III SA/Gl 20/18
PostanowienieWSA w Gliwicach2018-03-21
Skład orzekający: Jolanta Skowronek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka jawna w likwidacji, której wspólnicy posiadają znaczący majątek, może zostać zwolniona z kosztów sądowych i otrzymać ustanowionego doradcę podatkowego?Ratio decidendi
Spółka jawna w likwidacji nie może zostać zwolniona z kosztów sądowych ani otrzymać ustanowionego doradcy podatkowego, jeśli jej wspólnicy posiadają znaczący majątek, który pozwala na pokrycie tych kosztów. Odpowiedzialność wspólników za zobowiązania spółki jest solidarna i nieograniczona całym ich majątkiem, co należy uwzględnić przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca spółka w likwidacji złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, obejmujący zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Spółka zawiesiła działalność gospodarczą, a jej wspólnicy przedstawili dokumenty dotyczące swojej sytuacji finansowej i majątkowej. Organ administracji skarbowej wydał decyzję w przedmiocie podatku od towarów i usług, a skarżąca wniosła skargę do WSA. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" w likwidacji w J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 1.550,00 zł skarżąca Spółka domagała się zwolnienia z kosztów sądowych oraz ustanowienia imiennie wskazanego doradcy podatkowego.
W uzasadnieniu powyższego podała, że działalność gospodarczą zawiesiła [...] r. Ostatnie sprawozdanie finansowe za 2015 r. złożyła [...] r. (vide: KRS dołączony do skargi). Dlatego też rubryki od 6-9 formularza wykreśliła. W chwili obecnej jej wspólnikami są: J., Ł. i A. C.. Wprawdzie J. C., którego upadłość ogłoszono [...] r. (vide: postanowienie wydane w tym przedmiocie) zrezygnował z udziałów w Spółce oraz z funkcji likwidatora (vide: uchwała nr [...] z dnia [...] r.), niemniej jednak stosowne zmiany w tym zakresie w Krajowym Rejestrze Sądowym, mimo złożonego wniosku, nie zostały jeszcze dokonane.
Jako uzupełnienie podanych wyżej danych do akt sprawy nadesłano:
- decyzję z dnia [...] r., na podstawie której wznowiono J. C. wypłatę renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, która po potrąceniach egzekucyjnych wynosi 1.263,20 zł;
- zeznania podatkowe wszystkich wspólników za 2016 i 2017 r. wraz z załącznikiem PIT/B;
- podatkową księgę przychodów i rozchodów za 2017 r., gdzie nie wykazano żadnego przychodu tylko stratę rzędu 8.786,38 zł;
- zaświadczenie wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. potwierdzające, iż ostatnią deklarację PIT-4R skarżąca Spółka złożyła za 2016 r., podobnie jak PIT-11 z tytułu zatrudnienia pracowników;
- uchwały nr [...] z dnia [...] r. w przedmiocie likwidacji i rozwiązania Spółki wraz ze zmianą jej siedziby (budynek gospodarczy, magazyn);
- zaświadczenie z Banku "A" potwierdzające fakt likwidacji rachunków [...] r.;
- sprawozdanie z czynności syndyka masy upadłości, gdzie poza udziałem wynoszącym 4/6 prawa własności nieruchomości o wartości 696.000,00 zł innych składników majątku nie ustalono;
- oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania wspólników: A. i Ł. C..
Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono,
co następuje.
Stosownie do art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") przyznanie osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawa pomocy w zakresie całkowitym – obejmującym w myśl art. 245 § 2 ustawy p.p.s.a. zarówno zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – może nastąpić, gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OZ 322/08, LEX nr 479084). Podobnie przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, które stosownie do art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, może nastąpić dopiero wtedy, gdy wnioskodawca wykaże przesłanki pozwalające to uczynić, wskazane w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a., tj. że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jeżeli zatem strona nie wywiąże się w sposób należyty z ciążących na niej powinności przejawiających się przede wszystkim w wyczerpującym podawaniu informacji na temat jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz w dostarczaniu wszelkich dokumentów źródłowych pozwalających na wolną od wątpliwości weryfikację złożonego w tym zakresie oświadczenia, przyznanie prawa pomocy nie może wchodzić w rachubę.
Odnosząc powyższe do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że złożony wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Wprawdzie jak wynika z przedłożonych do akt dokumentów źródłowych skarżąca Spółka w związku ze spadkiem obrotów handlowych podjęła uchwałę [...] z dnia [...] r. o zamiarze jej likwidacji, a nadto wyprzedaży w sklepie z firanami i materiałami całego asortymentu z rabatem 30%, powołując na likwidatora jednego ze wspólników J. C., który po zawieszeniu [...] r. prowadzonej przez Spółkę działalność gospodarczej (vide odpis z KRS) zrezygnował z tej funkcji oraz przysługujących mu udziałów na rzecz pozostałych wspólników. Na jego miejsce uchwałą nr [...] z dnia [...] na nowego likwidatora powołano Ł. C.. Wcześniej dokonując zmiany siedziby Spółki w związku z wypowiedzeniem umowy najmu lokalu sklepu budowlanego (budynek gospodarczy, magazyn). Należy jednak w tym miejscu zauważyć, że Sąd Rejonowy w G. Wydział X Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego [...] r. uznał, iż wspólnicy Spółki nieskutecznie zmienili skład osobowy wspólników oraz nieskutecznie dokonali zmiany na funkcji likwidatora Spółki błędnie przyjmując utratę tej funkcji przez dotychczasowego likwidatora. Dlatego też wniosek o zmianę wpisu w tym zakresie został oddalony. I choć ostatnią deklarację PIT-4R oraz informację PIT-11 Spółka złożyła za 2016 r., natomiast w 2017 r. dokumenty te nie były składane (vide: zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. z dnia [...] r.), to wartość spisu z natury na początek i koniec roku podatkowego 2017 oszacowano na 97.221,61 zł. Co więcej mimo braku jakiegokolwiek przychodu, Spółka była w stanie ponosić wydatki, które w 2017 r. wynosiły łącznie 8.786,38 zł (vide: podatkowa księga przychodów i rozchodów). Dodatkowo ostatnią deklarację VAT-7 złożyła za styczeń 2018 r., jakie kwoty tam wykazała przedłożone do akt zaświadczenie z dnia [...] r. nie zawierało. Niemniej jednak okoliczność, iż wnioskodawcą jest Spółka jawna, ma istotne znaczenie, albowiem ocena zasadności złożonego wniosku nie może odbywać się w oderwaniu od oceny sytuacji finansowej wspólników tejże Spółki. Z art. 22 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1577 ze zm.) wynika wszakże, że każdy wspólnik odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką. Podobnie art. 115 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.) stanowi, iż wspólnik spółki cywilnej, jawnej, partnerskiej oraz komplementariusz spółki komandytowej albo komandytowo-akcyjnej odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki. Jak ustalono z akt sprawy wspólnikami "A" Sp. jawna w likwidacji są: J., Ł. i A. C.. Wprawdzie wobec J. C. ogłoszono upadłość (vide: postanowienie z dnia [...] r.), niemniej jednak ze sporządzonego przez syndyka sprawozdania wynika, że w skład masy upadłości wchodzą następujące składniki posiadanego majątku: udział w nieruchomości położonej w J., której wartość szacunkowa wynosi 1.044.000,00 zł, natomiast przypadający J. C. udział wynosi 696.000,00 zł. Nieruchomość ta obciążona jest hipoteką umowną kaucyjną do kwoty 280.000,00 zł oraz hipoteką umowną łączną kaucyjną do kwoty 90.000,00 zł. Natomiast stan środków zgromadzonych na rachunku bankowym na dzień [...] r. poprzedzający złożenie wniosku wynosił 1.462,10 zł, jako że pobierane z ZUS świadczenie to kwota 1.269,54 zł. Podobnie pozostali wspólnicy poza wynagrodzeniem za pracę wykonywaną poza granicami kraju rzędu: 3.423,63 zł (grudzień 2017 r. – Ł. C.) i 2.959,37 zł (luty 2018 r. – A. C.) posiadają następujące składniki majątku: mieszkanie spółdzielcze własnościowe o pow. 35,6 m2, dom jednorodzinny w budowie o pow. 205 m2 plus budynek gospodarczy o pow. 170 m2 o wartości 917.660,00 zł (Ł. C.), a nadto udział w domu jednorodzinnym z dwoma budynkami gospodarczymi o łącznej pow. 460 m2, którego wartość oszacowano na 1.318.180,00 zł (A. i Ł. C.), jak również sprzęt o wartości przekraczającej 5.000,00 zł w postaci koparko-spycharki (A. i Ł. C.). Powyższe pozwalało im nie tylko na ponoszenie w ramach prowadzonej Spółki wydatków, które w roku 2017 wynosiły 8.786,38 zł (vide: podatkowa księga przychodów i rozchodów), ale również na korzystanie w chwili obecnej z usług radcy prawnego, celem ponownego złożenia wniosku do KRS o zmianę danych (vide: pismo z dnia [...] r.). Dlatego też nie sposób było uznać, że skarżąca Spółka oraz jej wspólnicy wykazali jakoby nie posiadali żadnych lub wystarczających środków na poniesienie kosztów niniejszego postępowania, a także nie byli w stanie ich pozyskać, mimo że podjęli wszelkie niezbędne działania w tym kierunku. Wobec powyższego działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2 i 3 oraz art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło