III SA/Gl 1989/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia [...] r., skarżąca domagała się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia fachowego pełnomocnika w osobie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu powyższego podała stan faktyczny sprawy, której złożona przez nią skarga dotyczy. Natomiast w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała, że z mężem pozostaje w separacji. Wspólne gospodarstwo domowe prowadzi jedynie z dwójką dzieci w wieku szkolnym, tj. [...] i [...] lat. Ich źródłem utrzymania jest prowadzona przez skarżącą działalność gospodarcza. Z tego tytułu uzyskuje dochód w kwocie [...] zł brutto. Poza mieszkaniem komunalnym o pow. [...] m2 innych składników majątku nie posiada. Tymczasem zobowiązana jest do spłaty kredytów bankowych, a nadto innych należności, które powstały w okresie małżeństwa. Dodatkowo posiada też zaległości w bieżących płatnościach, albowiem w wyniku prowadzonego postępowania egzekucyjnego zgromadzone na rachunkach bankowych środki zostały zablokowane. Okoliczność ta znacznie utrudnia prowadzenie działalności gospodarczej. Tymczasem stan zdrowia skarżącej oraz jej dzieci wymaga dodatkowych nakładów na leczenie. Jako uzupełnienie podanych wyżej danych do akt sprawy przedłożono rachunki ponoszonych wydatków za: energię elektryczną ([...] zł i [...] zł) oraz gaz ([...] zł), w których skarżąca partycypuje w ½ części, a nadto zakup lekarstw ([...] zł) i usługi medycznej ([...] zł). Ponadto z zeznania podatkowego PIT-36L za 2011 r. ustalono, że skarżąca z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wypracowała w tym okresie przychód w kwocie [...] zł, który po potrąceniu o koszty jego uzyskania rzędu [...] zł przyniósł dochód wielkości [...] zł. Ponieważ termin składania zeznania podatkowego za 2012 r. przypada na [...] r., nie zostało ono nadesłane. Natomiast z komputerowej księgi przychodów i rozchodów za ostatnie dwa miesiące wynika, że w bieżącym roku uzyskany przychód z prowadzonej działalności gospodarczej wyniósł [...] zł (por.: deklaracje VAT-7), podczas gdy poniesione koszty jego uzyskania oscylowały w granicach [...] zł. Tym samym osiągnięty dochód zamykał się w kwocie [...] zł. Dodatkowo przedłożono zaświadczenie z banku "A" w przedmiocie otrzymanych tytułów egzekucyjnych oraz braku operacji uznaniowych i obciążeniowych, a nadto zawarte ugody dotyczące spłaty zaciągniętych kredytów i posiadanych z tego tytułu zadłużeń. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – obejmującym w myśl art. 245 § 2 ustawy p.p.s.a. zarówno zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata z urzędu – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OZ 322/08, LEX nr 479084). Analogiczne rozwiązanie przewidziano w odniesieniu do uregulowanego w art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. prawa pomocy w zakresie częściowym, które także może być przyznane dopiero wtedy, gdy wnioskodawca wykaże przesłanki pozwalające to uczynić, wskazane w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., tj. że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Jeżeli zatem strona nie wywiąże się w sposób należyty z ciążących na niej powinności przejawiających się przede wszystkim w wyczerpującym podawaniu informacji na temat jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz w dostarczaniu wszelkich dokumentów źródłowych pozwalających na jednoznaczną weryfikację składanego oświadczenia, przyznanie prawa pomocy nie może wchodzić w rachubę i to tak w zakresie całkowitym jak i częściowym. Brak jest bowiem jakichkolwiek możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, albowiem z treści art. 255 ustawy p.p.s.a. wynika jednoznacznie, że odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam skarżący. Dlatego też od stron ubiegających się o prawo pomocy oczekuje się aktywnej postawy procesowej przejawiającej się przede wszystkim w wyczerpującym podawaniu informacji na temat ich sytuacji rodzinnej tudzież majątkowej oraz w dostarczaniu wszelkich żądanych dokumentów w oparciu o które ma zostać poddana analizie ich kondycja finansowa i możliwości płatnicze. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżąca przedstawiając swoją sytuację finansową ograniczyła się jedynie do przywołania takich okoliczności, które mogłyby świadczyć o tym, że ta jest trudna. Pominęła natomiast istotne informacje dotyczące zawartej w dniu [...] r. sygn. akt [...] ugody o podziale majątku. Podczas gdy z jej treści, znanej rozpoznającemu sprawę z urzędu (vide: akta o sygn. III SA/Gl 664/10 dotyczące jej męża) ustalono, że stała się ona właścicielem: [...] samochodów ciężarowych, [...] naczep i jednego samochodu osobowego oraz [...] z [...] nieruchomości, posiadanych dotychczas razem z mężem, a położonych w G., w S., K. oraz w miejscowości D., których nie wykazała w rubryce nr 7 formularza. W tej sytuacji trudno było uznać jakoby podane przez skarżącą okoliczności faktyczne dotyczące prowadzonej od 2009 r. egzekucji z rachunku bankowego były wystarczające do uwzględnienia złożonego wniosku. Za takim stanowiskiem przemawia także ugruntowany w orzecznictwie sądowym pogląd, zgodnie z którym w przypadku, gdy strona uchyla się od przedstawienia wszelkich informacji na temat jej sytuacji finansowej lub podaje takie fakty, które nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (vide: postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt I GZ 8/13 niepubl.). Tym bardziej, że zadeklarowany przez skarżącą w treści formularza dochód z prowadzonej działalności gospodarczej wynosi [...] zł, a ponoszone w związku z koniecznym utrzymaniem wydatki oscylują w granicach [...] zł. Wprawdzie podane wyżej dane odnoszące się do wypracowanego miesięcznie dochodu nie pokrywały się z przedłożoną do akt komputerową księgą przychodów i rozchodów, niemniej jednak powyższe nie mogło mieć znaczenia przesądzającego, jako że informacje dotyczące wypracowanego za 2012 r. dochodu nie zostały, mimo stosownego wezwania w tym zakresie, w żaden sposób podane, a przecież mają one również istotne znaczenie w sprawie. Podobnie jak składniki posiadanego majątku w postaci nieruchomości, które poza mieszkaniem komunalnym o pow. [...] m2 skarżąca musi posiadać, skoro zobowiązana jest do spłaty kredytu mieszkaniowego w kwocie [...] euro. Dlatego też działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1, § 2 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.