III SA/Gl 1992/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 24 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług, w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. zwolnić skarżącego z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej, przekraczającej kwotę 50 (pięćdziesiąt) zł; 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. Wraz ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług, skarżący D.S. złożył również na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Na urzędowym formularzu wniosku PPF skarżący oświadczył, że jego jedynym dochodem jest wynagrodzenie otrzymywane za świadczenie pracy nauczyciela wychowania fizycznego w Gimnazjum nr [...] w C. Wynagrodzenie to wynosi około [...] zł netto. Żona skarżącego U.J. jest również nauczycielem wychowania fizycznego i za swoją pracę na pół etatu otrzymuje wynagrodzenie w wysokości [...] zł netto. We wspólnym gospodarstwie domowym skarżący pozostaje ze swoją żoną oraz z córką Z. ([...] lat). Skarżący posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2. Do mieszkania tego przysługuje skarżącemu i jego małżonce własnościowe prawo spółdzielcze. Wnioskodawca posiada samochód osobowy marki [...], rok produkcji [...]. Poza tym skarżący nie posiada żadnych innych nieruchomości, oszczędności, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro. Strona oświadczyła, że na utrzymanie mieszkania przeznaczana jest miesięcznie kwota około [...] zł, natomiast pozostała część środków pieniężnych przeznaczona jest na zakup żywności i spłatę kredytu. Kredyt ten został zaciągnięty na zakup mieszkania. Miesięczna rata tego kredytu wynosi [...] zł, natomiast do spłaty pozostało jeszcze [...] zł. Wnioskodawca dołączył do akt kserokopię umowy kredytowej zawartej z [...] i harmonogram spłaty tego kredytu ze wskazaniem wysokości poszczególnej raty miesięcznej. Dokumenty te potwierdzają oświadczenie skarżącego odnośnie zaciągniętego kredytu i jego spłaty. Strona została wezwana zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 3 września 2010 r. do uzupełnienia danych, na które powołała się we wniosku, poprzez wykazanie swojego stanu majątkowego i stanu majątkowego swojej żony. Wezwanie to miało na celu uzyskanie odpowiedniego materiału dowodowego, który obrazowałby aktualne i faktyczne możliwości finansowe strony skarżącej. W odpowiedzi na to wezwanie, skarżący nadesłał komplet dokumentów, o które był wzywany. Z dokumentów tych wynika, że skarżący jest zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy, jako nauczyciel wychowania fizycznego. Jego zasadnicze wynagrodzenie wynosi [...] zł brutto. Z kolei jego żona zatrudniona jest na tym samym stanowisku, jednak w wymiarze pół etatu i jej wynagrodzenie wynosi [...] zł brutto. Do akt skarżący dołączył także wspólne zeznanie podatkowe za rok 2009, złożone wspólnie z małżonką, wyciąg ze wspólnego rachunku bankowego prowadzonego w [...] oraz wyciąg z [...]. Strona nadesłała także akt notarialny dotyczący nabycia przez małżonków S. własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego. Do tych dokumentów strona dołączyła także pisemne oświadczenie o wydatkach na utrzymanie mieszkania. Wydatki te miesięcznie kształtują się następująco: czynsz ([...] zł); ogrzewanie ([...] zł); woda ([...] zł); gaz ([...] zł); prąd ([...] zł); telefony komórkowe ([...] zł); oraz telewizja kablowa ([...] zł). Z tej listy wynika, że przeciętne wydatki rodziny skarżącego na utrzymanie domu zamykają się w kwocie około [...] zł. Regularnie należy również spłacać miesięczną ratę kredytową w wysokości [...] zł. W efekcie, miesięczne opłaty "stałe" zamykają się w kwocie [...] zł. Reszta środków pieniężnych (około [...] zł) przeznaczana jest na zakup żywności, środków czystości oraz na utrzymanie samochodu. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy zażądał tylko zwolnienia od kosztów sądowych. W tej sytuacji, wniosek ten obejmuje więc jedynie żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku D.S., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście należy uznać, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania, jednak tylko w części. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skarżący udokumentował swój aktualny stan majątkowy w sposób dostatecznie jasny i wyczerpujący. Z analizy przedłożonych przez niego dokumentów wynika, że spełnia on przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Wnioskodawca jest osobą, która prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie ze swoją żoną. Ich łączny i stały dochód wynosi miesięcznie około [...] zł. Na utrzymaniu skarżącego i jego żony jest ich jedenastoletnia córka Z. Faktem jest, że na utrzymanie domu, spłatę kredytu oraz zakup żywności i środków czystości strona wydaje miesięcznie przeciętnie [...] zł. Pozostaje jednak we wspólnym gospodarstwie domowym do dyspozycji kwota około [...] zł (z samego wynagrodzenia). Wynika z tego, że zestawienie sumy dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę i jego małżonkę (około [...] zł) oraz sumy wydatków wykazanych przez skarżącego (około [...] zł) pozwala stwierdzić, że w budżecie domowym skarżącego występuje nadwyżka w kwocie około [...] zł. Analizując wyciąg ze wspólnego rachunku bankowego skarżącego i jego żony, oraz uwzględniając całokształt operacji na tym rachunku, należy zauważyć, że jest na nim zachowana płynność finansowa. To samo odnosi się do konta internetowego skarżącego (konto [...]) prowadzonego w [...]. Na kontach tych nie występuje w sposób ciągły i regularny saldo ujemne (debet). Faktem jest, że wpis sądowy od skargi w tego rodzaju sprawach wynosi 500 zł na podstawie § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Należy mieć również na względzie, że skarżący wniósł siedem skarg na decyzje organu podatkowego (III SA/Gl 1989 – 1995/10), z czego wynika, że łączny wpis sądowy od tych skarg wyniósłby 3.500 zł. Taka kwota, w ocenie rozpoznającego wniosek, jest rzeczywiście zbyt wysoka, aby skarżący był w stanie ją uiścić bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jednak uwzględniając stan majątkowy skarżącego i jego rodziny, fakt, że ma on realną możliwość takiego wydatkowania pieniędzy, aby miesięczne wydatki nie przekroczyły miesięcznego dochodu osiąganego we wspólnym gospodarstwie domowym, należy stwierdzić, że granicach jego możliwości finansowych jest jednak uiszczenie opłaty sądowej w wysokości 50 zł (łącznie, w siedmiu sprawach – 350 zł). W tym stanie rzeczy, zdaniem rozpoznającego wniosek, skarżący będzie w stanie uiścić opłatę sądową w kwocie 50 zł bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.