III SA/Gl 2030/10
PostanowienieWSA w Gliwicach2011-03-16
Skład orzekający: Leszek Wolny
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może zostać zwolniony od kosztów sądowych na podstawie prawa pomocy z uwagi na trudną sytuację majątkową i zdrowotną?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wnioskodawca, wykazując niemożność poniesienia kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, ma prawo do zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Wnioskodawca przedstawił wiarygodne dowody swojej trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Wnioskodawca J. T. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Wskazała na trudną sytuację finansową, w tym niskie dochody z działalności gospodarczej przynoszącej straty, zajęcie kont bankowych i świadczenia rentowego przez komornika oraz poważną chorobę nowotworową wymagającą kosztownego leczenia. Nie posiadała znaczących oszczędności ani nieruchomości, a jej sytuacja materialna uniemożliwiała pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić skarżącą od kosztów sądowych na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych.
W dniu [...] r. (data nadania w urzędzie pocztowym) wpłynął do tutejszego Sądu wniosek J. T. o przyznanie prawa pomocy, złożony na urzędowym formularzu PPF. Strona wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu swojego wniosku, skarżąca stwierdziła, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, ponieważ z prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej uzyskuje bardzo niskie dochody. Wnioskodawca otrzymuje również rentę z tytułu niezdolności do pracy. W związku z prowadzonym postępowaniem podatkowym, organy zabezpieczyły jej konta bankowe i wnioskodawca nie ma aktualnie dostępu do jakichkolwiek zasobów pieniężnych. Świadczenie rentowe zostało również zajęte przez komornika. Wszystko to skutecznie uniemożliwia skarżącej dochodzenie jej praw przed sądami.
Ponadto, pod [...] r. zdiagnozowano u J. T. nowotwór [...]. Fakt ten powoduje konieczność prowadzenia leczenia i stosowania bardzo drogich leków – większa część dochodów strony przeznaczana jest właśnie na zakup tych leków.
Strona skarżąca nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych, papierów wartościowych, ani oszczędności o wartości przekraczającej 3.000 Euro. Jest natomiast współwłaścicielką samochodu osobowego marki [...]. Jej udział we własności tego samochodu jest jednak obecnie zajęty przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S.
Wnioskodawca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Jej źródłem utrzymania jest prowadzona przez nią działalność gospodarcza ("A"). Przynosi ona jednak stratę, która wynosi aktualnie (od początku bieżącego roku) [...] zł.
Do akt III SA/Gl 1303/10 skarżąca dołączyła kserokopię decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z której wynika, że orzeczono wobec niej okresową całkowitą niezdolność do pracy. W tym stanie rzeczy przyznano skarżącej rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Świadczenie to przysługuje stronie do dnia [...] r. Wysokość świadczenia do wypłaty zamyka się w kwocie [...] zł miesięcznie. Jednak, jak wynika z pisma komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. z dnia [...] r., świadczenie rentowe zostało zajęte w ramach prowadzonego przeciwko stronie postępowania egzekucyjnego.
W piśmie z dnia [...] r. złożonym do innej sprawy sądowoadministracyjnej, zawisłej przed tutejszym Sądem skarżąca oświadczyła, że w pierwszej połowie [...] r. przebywała w szpitalu, gdzie poddana została [...] i [...].
Do wniosku strona dołączyła następujące dokumenty: karty wypisowe ze szpitala oraz zaświadczenie o rozpoznanym u niej schorzeniu, protokół zajęcia zabezpieczającego samochodu osobowego marki [...], zawiadomienie o zajęciu zabezpieczającym prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego skarżącej – zabezpieczona należność wynosi [...] zł, oraz zaświadczenie o rachunku bankowym wnioskodawcy, wystawionym w dniu [...] r. przez bank "B" S.A. Oddział w S.
Z zaświadczenia tego wynika, że firma wnioskodawcy posiada w tym banku dwa rachunki: bieżący i walutowy. Oba rachunki są aktualnie zablokowane: rachunek bieżący na kwotę 57.984 zł (zabezpieczenie należności organu podatkowego), a rachunek walutowy na kwotę 14.952,42 zł. Ponadto skarżąca korzysta w tym banku z limitu zadłużeniowego na kwotę 58.000 zł do dnia [...] r. J. T. oświadczyła, że są to jej jedyne rachunki bankowe, jakie posiada.
Z załączonych przez skarżącą podsumowań księgi przychodów i rozchodów za miesiące od [...] r. do [...] r. wynika, że prowadzona przez nią działalność gospodarcza rzeczywiście przynosi regularnie straty.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje.
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje z kolei zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).
Na wstępie należy zaznaczyć, że J. T. składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W tym kontekście należy uznać, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania.
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skarżąca udokumentowała swój aktualny stan majątkowy w sposób rzetelny i wyczerpujący. Z analizy przedłożonych przez nią dokumentów wynika, że spełnia ona przesłanki przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym. Skarżąca jest osobą samotną. Z materiałów nadesłanych do poprzednich spraw wynika, że wnioskodawca zamieszkuje wspólnie z M. S. Strona prowadzi działalność gospodarczą. Ostatnio jednak, działalność ta przynosi straty. U wnioskodawcy stwierdzono nowotwór [...], a lekarz orzecznik ZUS w orzeczeniu z dnia [...] r. orzekł, że jest ona osobą całkowicie niezdolną do pracy do dnia [...] r. Jest to o tyle istotne, że skarżąca nie może podejmować dodatkowego zatrudnienia, a w praktyce jakiejkolwiek dodatkowej działalności zarobkowej. Konta bankowe skarżącej są aktualnie zablokowane, na skutek zajęć zabezpieczających dokonanych przez organ skarbowy. Skarżąca wszelkie środki pieniężne niezbędne do zaspokajania swoich podstawowych potrzeb życiowych w rzeczywistości czerpie z limitu debetowego. Jednocześnie, przyznano skarżącej rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, która przysługuje jej do dnia [...] r. Jednak z końcem [...] bieżącego roku do świadczenia rentowego również została skierowana egzekucja prowadzona przeciwko skarżącej.
Poza tym, strona skarżąca zalega z opłatami za media (opłata za gaz), podobnie, jak i M. S. (opłaty eksploatacyjne).
Wynika z tego, że sytuacja finansowa skarżącej jest bardzo ciężka. Faktem jest, że wpis sądowy w przedmiotowej sprawie wynosi 100 zł, a z tego wynika, że kolejne opłaty sądowe nie przekroczą tej kwoty. Jest to więc relatywnie niska kwota. Należy mieć jednak na uwadze fakt, że obecnie, w tutejszym Sądzie toczy się ponad czterdzieści spraw wnioskodawcy – i w każdej z tych spraw powstaje obowiązek uiszczenia opłaty sądowej w tej samej kwocie. W tym stanie rzeczy, na stronie ciąży obowiązek uiszczenia opłat sądowych w łącznej kwocie przekraczającej 4.000 zł. Uiszczenie przez J. T. takiej sumarycznej kwoty z pewnością pociągnie za sobą dla niej samej ewidentny uszczerbek koniecznego utrzymania.
Mając na względzie powyższe, uznano, iż wnioskodawca wykazała w sposób dostatecznie wiarygodny, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Skutkowało to uwzględnieniem jej żądania w całości.
Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło