarzyszenia zamieszczone w ustawie prawo o stowarzyszeniach, również dlatego, że uchwałą z [...] r. stowarzyszenie zostało rozwiązane. Strona także, powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 3 marca 2004 r. sygn. akt III SA 2889/02, podniosła, że pojęcie "pełnienie obowiązków" określone w art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej oznacza ich rzeczywiste wykonywanie a nie jedynie piastowanie funkcji. Zwrócono uwagę, że kompetencje członków zarządu były ściśle rozgraniczone, na co wskazuje uchwała zarządu z [...] r. nr [...]. Natomiast zarzut przedawnienia uzasadniono w ten sposób, że decyzja o odpowiedzialności D.S. został wydana co prawda w dniu [...] r., ale doręczona dopiero w dniu [...] r., tj. po upływie 5-letnego terminu. Dyrektor Izby Skarbowej w K. decyzją z [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję I instancji nie uwzględniając argumentów odwołania. W uzasadnieniu w pełni podzielono stanowisko Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. Odnośnie zaś zarzutu przedawnienia organ odwoławczy podniósł, że istotne dla zaistnienia odpowiedzialności osoby trzeciej jest wydanie decyzji, a nie jej doręczenie, w tym zakresie powołano się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 grudnia 2007 r., sygn. akt I FPS 5/07. Niezależnie od powyższego do przedawnienia nie doszło, albowiem stowarzyszenie wystąpiło do organu podatkowego o rozłożenie należności na raty. Jakkolwiek odwołujący się nie uczestniczył w podjęciu tej uchwały i o niej nie wiedział, nie uwalnia go to od odpowiedzialności i w tym zakresie powołano się na art. 70 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Podniesiono, że należność została rozłożona na raty decyzją Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. z [...] r. nr [...], w związku z czym bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu do dnia płatności ostatniej należności, tj. do dnia [...] r. To zaś oznacza, że przedawnienie zobowiązania podatkowego za marzec 2004 r. nastąpi najwcześniej w dniu [...] r. Z kolei odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 116a w zw. z art. 116 § 1 pkt b Ordynacji podatkowej poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie organ odwoławczy zwrócił uwagę, że wniosek o ogłoszenie upadłości winien być złożony, skoro egzekucja administracyjna nie doprowadziła do wyegzekwowania zaległości podatkowych. Skoro D.S. wziął na siebie obowiązki członka zarządu winien być świadomy konsekwencji tego faktu i brak szczegółowej wiedzy na temat sytuacji "A" nie może go usprawiedliwiać tym bardziej, że istotą odpowiedzialności członków zarządu podatnika na podstawie art. 116 a w zw. z art. 116 Ordynacji podatkowej jest jej solidarny charakter, a co za tym idzie - nie może być ona różnicowana. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 122, 187 i 191 Ordynacji podatkowej podniesiono, że organy podatkowy pierwszej instancji przeprowadził szczegółową analizę zgromadzonego w postępowaniu materiału dowodowego. Zwrócono uwagę, że organ podatkowy ma obowiązek zebrania całego materiału dowodowego, ale nie oznacza to zbierania wszelkich informacji dotyczących zjawisk i zdarzeń a jedynie tych, które są przedmiotem prowadzonego postępowania i mają wpływ na jego rozstrzygnięcie. Tymczasem podnoszone przez skarżącego okoliczności odnoszą się do wewnętrznych spraw stowarzyszenia. Za bezzasadny uznano także zarzut niepociągnięcia do odpowiedzialności wszystkich członków zarządu stowarzyszenia podnosząc, że zaznaczono w decyzji solidarny charakter odpowiedzialności odwołującego się z innymi członkami zarządu, których wymieniono z imienia i nazwiska. Organ uznał także, że w sprawie brak jest przesłanek wyłączających odpowiedzialność odwołującego się od odpowiedzialności podatkowej na zasadzie art. 116 w zw. z art. 116 a O.p. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego przyjął, że zła sytuacja finansowa stowarzyszenia wystąpiła już w 2003 roku i w dalszych latach ulegała systematycznemu pogorszeniu. Wskaźnik płynności finansowej za 2003 rok wynosił 0,689, podczas gdy bezpieczny poziom tego wskaźnika winien wynosić od 1.5 do 2. Na koniec 2004 i 2005 roku stowarzyszenie zanotowało straty w deklaracjach CIT-8. Natomiast zobowiązany nie wykazał przesłanek uwalniających go od odpowiedzialności mimo, że w momencie objęcia funkcji winien być świadomy trudnej sytuacji finansowej stowarzyszenia. W dalszej części uzasadnienia zwrócono uwagę na podpisy odwołującego się pod uchwałami zarządu na temat sytuacji finansowej stowarzyszenia. Odnosząc się natomiast do twierdzenia strony organ odwoławczy przyjął, że wprawdzie zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 ustawy Prawo o stowarzyszeniach - stowarzyszenia są