III SA/Gl 2013/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Kupiec po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 5 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w kwestii wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi postanawia odmówić przywrócenia terminu do złożenia skargi. Decyzją z dnia [...] r., Nr [...] (znak: [...]), Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] r., Nr [...], którą odmówił I. K. umorzenia należności z tytułu nieopłaconych w terminie składek w części finansowej przez płatnika składek za okres od [...] r. do [...] r. w łącznej wysokości [...] zł. Na pierwszej stronie decyzji z dnia [...] r. widniał adres Strony: R., ul. K. Zawierała też pouczenie, że niezadowolona Strona może wnieść skargę do tut. Sądu, za pośrednictwem organu, w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru i opisów znajdujących się na kopercie decyzja z dnia [...] r., Nr [...], wraz z drugą decyzją z dnia [...] r., Nr [...], (gdzie widniał adres Strony: R., ul. A.) została przesłana w jednej kopercie. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru dołączonym do koperty został wpisany adres: R., ul. A. a w okienku koperty widniał adres: R., ul. K. Z powodu nieobecności adresata dnia [...] r. doręczyciel pozostawił przesyłkę na okres 14 dni w Urzędzie Pocztowym w R., a zawiadomienie o pozostawieniu pisma w tym Urzędzie umieścił w oddawczej skrzynce pocztowej (wypełnione przez doręczyciela właściwe rubryki na zwrotnym potwierdzeniu odbioru). Powtórne "awizo" nastąpiło dnia [...] r. Z powodu nie podjęcia przesyłki w terminie zwrócono ją do nadawcy dnia [...] r. Dnia [...] r. kserokopie powyższych decyzji zostały wydane mężowi Strony skarżącej (notatka służbowa z tego dnia). Skargę z dnia [...] r. - na powyższą decyzję ZUS z dnia [...] r., Nr [...] - Strona wniosła do ZUS dnia [...] r., jak wynika z odcisku datownika poczty umieszczonego na kopercie. W skardze tej strona wnosiła o uchylenie "zaskarżonej Decyzji Prezesa ZUS w W. w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia lub przekazanie sprawy (...) z urzędu do WSA w Warszawie". Zarzuciła między innymi, że ZUS w pierwszej instancji pouczając o procedurze odwoławczej skierował Stronę do Prezesa ZUS - który nie jest organem właściwym - zamiast do Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w W. Zdaniem Strony naruszenie przepisów o właściwości stanowiło przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Poza tym wskazała, że decyzja została skierowana na nieaktualny adres, tj. R.ul. K. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik ZUS jako przedmiot zaskarżenia wskazał decyzję z dnia [...] r., Nr [...], wnosząc o oddalenie skargi. Postanowieniem z dnia 6 lutego 2012 r. tut. Sąd odrzucił skargę uznając, że została ona wniesiona po terminie. W uzasadnieniu w pierwszej kolejności wskazał, że w niniejszej sprawie Strona zaskarżyła decyzję ZUS z dnia [...] r., Nr [...]r., a nie Nr [...], ponieważ wyraźnie to wynika z treści skargi. Następnie uznał, że zaskarżona decyzja została doręczona zgodnie z art. 44 k.p.a. z dniem [...] r., licząc 14 dni od dnia pierwszego awiza, tj. [...]r. Tym samym, że skarga powinna być wniesiona do dnia [...] r., a została złożona [...] r. Przyjął, że brak jest podstaw prawnych do uznania, że doręczenie decyzji nastąpiło z dniem odbioru jej kserokopii w ZUS przez męża Strony skarżącej. Postanowienie to Strona odebrała dnia [...] r. Skarga kasacyjna nie została złożona, dlatego stało się ono prawomocne. Wnioskiem z dnia [...] r. Strona skarżąca wystąpiła o przywrócenie terminu "do złożenia skargi na decyzję Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w C. działającego z upoważnienia i w imieniu Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr [...] z dnia [...] r., mocą której utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję nr [...] z dnia [...] r.". Do wniosku dołączyła stosowną skargę, własne pismo kierowane do Urzędu Pocztowego w R. i odpowiedź tego Urzędu z dnia [...] r. W uzasadnieniu podała, że jej zdaniem termin do złożenia skargi biegł od daty [...]r., kiedy zapoznała się osobiście z zaskarżoną decyzją i ją odebrała w Oddziale ZUS. Zaznaczyła, że była zaskoczona odrzuceniem skargi, dlatego przeprowadziła postępowanie wyjaśniające w Urzędzie Pocztowym w R. i w Oddziale ZUS w zakresie tego, pod jaki adres zaskarżona decyzja została przesłana. Powołując się na pismo Urzędu Pocztowego z dnia [...] r. uznała, że organ nie przesłał decyzji na właściwy adres, tj. R. ul. A., co, według Niej, stanowi uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nie nastąpiło z jej winy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej P.