III SA/Gl 2/11

WyrokWSA w Gliwicach2011-10-28

Skład orzekający: Mirosław Kupiec, Barbara Brandys - Kmiecik, Barbara Orzepowska - Kyć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, pomimo trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej wnioskodawcy?
Ratio decidendi
Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia zaległości z tytułu składek, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki całkowitej nieściągalności należności ani przesłanki umorzenia w uzasadnionych przypadkach ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną. Wnioskodawca uzyskuje dochody z pracy, a jego trudna sytuacja nie ma charakteru trwałego lub wyjątkowego, co uniemożliwiałoby spłatę należności.
Stan faktyczny
J. C. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie zaległości z tytułu nieopłaconych składek, powołując się na trudną sytuację finansową, zdrowotną i brak rodziny. Organ odmówił umorzenia, wskazując na uzyskiwanie przez wnioskodawcę wynagrodzenia za pracę i posiadanie pojazdów. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, uwzględniając dodatkowe dokumenty, organ ponownie odmówił umorzenia, stwierdzając, że wnioskodawca nie wykazał, iż spłata należności wiązałaby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Wnioskodawca wniósł skargę do WSA, zarzucając niedostateczną ocenę sytuacji i naruszenie zasad procesowych. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Kupiec, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys - Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska - Kyć, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi J. C. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] (ozn. sprawy [...]), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. utrzymał w mocy swą decyzję pierwszoinstancyjną z dnia [...]r., nr [...], odmawiającą J. C. umorzenia zaległości z tytułu nieopłaconych w terminie składek w części finansowanej przez płatnika na FUS za okres 09/99, 11/99, 01/00-04/01, 06/01-12/01, 01/03, 01/04-03/04, 01/05-05/05; na FUZ za 01/00-04/01, 06/01-12/01, 01/03, 01/04-03/04, 01/05-05/05; na FP i FGŚP za 09/99, 11/99-04/01, 06/01-01/03, 01/04-03/04, 01/05-05/05; wraz z odsetkami i kosztami upomnienia . Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia powołano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 28 ust. 1, 2, 3, 3a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j.: Dz.U. z 2009r. Nr 205, poz. 1585; dalej określana u.s.u.s) oraz § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). W uzasadnieniu przedstawiono stan faktyczny sprawy i argumentację prawną. W tych zaś ramach podniesiono, że w dniu [...] r. J. C. zwrócił się z prośbą o umorzenie należności z tytułu nie opłaconych w terminie składek motywując wniosek swoją trudną sytuacją finansową i bytową; opisał proces likwidacji działalności gospodarczej i obciążeń pieniężnych z tym związanych; podkreślił swa sytuację zdrowotną, bezdomność, brak rodziny. W konkluzji zaakcentował nierealność spłaty zaległości ZUS-owskich wynoszących łącznie ponad [...] zł. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił wnioskowanego umorzenia opisaną na wstępie decyzją z dnia [...]r. uzasadniając to nie wystąpieniem w sposób bezsporny którejkolwiek z przesłanek z art. 28 ust. 3 pkt. 1 -6 u.s.u.s., warunkujących uznanie należności za całkowicie nieściągalne w myśl zapisu art. 28 ust. 2 tej ustawy. Zauważono, że J. C. uzyskuje wynagrodzenie za pracę [...] zł netto; nie korzystał z pomocy MOPS-u; w ewidencji pojazdów figuruje jako właściciel samochodów ciężarowych [...] r.pr. 1984 i 1991, ciągnika rolniczego r.pr. 1986, samochodu ciężarowo-osobowego z 1979 r. W konsekwencji wskazano, że zgodnie z zapisem art. 28 ust. 3a u.s.u.s. wnioskodawca również nie wykazał, iż ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną spłata należności, w części przypadającej od osoby ubezpieczonej będącej jednocześnie płatnikiem składek, wiązałaby się dla niego z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. W dniu [...]r. wnioskodawca złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia należności jeszcze raz motywując swój wniosek trudną sytuacją finansową swojego gospodarstwa domowego. Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dołączył: kserokopię umowy o pracę; kserokopie postanowień Komorników Sądowych przy Sądzie Rejonowym w C. i K. umarzających postępowania egzekucyjne prowadzone przeciwko wnioskodawcy; kserokopie faktur wydatków wnioskodawcy. Natomiast w dniu [...]r. strona złożyła wniosek o rozłożenie na raty należności, do którego dołączyła oświadczenie płatnika o nie korzystaniu z pomocy publicznej w ostatnich 3 latach; oświadczenie płatnika o zakresie prowadzonej działalności gospodarczej; załącznik do układu ratalnego; oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz o sytuacji materialnej; kserokopię umowy o pracę; kserokopię druku ZUS RMUA; kserokopię decyzji z dnia [...]r. o wykreśleniu z tym dniem z ewidencji działalności gospodarczej wpisu dokonanego w dniu [...]r. pod numerem [...]; kserokopię zaświadczenia wnioskodawcy o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej; kserokopię decyzji z dnia [...]r. o wykreśleniu z dniem [...]r. z ewidencji działalności gospodarczej wpisu dokonanego w dniu [...]r. pod numerem [...]; kserokopię zameldowania na pobyt czasowy; kserokopię wyroku Sądu Wojewódzkiego w K. o rozwiązaniu małżeństwa wnioskodawcy z B.B.C.; kserokopię faktury VAT za zakup leków; kserokopie zaświadczeń lekarskich. Rozpoznając ponownie sprawę w tym stanie okoliczności faktycznych i prawnych Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne wyrażając pogląd, że organ I instancji prawidłowo uznał, iż nie wykazano, iż ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną spłata należności i w dłuższym okresie czasu w części przypadającej od osoby ubezpieczonej będącej jednocześnie płatnikiem składek wiązałaby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych wnioskodawcy. Wskazano, że [...]r. strona złożyła wniosek o rozłożenie na raty należności z tytułu nie opłaconych w terminie składek deklarując wówczas gotowość regulowania rat w wys. [...]zł miesięcznie; dołączyła także nową umowę o pracę z dnia [...]r. zawartą na czas nieokreślony. Nadto zaakcentowano, że wnioskodawca tworzy jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymuje się z dochodów z tytułu wynagrodzenia za pracę w wys. [...] zł brutto miesięcznie (podane w decyzji I instancji [...] zł brutto otrzymał wyłącznie w marcu 2010r.). Stałe, miesięczne wydatki wynoszą [...] zł (w wydatkach tych ujęte zostały jednak składki ZUS w wys. [...] zł, ubezpieczenie PZU w wys. [...] zł, których nie można jednak uznać za konieczne do zaspokojenia podstawowych potrzeb). Ponadto organ zauważył, że wnioskodawca udokumentował swoją sytuację zdrowotną i zgodnie z przedstawionymi dokumentami leczy się w związku z przewlekłymi chorobami, jednak jego stan zdrowia nie uniemożliwia mu uzyskiwania dochodów, o czym świadczy pozyskiwanie przezeń środków finansowych z tytułu wynagrodzenia za pracę. Organ także podkreślił, że wnioskodawca podejmując się wykonywania działalności gospodarczej wziął na siebie obowiązek zapoznania się z przepisami prawnymi i ich respektowania tak, aby nie dochodziło do naruszeń prawa. Zatem skutki finansowe tej działalności nie mogą być przerzucane na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, a w konsekwencji na ogół obywateli. Działalność gospodarcza jest działalnością prowadzoną na własne ryzyko. Nie można nadto z instytucji umorzenia zaległości z tytułu składek czynić powszechnie stosowanego środka prowadzącego do zwolnienia z długu. W związku z powyższym brak było podstaw do zmiany decyzji z dnia [...]r. Natomiast ustosunkowując się do treści pisma strony z dnia [...]r. dot. przedawnienia zaległych składek organ cytując normy z ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1989r. Nr 25, poz. 137 ze zm.) wyjaśnił, że w okresie do [...]r. przedawnienie należności z tytułu składek następowało po upływie 5 lat. Jednak, gdy bieg przedawnienia został przerwany jednym z wymienionych w ustawie zdarzeń, to należności nie mogły być dochodzone, jeżeli od pierwotnego terminu płatności upłynęło 10 lat. Natomiast od [...]r. tj. od dnia wejścia w życie przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zasady przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wynikają z art. 24 tej ustawy i do 31 grudnia 2002r. należności z tytułu składek ulegały przedawnieniu po upływie 5 lat, a przypadku przerwania biegu przedawnienia, po upływie 10 lat, licząc od dnia , w którym stały się wymagalne. Ustawa z dnia 18 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. Nr 241, poz. 2074 ze zm.) wprowadziła kolejne zmiany w zakresie przedawnienia należności z tytułu składek, które weszły w życie z dniem 01 stycznia 2003r. W ich świetle należności z tytułu składek przedawniają się po upływie 10 lat. Zmiana przepisów, która nastąpiła od 1 stycznia 2003r. nie dotyczy wyłącznie należności z tytułu składek, które wygasły przed tą datą. Dotyczy natomiast wszystkich należności, które nie uległy przedawnieniu do 31 grudnia 2002r. W konsekwencji więc zaakcentowano, że przedmiotowe, sporne należności są więc nadal wymagalne. Podobnie odnosząc się do kwestii przedawnienia składek na ubezpieczenie zdrowotne organ zauważył, że zgodnie z art. 33 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2003r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45 poz.391 ze zm.) należności te ulegały przedawnieniu na zasadach określonych w ustawie o sus, a obowiązujące od 1 lipca 2004r. zasady dotyczące przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne nie maja zastosowania do nieopłaconych należności za okres od stycznia 1999r. do maja 