zrzeszeniami o celach niezarobkowych to jednak zgodnie z art. 34 tej ustawy stowarzyszenie może prowadzić działalność gospodarczą według zasad określonych w odrębnych przepisach. Natomiast § 4 statutu "A" przewidywał, że klub ten ma osobowość prawną, prawo prowadzenia działalności gospodarczej zgodnie z obowiązującymi przepisami ogólnymi, posiadania, nabywania i dzierżawienia nieruchomości i ruchomości oraz zawierania umów. Taka działalność była prowadzona w praktyce na co wskazuje fakt składania deklaracji podatkowych VAT w okresie od [...] r. do [...] r. Działalność ta polegała na świadczeniu usług w zakresie organizowania imprez sportowych (sprzedaż biletów)) oraz świadczenia usług reklamowych w czasie ich trwania. Fakt, że działalność ta służyła działalności statutowej nie zmieniało jej charakteru i podporządkowania przepisom ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. nr 173, poz. 1807). Oznacza to także, że nie miał racji odwołujący się, w ocenie organu odwoławczego, twierdząc, że postępowaniem właściwym do zakończenia działalności stowarzyszenia jest jego likwidacja. W tym zakresie powołał się na przepisy ustawy z 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze zwracając uwagę, że art. 1 ust. 1 tej ustawy (w brzmieniu obowiązującym do 31 marca 2009 r.) stanowił, że ustawa reguluje zasady wspólnego dochodzenia roszczeń wierzycieli od niewypłacalnych dłużników będących przedsiębiorcami oraz skutki ogłoszenia upadłości, a także zasady postępowania naprawczego wobec przedsiębiorców zagrożonych niewypłacalnością. Natomiast przedsiębiorcą w rozumieniu art. 5 ust. 2 ustawy była osoba fizyczna, prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową. W obecnym stanie prawnym art. 5 ust. 1 ustawy odsyła do przepisów Kodeksu cywilnego. Zaś art. 43 K.c. określa przedsiębiorcę jako osobę fizyczną, osobę prawną i jednostkę organizacyjną, której przepisy szczególne przyznają osobowość prawną, prowadzącą we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową. Skoro zatem "A" działalność gospodarczą prowadził, zatem stosowały się do niego przepisy prawa upadłościowego. D. S. nie zgodził się z treścią decyzji organu odwoławczego i złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach powtarzając w jej treści wnioski i argumenty z odwołania; zaakcentował zarzut przedawnienia do orzekania w przedmiotowym zakresie, gdyż decyzja I instancji została doręczona stronie dopiero w dniu [...] r. czyli po upływie 5-letniego terminu. Dodatkowo wskazał na rachunek bankowy [...] w "B"; podkreślił brak pociągnięcia do odpowiedzialności pozostałych członków zarządu stowarzyszenia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Nadto zaakcentował, że wskazany w skardze rachunek bankowy – jak wynika z poczynionych czynności wyjaśniających – nie istnieje, gdyż bank ten nie prowadzi rachunków tego podmiotu. Zaś odnosząc się do zarzutu dotyczącego pominięcia pozostałych członków zarządu wskazano, że zostały wydane stosowne decyzje wobec D. J., A. U., S. G. i P. P. Jedynie w stosunku do T.P. orzeczono o odpowiedzialności jedynie za marzec, kwiecień i lipiec 2004r., a do pozostałego okresu umorzono postępowanie z uwagi na pisemną rezygnację T. P. z funkcji z dniem [...] r. Zatem podkreślono, że organ nie naruszył zasady solidarnej odpowiedzialności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem rozstrzygniętą sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwany dalej ppsa) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyj-nego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom podatkowym skutecznie zarzucić, iż przy rozstrzyganiu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub procesowego. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należy przede wszystkim w ocenie składu Sądu orzekającego w tej sprawie podkreślić należy, że art. 120 Ordynacji podatkowej zawiera zasadę praworządności, która jest podstawową zasadą państwa prawnego, zapisaną w art. 7 Konstytucji i powtórzoną w art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – zwany dalej k.p.a.). Działanie "na podstawie przepisów prawa" oznacza działanie w ramach zakreślonych przez wymienione w art. 87 Konstytucji źródła powszechnie obowiązującego prawa, a mianowicie: Konstytucję, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz akty prawa miejscowego (te ostatnie tylko na obszarze działania organów, które je ustanowiły). Art. 120 otwiera rozdział zawierający katalog zasad ogólnych postępowania podatkowego. Zasady ogólne to najważniejsze reguły, które z jednej strony przesądzają o modelu postępowania, z drugiej - stanowią wytyczne działania dla organów podatkowych. Działanie zaś na podstawie przepisów prawa to z jednej strony działanie przez organ właściwy, a z drugiej - przestrzeganie zarówno przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego. Należy zauważyć, że jakkolwiek art. 120 nakłada obowiązki wyłącznie na organ podatkowy, to i podatnik obowiązany jest do działania zgodnego z prawem. Przechodząc zatem do merytorycznej oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności należy wskazać, że kwestią bezsporną w niniejszej sprawie jest nieuregulowanie przez "A" zaległej należności z tytułu podatku od towarów i usług za przedmiotowy okres, pomimo upływu terminu do zapłaty stosownej kwoty. Dlatego też należy rozważyć dopuszczalność wydania rozstrzygnięcia o odpowiedzialności osoby trzeciej za niespłacone zobowiązania podatkowe. Przede wszystkim należy więc zauważyć, iż z mocy art. 116a Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe innych osób prawnych niż wymienione w art. 116 odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie organów zarządzają-cych tymi osobami. Przepisy art. 116 stosuje się odpowiednio. Natomiast zgodnie z art. 116 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej przesłankami orzekania o odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe są: a) powstanie zobowiązania w czasie pełnienia przez daną osobę funkcji członka zarządu spółki, b) bezskuteczność egzekucji w stosunku do spółki w całości lub części, c) niewykazanie przez członka zarządu, że złożono we właściwym czasie wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo wykazanie braku winy (jakiejkolwiek) w niepodjęciu działań w tym kierunku, d) niewskazanie przez członka zarządu mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych spółki. W świetle więc powyższej regulacji należy skonstatować, że oceniając powyższe przesłanki organ podatkowy jest zobowiązany wskazać jedynie okoliczności pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko danej osobie prawnej, gdyż ciężar wykazania którejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności tj. złożenie we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości (wszczęcie postępowania układowego), wykazanie braku winy w niepodjęciu działań w tym kierunku bądź wskazanie przez członka zarządu mienia tegoż podmiotu umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych - spoczywa na członku zarządu. Bezskuteczność egzekucji zostaje spełniona tylko wówczas, gdy takie postępowanie egzekucyjne będzie wszczęte i prowadzone czy to według przepisów kodeksu postępowania cywilnego, czy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a także w razie oddalenia wniosku spółki o ogłoszeniu upadłości z powodu braku majątku potrzebnego na zaspokojenie kosztów postępowania. Również w orzecznictwie wyrażono pogląd, że odrzucenie wniosku o wszczęcie upadłości uniemożliwia wyłączenie odpowiedzialności członka zarządu /vide: wyrok WSA z dnia 15 listopada 2005r. o sygn. akt I SA/Gd 1557/2002/. Poza tym o skuteczności egzekucji w rozumieniu art. 116 Ordynacji podatkowej można mówić wówczas, gdy zostanie osiągnięty oczekiwany rezultat, a więc wyegzekwowanie kwoty długu /vide: wyrok WSA z dnia 4 marca 2005r. o sygn. akt III SA/Wa 1275/2004/. Wskazać także należy, że w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że przesłanka odpowiedzialności nie jest spełniona, a osoba trzecia zostaje uwolniona od odpowiedzialności wówczas, gdy nastąpiło skuteczne zgłoszenie wniosku, a nie jest spełniona, gdy został on np. zwrócony. Z tak przedstawionymi poglądami należy się zgodzić choćby dlatego, że komentowany przepis stanowi "o zgłoszeniu wniosku", a nie "o złożeniu wniosku". Tylko złożony wniosek może być zwrócony. Reasumując zatem powyżej przedstawione okoliczności faktyczne i prawne rozpoznawanej sprawy należy przede wszystkim zauważyć, że "A", działający w formie prawnej jako stowarzyszenie (art. 2 ust. 1 Prawa o stowarzyszeniach), posiadał osobowość prawną (art. 34 w/w ustawy), prowadził działalność gospodarczą - co wynika także z zapisów § 4 statutu Klubu oraz faktu składania deklaracji podatkowych VAT w okresie od [...] r. do [...] r. W konsekwencji więc dopuszczalne byłoby zastosowanie do sytuacji finansowej Klubu przepisów prawa upadłościowego, z którego to uprawnienia skarżący nie skorzystał. Natomiast analizując poszczególne przesłanki powoływanej wyżej normy art. 116 O.p. należy wskazać, że "A" w związku z nieuregulowaniem pełnej należności z tytułu podatku VAT za przedmiotowy okres rozliczeniowy, którą sam wykazał w złożonej deklaracji podatkowej jako podlegającą wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości [...] zł, stał się podmiotem odpowiedzialnym za tą zaległość tj. [...] zł oraz odsetki za zwłokę i koszty postępowania egzekucyjnego. W tymże okresie - jak wynika jednoznacznie z akt sprawy - funkcję członka zarządu Klubu sprawował skarżący D. S., który został powołany w skład zarządu uchwałą nr II Walnego Zgromadzenia Członków z [...] r. nr II; powyższe zostało potwierdzone postanowieniem Sądu Rejonowego w C. z [...] r. sygn. akt [...]. Kwestia zaś faktycznego wykonywania czynności kierowniczych i reprezentacyjnych oraz zakres posiadanej wiedzy o sytuacji finansowej Klubu, które to okoliczności akcentuje w zarzutach strona, nie ma dla omawianej okoliczności żadnego znaczenia. W konsekwencji powyższego należało więc stwierdzić, że spełniona została pierwsza przesłanka warunkująca dopuszczalność zastosowania konsekwencji z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej wobec skarżącego. Rozpatrując natomiast przesłankę bezskuteczności egzekucji z majątku Klubu to należy zauważyć, iż kwestia ta również została wyczerpująco wykazana przez organy orzekające w sprawie. Z poczynionych przez organ ustaleń wynika, że podatnik nie prowadził działalności pod wskazywanym adresem w C. przy ul. [...] już od [...] r. Czynności egzekucyjne polegające na zajęciu rachunków bankowych Klubu były bezskuteczne, a sprawdzenie prawdziwości podnoszonego w skardze zarzutu o istnieniu rachunku bankowego w "B" także nie przyniosło pozytywnego rezultatu, gdyż bank ten poinformował, że nie prowadzi rachunków tego podmiotu. Zatem skoro podatnik – "A" - nie posiadał żadnego majątku, z którego wierzyciel (Izba Skarbowa w K.) mógłby się zaspokoić to tym samym zasadnie organy uznały prowadzoną przeciwko temu podmiotowi egzekucję za bezskuteczną, gdyż nie ma jakichkolwiek wątpliwości, iż nie zachodziła żadna możliwość zaspokojenia przedmiotowej należności. Reasumując powyższe należało zatem skonkludować, iż w sprawie zaistniały obie przesłanki pozytywne z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Koniecznym stało się więc przeanalizowanie ewentualnych okoliczności eskulpujących stronę od poniesienia przez nią odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Klubu. W świetle przedstawionych na wstępie rozważań warunkiem zwolnienia członka zarządu z odpowiedzialności jest tylko prawidłowy i prawnie skutecznie złożony wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego. Mając zatem omówione uwarunkowania na względzie skład orzekający Sądu stwierdził, że organy obu instancji wykazały, że strona skarżąca nie złożyła we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości, ani nie wszczęła postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości. Nie wykazała też, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości nastąpiło bez jej winy. Należy również zauważyć, że strona nie wskazała istnienia także drugiej okoliczności, która może być podstawą do wyłączenia jej odpowiedzialności tj. mienia Klubu, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowej w znacznej części. Jak podkreślono wyżej wskazywany przez D. S. w skardze rachunek bankowy Stowarzyszenia nie spełnił powyższego wymogu. Również argumenty strony o braku rozeznania w faktycznej sytuacji Klubu wobec otrzymywanych przez niego mylnych informacjach o przejściowych jedynie kłopotach i przedstawianiu sfałszowanej dokumentacji - nie wyczerpują znamion przesłanki negatywnej o braku winy w niedopełnieniu obowiązku złożenia wniosku o upadłość. Nadto strona nie wskazała konkretnego majątku, mienia, wierzytelności, z którego możliwym będzie wyegzekwowanie zaległej kwoty. Podkreślić także należy, że organ odwoławczy ustosunkowując się do zarzutów podnoszonych przez stronę zarówno w odwołaniu jak i w skardze obszernie przedstawił okoliczności faktyczne i prawne przedmiotowej sprawy, uzasadniając swe stanowisko. Odnosząc się natomiast do kwestii przedawnienia Dyrektor Izby Skarbowej w K. powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 grudnia 2007 r., sygn. akt I FPS 5/07 zaakcentował, że dla orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej ważna jest data wydania decyzji a nie jej doręczenia. Skład orzekający Sądu w całości podziela wyrażone przez organ odwoławczy poglądy, które znajdują oparcie w zebranym materiale dowodowym i zastosowanych normach prawnych. Również za prawidłowy uznano argument, iż dla potrzeb prawidłowego zastosowania art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej ważny jest dzień wydania decyzji, a nie jej doręczenia. Zaś decyzja organu I instancji w przedmiotowym zakresie została wydana [...] r., czyli przed upływem 5-letniego okresu z w/w art. 118 § 1. Mając więc na względzie przedstawione wyżej okoliczności faktyczne i prawne sprawy należy zauważyć, iż zarzuty dotyczące naruszenie prawa przez organ i błędne ustalenie stanu faktycznego oraz nie rozważenie wszystkich okoliczności sprawy – jak wykazano wyżej są całkowicie chybione. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło