III SA/Gl 2021/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. zwolnić skarżącą z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej przekraczającej kwotę 500 (pięćset) zł; 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. Wraz ze skargą na powyższą decyzję strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF. Wniosek ten obejmował żądanie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca oświadczyła, że nie posiada środków na opłacenie kosztów sądowych. Strona ma na utrzymaniu syna M.K. (6 lat). Na miesięczny dochód wnioskodawcy składa się wynagrodzenie w kwocie 1.386 zł brutto oraz alimenty na małoletniego syna w kwocie 250 zł. Strona nie posiada żadnych nieruchomości, ruchomości, ani oszczędności i zasobów pieniężnych, czy przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro. W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy pismem z dnia 25 października 2011 r. wezwał skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy. Wezwanie to miało na celu uzupełnienie i udokumentowanie danych zawartych we wniosku o prawo pomocy. Wnioskodawca w odpowiedzi na powyższe wezwanie nadesłała: zaświadczenie o zameldowaniu na pobyt stały, z którego wynika, że skarżąca zamieszkuje pod wskazanym adresem razem ze swoim ojcem J.G. oraz ze swoją matką K.G.; zeznania podatkowe za 2011 r.; wyciąg z rachunku bankowego skarżącej; zaświadczenia o zatrudnieniu oraz o wysokości zarobków (wynagrodzenie brutto od [...] r. wynosi 1.500 zł); kserokopie dowodu wpłaty kwoty 243,39 zł tytułem składki na ubezpieczenia społeczne oraz kwoty 248 zł tytułem opłaty za przedszkole. Nadesłane zostały również kserokopie księgi przychodów za okres styczeń do marca 2012 r. (dochód w następujących po sobie miesiącach kształtuje się następująco: 250 zł; 254 zł; 314 zł). Wnioskodawca nadesłała również kserokopię protokołu ugody zawartej przed Sądem Rejonowym w Z., z której wynika, że ojciec małoletniego syna strony płaci na jego utrzymanie alimenty, których miesięczna rata zamyka się w kwocie 250 zł. Do akt tych dołączono także zeznanie podatkowe ojca skarżącej za 2011 r. oraz dowód wypłaty emerytur rodzicom strony: ojca (3.213,71 zł netto) i matki (982,35 zł netto). Ponadto do akt dołączono kserokopię aktu notarialnego, z którego wynika, że ojciec wnioskodawcy nabył w 2010 r. nieruchomość o powierzchni [...] m2, położoną w R. Wraz z tymi materiałami, strona nadesłała pismo przewodnie z dnia [...] r., w którym stwierdziła, że "mieszka w domu ojca J.G." i nie jest na utrzymaniu rodziców (nie prowadzi z nimi wspólnego gospodarstwa domowego). Jednocześnie stwierdziła, że mieszkając w domu ojca, nie płaci opłat za media, a pieniądze, które uzyskuje ze stosunku pracy w ciągu miesiąca przeznacza na: przedszkole syna (246 zł), składkę zdrowotną na ZUS (około 260 zł), oraz zakup jedzenia, ubrań dla syna i środków czystości (ok. 1.000 zł) oraz wizyty u lekarza (ok. 100 zł). Strona oświadczyła również, że w czasie wolnym od swojej pracy etatowej, dorabia, "robiąc paznokcie". Działalność ta jest wykonywana także w ten sposób, aby nie kolidowała z jej obowiązkami związanymi z opieką nad synem. Dochód z tej działalności wynosi około 260 zł miesięcznie. W dniu [...] r. wpłynęły do tutejszych akt: oświadczenie ojca skarżącej, z którego wynika, że użyczył on część powierzchni zakupionej przez siebie nieruchomości wnioskodawcy, gdzie prowadzi ona studio paznokci "A". Do akt wpłynęło również zaświadczenia, z którego wynika, że ojciec skarżącej jest zatrudniony na podstawie umowy zlecenia w firmie "B" Sp. z o.o. w K. i wynagrodzenie zamyka się w kwocie 987 zł. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżąca składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku A.G. należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego lub adwokata) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniosku należy stwierdzić, że skarżąca nie wykazała, aby spełniała przesłanki uzasadniające uwzględnienie jej wniosku w całości. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skarżąca oświadczyła i udokumentowała, że jest zatrudniona w firmie "C" s.c. w C. i prowadzi działalność gospodarczą. jej miesięczne dochody z tego tytułu wynoszą odpowiednio 1.500 zł i około 260 zł. Poza tym, ojciec ich wspólnego małoletniego dziecka płaci miesięcznie do jej rak alimenty w kwocie 250 zł. Należy również podkreślić, że strona jednak nie prowadzi samodzielnie gospodarstwa domowego ze swoim małoletnim synem M. Mieszka ona mianowicie razem ze swoim synem u swoich rodziców J.G. i K.G. Jak sama stwierdziła, nie ponosi opłat związanych z utrzymaniem mieszkania, a poza tym niejednokrotnie, w razie potrzeby, pożycza pieniądze od swoich rodziców. Jeżeli wnioskodawca pozostaje we wspólnocie rodzinnej i majątkowej z inną osobą – w tym przypadku strona bezsprzecznie pozostaje w takiej wspólnocie ze swoimi rodzicami – to właśnie łączne wydatki i potrzeby finansowe tych osób bezsprzecznie kształtują status majątkowy wnioskodawcy. W dalszej kolejności fakt ten bezpośrednio przesądza o tym, czy wnioskodawca może ponieść koszty postępowania, czy też nie jest w stanie ich ponieść. Strona nadesłała dokumenty, które wskazują na miesięczne dochody uzyskiwane przez jej rodziców: ojciec pobiera emeryturę w wysokości 3.213,71 zł netto, a poza tym jest zatrudniony w firmie "B" na podstawie umowy zlecenia i z tego tytułu uzyskuje honorarium w wysokości 987 zł brutto. Z kolei emerytura jej matki wynosi 982,35 zł netto. W tym stanie rzeczy, należy stwierdzić, że łączny dochód miesięczny we wspólnym gospodarstwie skarżącej wynosi około 6.300 zł. Tymczasem udokumentowane wydatki miesięczne wynoszą 649,49 zł (opłaty za korzystanie z mieszkania) oraz 89 zł (opłata za energię elektryczną). Przy uwzględnieniu kosztów zakupu żywności, środków czystości i innych opłat należy stwierdzić, że po uregulowaniu wszelkich opłat z pewnością pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym nadwyżka finansowa. Co istotne, nie można wykluczyć, że ojciec skarżącej, osiągając relatywnie wysokie dochody ma zgromadzone na swoim koncie bankowym określone środki finansowe. Wnioskodawca wszak nie nadesłała wyciągów z rachunku bankowego ojca, czy też swojej matki, pomimo tego, że była o to wyraźnie wzywana. Podsumowując dochody miesięczne skarżącej i prowadzących z nią wspólne gospodarstwo domowe jej rodziców, należy stwierdzić, że łączny, miesięczny dochód zamyka się w kwocie 6.300 zł. Jest to relatywnie wysoki dochód i to przy uwzględnieniu obciążeń finansowych związanych z prowadzeniem wspólnego gospodarstwa domowego (opłaty za korzystanie z mieszania, opłaty za "media", koszty zakupu żywności, odzieży i środków czystości). Wpis sądowy od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi [...] zł. Jest to bardzo wysoki wpis i w ocenie rozpoznającego wniosek strona rzeczywiście nie jest w stanie uiścić w przedmiotowej sprawie wpisu sądowego w takiej wysokości. Dokonując jednak wszechstronnej analizy stanu majątkowego skarżącej i jej rodziców, z którymi razem mieszka, należy stwierdzić, że w granicach jej możliwości jest uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 500 zł. Kwota ta stanowi mniej niż 1 % wpisu, który należałoby uiścić, gdyby jej wniosek o prawo pomocy w ogóle nie zostałby uwzględniony. Uiszczenie wpisu sądowego w takiej kwocie, zdaniem rozpoznającego wniosek, jest w granicach możliwości finansowych strony i nie narazi samej strony, ani jej rodziny na uszczerbek w ich koniecznym utrzymaniu. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.