1999r., które na dzień 1 lipca 2004r. uległy przedawnieniu, w sytuacji gdy wobec nich nie nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia, powodujące wydłużenie okresu ich dochodzenia do 10 lat. W zakresie zaś przedawnienia składek na Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych organ podkreślił, że od 1 stycznia 1999r. do należności tych mają zastosowanie przepisy art. 32 u.s.u.s. Poza tym Zakład Ubezpieczeń Społecznych przedstawił zestawienie dokonywanych czynności egzekucyjnych, zmierzających do ściągnięcia należności i przerywających bieg przedawnienia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji i uwzględnienie wniosku o umorzenie należ-ności ZUS. Zarzuciła niedostateczną ocenę sytuacji i powtórzyła dotychczasową argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podkreśliła także, że zaistniała zaległość wynika z kosztów związanych z procesem likwidacji działalności gospodarczej i konieczności wypłaty wynagrodzeń pracownikom. Opisała obszernie sytuację życiową - brak rodziny, bezdomność, zamieszkiwanie u znajomego w zamian za pilnowanie jego gospodarstwa rolnego;; zdrowotną – pobieranie w 2009 r. zasiłku rehabilitacyjnego, chorobę [...] i [...]; majątkową – nieposiadanie jakichkolwiek nieruchomości, akcji, oszczędności ani mieszkania, które należało do byłej żony; finansową - porównano dochody z wysokością zadłużenia i sumą wieloletnich obciążeń budżetu domowego z tego tytułu. Nadto zarzucono organowi naruszenie naczelnych zasad procesowych w toku rozpatrywania sprawy oraz złe wyliczenie kwot zadłużenia, a w konsekwencji nieważność tytułów wykonawczych jako wystawionych na kwoty wyliczone w oparciu o niezgodny z prawdą materiał źródłowy, wskutek czego obowiązek nie istnieje i nie może być wymagalny. Konkludując J. C. powołał się na art. 8 Konstytucji RP i zaakcentował dyskryminację osób prowadzących działalność gospodarczą. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do podniesionych zarzutów podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Skarżący na rozprawie sądowej podtrzymał w całości zarzuty skargi, podkreślił swoją trudną sytuację. Zaakcentował, że prowadzone postępowanie egzekucyjne obejmuje połowę jego wynagrodzenia i po spłacie pozostałych obciążeń pozostaje na życie ok. [...] zł, co nie wystarcza na normalną egzystencję. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem rozstrzygniętą sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwany dalej ppsa) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organowi zarzucić naruszenia przepisów prawa. Granice niniejszej sprawy nakreślone zostały we wniosku skarżącej, którym wszczęte zostało postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy wraz z odsetkami. Wysokość zatem zaległych składek i ich łączna suma do spłaty pozostaje poza sporem w niniejszej sprawie, bowiem jedynie sąd powszechny jest uprawniony do badania prawidłowości wymiaru zobowiązań ZUS. Natomiast sąd administracyjny władny jest jedynie do badania prawidłowości decyzji w zakresie wniosku strony o umorzenie tychże należności. Dlatego też podnoszone przez J. C. kwestie wadliwości tytułów wykonawczych i błędnego wyliczenia kwot zaległych składek pozostają poza ramami postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją i tym samym poza kognicją tut. sądu administracyjnego. Przepis art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stanowi, iż należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. W przepisie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. ustawodawca wskazał siedem przypadków, w których zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. W uchwale z dnia 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że "(...) Przepis art. 28 ust. 2 ustawy o u.s.u.s. (...) jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone". Natomiast przy braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdzie nie zaistniał żaden z przypadków stanowiących o możliwości uznania całkowitej nieściągalności należ-ności wobec skarżącego. Organ orzekający zasadnie bowiem wskazał, że skarżący podjął zatrudnienie, z którego otrzymuje wynagrodzenie ok [...] zł; prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe; nie ma nikogo na utrzymaniu; zaległe składki są ściągane w trybie egzekucji z wynagrodzenia. W konsekwencji więc nie było pozbawione podstaw twierdzenie organu, iż w takim stanie rzeczy nie sposób przyjąć, że istnieje stan całkowitej nieściągalności. Również w ocenie Sądu prawidłowo zostało ustalone na dzień wydania zaskarżonej decyzji, iż w stosunku do skarżącego nie wystąpiła przesłanka całkowitej nieściągalności, a w konsekwencji brak było prawnej możliwości - jak wyżej wyjaśniono - umorzenia należności w oparciu o to kryterium. Z kolei w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dotyczy to jednakże wyłącznie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek (definicję ustawową płatnika składek zawiera art. 4 pkt 2 u.s.u.s.). Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne gdzie, jako przesłanki umożliwiające umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wskazane zostały okoliczności związane z wykazaniem przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Skarżący w tym zakresie odwołał się do swojej ciężkiej sytuacji finansowej. Podkreślenia jednak wymaga, iż decyzje podejmowane na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s w związku z § 3 rozporządzenia także mają charakter uznaniowy. Również i w tych sytuacjach prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi. Może on, ale nie musi umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje Zakładu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności, oczywiście, gdy inne względy ustawowe przemawiają przeciwko takiemu umorzeniu. Oceniając rozpatrywaną sprawę pod wyżej wskazywanym kątem organ odwoławczy, powołując się na zebrany w sprawie materiał dowodowy, stwierdził iż wykazane przez skarżącego trudności nie cechują się trwałym lub wyjątkowym charakterem; strona dysponuje wystarczającymi środkami na codzienne utrzymanie i spłatę zaległości skoro i tak każdego miesiąca jest z tego tytułu ściągana określona kwota w drodze egzekucji. Zresztą sam J. C. [...]r. złożył wniosek o rozłożenie na raty należności z tytułu nie opłaconych w terminie składek i zadeklarował wówczas gotowość regulowania rat w wys. [...] zł miesięcznie. W konsekwencji powyższych uwarunkowań prawnych oraz w oparciu o zebrany materiał dowodowy nie sposób było także uznać, że zachodzi przesłanka określona w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. Dla jej wystąpienia niezbędne jest bowiem istnienie przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Zainteresowany nie posiada orzeczenia o stopniu niepełno- sprawności. Z materiału dowodowego sprawy nie wynika aby wymagał stałej opieki. Zatem prawidłowa była kwalifikacja prawna tych okoliczności dokonana przez organ orzekający, który wskazał na te elementy stanu faktycznego i wyciągnął z nich wniosek, iż nie zostały spełnione wskazane wyżej przesłanki umorzenia należności składkowych. Wobec powyższego Sąd nie mógł uwzględnić postawionych zarzutów. Ustalenia i wnioski jakie przy wydawaniu decyzji poczyniono mieszczą się w ramach prawem przewidzianych, tak z punktu widzenia prawa procesowego, szczególnie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), jak i prawa materialnego. Natomiast brak istnienia przesłanek zawartych w powoływanym rozporządzeniu uniemożliwiał umorzenie należności. Na zakończenie podkreślić należy, że organ odwoławczy ustosunkowując się do zarzutów podnoszonych przez stronę zarówno w odwołaniu jak i w skardze obszernie przedstawił okoliczności faktyczne i prawne przedmiotowej sprawy, uzasadniając swe stanowisko. Skład orzekający Sądu w całości podziela wyrażone poglądy, które znajdują oparcie w zebranym materiale dowodowym. Konkludując powyższe rozważania należy stwierdzić, że w tej sytuacji nieuprawnione są zarzuty strony skarżącej, że organ odwoławczy nie wyjaśnił podstawowych w sprawie okoliczności, nie zebrał pełnego materiału dowodowego i naruszył naczelne zasady procesowe. Według składu orzekającego Sądu - ocena zgromadzonych w sprawie dowodów dokonana przez organ ZUS nie przekroczyła granic z art. 80 Kpa. Organ nie uchybił również obowiązkowi wyczerpującego rozpatrzenia całości zebranego w sprawie materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 Kpa.). Postawione zarzuty w skardze nie stanowią w ocenie Sądu o naruszeniu przez ZUS wskazywanych norm prawnych. To, że organ dokonał na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustaleń odmiennych od tych, które prezentuje skarżący nie świadczy jeszcze o dowolnej interpretacji przepisów i wadliwości wydanych rozstrzygnięć. Nadto odnosząc się do podnoszonych zarzutów naruszenia naczelnych zasad procesowych należy także zauważyć, że omówienie okoliczności faktycznych i prawnych rozpoznawanej sprawy jest wyczerpujące i logiczne. Organ odwoławczy wnikliwie zaprezentował swoje stanowisko. Sąd zwraca jednocześnie uwagę, iż wniosek o umorzenie należności składkowych może być ponawiany w razie zaistnienia zmiany sytuacji zdrowotnej lub bytowej zainteresowanej i każdorazowo podlega ocenie organu rentowego. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego lub uzyskania nowych dowodów skarżący może ponownie wystąpić do Zakładu z wnioskiem o umorzenie należności i wówczas ponownie sprawa umorzenia będzie rozstrzygana przez organ. Wydanie, bowiem decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta, z tzw. powagi rzeczy osądzonej. Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne należy stwierdzić, że organ nie naruszył prawa i dlatego na podstawie art. 151 ppsa należało skargę oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło