III SA/Gl 2014/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Ł. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej, przekraczającej kwotę 500 (pięćset) zł; 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. 6 Wraz ze skarga na ww. decyzję skarżący, reprezentowany w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata z wyboru, złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III tutejszego Sądu ustalono wysokość przedmiotu zaskarżenia w przedmiotowej sprawie na kwotę [...] zł, o czym poinformowano stronę skarżącą. Na druku urzędowego formularza PPF, wniosek swój skarżący uzasadnił tym, że z uwagi na wysokość wpisu sądowego od skargi, nie jest w stanie go uiścić, pomimo tego, że osiąga stałe dochody, które przeznacza na zaspokojenie potrzeb swojej rodziny. Z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe razem ze swoją żoną M. G. Na jedyny miesięczny dochód wspólnego gospodarstwa domowego wnioskodawcy składać ma się kwota około 3.000 zł uzyskiwana przez wnioskodawcę z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Z oświadczenia skarżącego wynika, że nie posiada on żadnego majątku, papierów wartościowych, oszczędności, ani przedmiotów o wartości przekraczającej kwotę 5.000 zł. Natomiast firma strony posiada dwa busy, które są wykorzystywane w prowadzonej działalności. Ponadto, wnioskodawca spłaca raty leasingowe w wysokości 3.000 zł miesięcznie. Strona podała stałe, miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego: czynsz najmu - 1.000 zł; woda - 200 zł; gaz - 100 zł; prąd - 150 zł; Internet - 100 zł; żywność - 1.000 zł; środki chemiczne i pożywienie dla zwierząt - 200 zł; ubrania - 200 zł. W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy pismem z dnia [...] r. wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy. Wezwanie to miało na celu uzupełnienie, jak również udokumentowanie danych zawartych we wniosku o prawo pomocy. W odpowiedzi na to wezwanie, wnioskodawca nadesłał następujące dokumenty: deklaracje VAT - 7 za okres od lipca 2015 r. do grudnia 2015 r.; ewidencję środków trwałych swojego przedsiębiorstwa (wydruk z dnia [...] r.) oraz księgę przychodów i rozchodów za okres od lipca 2015 r. do grudnia 2015 r. Do akt strona również: zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. o dochodzie podlegającym opodatkowaniu żony wnioskodawcy za 2014 r.; zaświadczenie PUP w D., z którego wynika, że żona wnioskodawcy nie jest zarejestrowana w urzędzie, jako osoba bezrobotna; informację z ZUS Inspektorat w D., z którego wynika, że żona skarżącego nie jest aktualnie zgłoszona do ubezpieczeń społecznych - wg stanu na dzień [...] r.; wyciąg z rachunku bankowego skarżącego. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) - zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." - stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) albo obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku Ł. G., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki albo ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego lub adwokata) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że skarżący w nie wykazał, że spełnia w rzeczywistości przesłanki skutkujące uwzględnieniem jego wniosku w całości. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą, a z analizy deklaracji podatkowych VAT - 7 przedłożonych przez stronę wynika, że jego firma wykazuje obrót, firma działa więc na rynku aktywnie. Dane te potwierdza również analiza księgi przychodów i rozchodów firmy wnioskodawcy. Na marginesie zauważyć należy, że firma skarżącego wykazała dochód za rok 2014. Analizując sytuację majątkową wnioskodawcy w aspekcie prywatnym, w sferze jego gospodarstwa domowego, należy stwierdzić, że skarżący mieszka, wg swojego oświadczenia, jedynie ze swoją żoną. Pozostaje więc jedynie w dwuosobowym gospodarstwie domowym. Żona wnioskodawcy nie osiąga żadnego dochodu. Z faktu tego wynika, że skarżący i jego żona nie znajdują się jednak w aż tak trudnej sytuacji majątkowej, skoro żona skarżącego może pozwolić sobie na nieosiąganie dochodu. Z przedłożonego do akt zaświadczenia z PUP w D. wynika wszak, że nie jest ona zarejestrowana w urzędzie, jako osoba bezrobotna, z czego wnioskować można, że nie szuka zatrudnienia. Wnioskodawca nie podnosi, aby posiadał jakiekolwiek zaległości w opłacaniu mediów, czy też aby posiadał jakiekolwiek zaległości finansowe. Ponadto, z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że aktualnie nie mieszka w lokalu podanym na druku urzędowego formularza PPF, jako jego miejsce zamieszkania (tj. przy ul. [...] w D.), lecz mieszka aktualnie, razem ze swoją żoną, w S. Brak danych na temat tego, co dzieje się aktualnie z mieszkaniem, którego adres podano, jako miejsce zamieszkania wnioskodawcy. Co istotne, z dołączonych do akt rachunków opłat za media wynika, że wnioskodawca i jego żona posiadają regularnie więcej niż jeden adres: ul. [...] w D. (pismo ZUS z dnia [...] r., adresowane do żony wnioskodawcy); ul. [...] w S. - zawiadomienie o zmianie wysokości opłat - pismo z dnia [...] r., gdzie widnieją jako adresaci: M. G. i S. G.; na rachunku upc widnieje z kolei na ostatnim z adresów sam skarżący. Dwa wymieniane wyżej adresy pojawiają się w rachunkach opłat za energie elektryczną i za paliwo gazowe. Z danych tych wynika, że wnioskodawca nie mieszkając razem ze swoja żoną w D., zachowuje jednak władztwo nad mieszkaniem znajdującym się w tym mieście. Stać go również na utrzymanie tego mieszkania, niezależnie od tego, czy mieszkanie to jest przez niego wynajmowane. Z kolei z danych powyższych wywnioskować można, że mieszka w S. u swoich rodziców. A w takiej sytuacji niej jest on zdany razem ze swoją małżonką tylko i wyłącznie na siebie samego w aspekcie utrzymania siebie i swojej żony. Nadmienić na marginesie można, że strona skarżąca jest w stanie korzystać z usług profesjonalnego pełnomocnika procesowego z wyboru, w osobie adwokata. Wnioskodawca jest więc w stanie ponosić fakultatywne koszty procesowe, brak jest więc podstaw do stwierdzenia, że wnioskodawca nie jest w stanie wygospodarować jakiejkolwiek kwoty na pokrycie, chociażby w części, obligatoryjnych kosztów sądowych. Wartość przedmiotu zaskarżenia w tej sprawie ustalono na kwotę [...] zł. Wpis sądowy od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi [...] zł. Kwota ta jest obliczona na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zmianami). W ocenie rozpoznającego wniosek, uiszczenie takiej kwoty rzeczywiście może przekraczać granice możliwości finansowych strony. Jednak skarżący powinien być w stanie wygenerować drobną część tej kwoty - tj. 500 zł. Uiszczenie takiej kwoty nie powinno narazić wnioskodawcę i jego żonę na uszczerbek w ich koniecznym utrzymaniu. Podkreślić należy, że kwota ta stanowi jedynie 2,5 % kwoty, którą skarżący byłby zobowiązany uiścić tytułem wpisu sądowego od skargi w przypadku, gdyby jego wniosek nie został uwzględniony w całości. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. ----------------------- 4