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu winno być wniesione w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). W pierwszej kolejności przy rozpatrywaniu wniosku o przywrócenie terminu Sąd jest zobowiązany zwrócić uwagę, czy wniosek ten wpłynął w terminie, gdyż jeśli nie, to wniosek należy odrzucić nie rozpatrując go merytorycznie, co wynika z art. 88 P.p.s.a. Wniosek jest spóźniony, jeżeli został wniesiony po upływie siedmiodniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 P.p.s.a. Termin ten liczy się od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a nie od daty, w której strona dowiedziała się o uchybieniu terminu. Poza tym przyjmuje się, że fakt spóźnienia musi wyraźnie wynikać z treści wniosku. Sąd nie ma prawa domniemywać, że strona uchybiła terminowi w tej, a nie w innej dacie. Jeśli z okoliczności faktycznych sprawy nie da się w sposób jednoznaczny ustalić, czy termin określony w art. 87 § 1 P.p.s.a. został zachowany, sąd winien wydać rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiocie uchybienia terminu na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. (zob. B.Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2011, teza 1 i 2 komentarza do art. 88). W przedmiotowej sprawie Sąd nie był w stanie ustalić w oparciu o akta postępowania, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi, gdyż Strona skarżąca składając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi poinformowała - na dowód tego przesłała też stosowne dokumenty - że prowadziła postępowanie wyjaśniające w Urzędzie Pocztowym i w Oddziale ZUS w zakresie ustalenia adresu, pod jaki została przesłana zaskarżona decyzja z dnia [...] r., nr [...]. W związku z tym Sąd przyjął, że wniosek został złożony w terminie siedmiu dni licząc od momentu ustalenia przez Stronę adresu nadania przedmiotowej przesyłki i przystąpił do rozpatrywania wniosku już od strony merytorycznej. W świetle wyżej wymienionych przepisów uchybiony termin należy przywrócić między innymi, gdy wnioskodawca uprawdopodobni we wniosku, że uchybienie terminu nie nastąpiło z jego winy. W literaturze i orzecznictwie panuje zgodność, co do tego, że spełnienie tej przesłanki polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przy jej ocenie Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (M.Jaśkowska, A.Wróbel "Kodeks postępowania administracyjnego.Komentarz" Kraków 2000, str. 368-370; T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego" Tom 1, Warszawa 2003, str. 362; wyrok NSA z 4.11.1998 r. III SA 1243/97; postanowienie NSA z 2.10.2002 r. V SA 793/02, Mon. Pr. z 2002 r., Nr 23, str. 1059). Oceniając okoliczności faktyczne występujące w sprawie, w świetle przesłanek uprawniających do przywrócenia terminu do złożenia skargi, Sąd doszedł do wniosku, że brak podstaw do przywrócenia terminu. Wprawdzie Strona wykazała, że zaskarżona decyzja z dnia [...] r., Nr [...], została przesłana przez organ pod niewłaściwy adres, tj. R., ul. K., to jednak nie można pominąć tego, że decyzja ta zaistniała w obrocie prawnym, ponieważ doręczenie pod tym adresem nastąpiło w myśl art. 44 k.p.a. (doręczyciel nie stwierdził, że adresat nie jest znany). Wniesienie skargi dnia [...] r., bez wniosku o przywrócenie terminu, nastąpiło po upływie 30 dni licząc od dnia zastępczego doręczenia według przepisów procesowych, dlatego Sąd postanowieniem z dnia 6 lutego 2012 r. odrzucił taką skargę. Postanowienie to stało się prawomocne. W skardze tej Strona skarżąca już powoływała się na fakt, że zaskarżona decyzja została przesłana na nieaktualny adres, czyli miała świadomość doręczenia decyzji pod dotychczasowym adresem, a w następstwie tego wniesienia skargi po terminie. W takiej sytuacji nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu. Tym samym, nie można uznać, że uchybienie terminu do wniesienia obecnej skargi, czyli tej która została dołączona do wniosku o przywrócenie terminu, nastąpiło bez winy Strony. Dodatkowo Sąd pragnie zauważyć, że jeśli przyjąć, że w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją Strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu na ostatnim etapie postępowania, czyli w momencie doręczania decyzji, to zachodzi podstawa do wznowienia postępowania tego postępowania stosownie do art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Przy czym przy ustalaniu terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a., należy uwzględnić fakt, że Strona w skardze z dnia [...] r., którą wniosła do organu, powołała się już na okoliczność nieprawidłowego doręczenia zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne Sąd orzekł jak w sentencji.