III SA/Gl 2038/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w kwestii wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wyrokiem z dnia 27 listopada 2015 r., tutejszy Sąd oddalił skargę wnioskodawcy na ww. decyzję Dyrektora Izby Celnej. Wraz ze skargą kasacyjną od tego wyroku, pełnomocnik procesowy wnioskującej spółki złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Na druku urzędowego formularza PPPr wskazano, że w toku postępowań kontrolnych i podatkowych w przedmiocie podatku akcyzowego organy skarbowe dokonały zabezpieczenia zobowiązań podatkowych spółki na całym jej majątku. W efekcie skarżąca spółka nie jest w stanie dysponować swoim majątkiem. Ponadto, zajęcie środków pieniężnych na rachunkach bankowych spowodowała konieczność zbycia środków trwałych na pokrycie zobowiązań wobec dostawców. Podniesiono również, że w związku z ciężką sytuacją finansową spółki zgłoszony został w Sądzie Rejonowym w C. wniosek o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu (sygn. akt sprawy: [...]). Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że kapitał zakładowy spółki zamyka się w kwocie 25.000 zł, a wg bilansu, w roku obrotowym 2015 spółka poniosła stratę w wysokości (-) 210.883,21 zł. Z oświadczenia spółki wynika jednocześnie, że wartość jej środków trwałych wg bilansu na ostatni rok obrotowych wynosi 120.950,48 zł. Z oświadczenia zawartego na urzędowym formularzu PPPr wynika, że spółka posiada trzy rachunki bankowe: w B – saldo: (-) 217,44 zł; C – saldo dodatnie; 5.551 zł; D (-) 400 zł. Z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że w kasie spółki znajduje się kwota 1.144,01 zł. Pismem z dnia 19 maja 2016 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą spółkę o nadesłanie (w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania) szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy, w tym także o nadesłanie aktualnego raportu kasowego, jak również o przedstawienie wyciągów z posiadanych przez spółkę rachunków bankowych obrazujących operacje dokonywane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy. W odpowiedzi na ww. wezwanie do akt sprawy nadesłano: zeznanie podatkowe CIT – 8 za 2014 i 2015 r. skarżącej spółki; deklaracje VAT – 7 za okres od listopada 2015 r. do kwietnia 2016 r.; raport kasowy na dzień 30 kwietnia 2016 r.; sprawozdanie finansowe spółki za okres od dnia 1 stycznia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. wraz z rachunkiem zysków i start oraz bilansem za ten okres; wyciągi z rachunków bankowych wnioskodawcy prowadzonych w: E w T.; B i D. Mając powyższe na uwadze referendarz sądowy postanowieniem z dnia 8 czerwca 2016 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Uznał bowiem, że analiza przedłożonych przez wnioskodawcę do akt sprawy deklaracji podatkowych VAT – 7 oraz wyciągu z rachunku bankowego prowadzonego w E w T. prowadzi do wniosku, że skarżąca spółka jest jednak w stanie uiścić wpis od skarg kasacyjnych w dwóch sprawach (III SA/Gl 2037 i 2038/15). Działalność gospodarcza wnioskodawcy wykazuje obecnie relatywnie wysoki obrót, który jest jednocześnie stały i regularny. Z analizy deklaracji VAT-7 wynika, że podatek należny zamyka się w łącznej kwocie od 11.359 zł (styczeń 2016 r.) do 135.348 zł (kwiecień 2016 r.). Obrót, co istotne, nie wskazuje na przychód osiągany z tej działalności, lecz na jej zakres i częstotliwość. Analizując dane wynikające z deklaracji VAT – 7, brak jest podstaw do stwierdzenia, że działalność wnioskodawcy nie wykazuje prężności i dynamizmu. Skarżąca spółka wykazuje regularny obrót, który jest jednocześnie relatywnie wysoki. Od powyższego orzeczenia pełnomocnik skarżącego wniósł w ustawowym terminie sprzeciw. Podkreślił, że pomimo zawieszenia postępowań egzekucyjnych i uchylenia zabezpieczeń na rachunkach bankowych na jednym z nich (w C S.A.) wciąż znajduje się ujemne saldo. Podobnie przedstawia się kwestia pozostałych rachunków – znajdujące się na nim środki pieniężne są na bieżąco przeznaczane do regulowania innych zobowiązań, w tym publicznoprawnych. Również bilans z 30 kwietnia 2016 r. (którego odpis załączono) wykazuje stratę w wysokości 1.118.658,50 zł a zobowiązania i rezerwy wynoszą 1.325.814,60 zł. Również w deklaracji CIT-7 za 2015 r. wykazana została strata w wysokości 167.524,79 zł. Istnienie środków pieniężnych na rachunkach bankowych nie świadczy o pozytywnej kondycji finansowej spółki, albowiem środki te są wykorzystywane na zaspokojenie bieżących należności Zwrócono również uwagę, że strona skarżąca nie może dysponować podatkiem naliczonym VAT-7. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje Stosownie do treści art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (odtąd p.p.s.a. - jt. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. w brzmieniu obowiązującym przed 15 sierpnia 2015 r. zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2015 r., poz. 658), wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy, który nie został odrzucony ma ten skutek, że postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Sąd rozstrzyga ją w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Należy w tym miejscu zauważyć, że ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie daje sądowi uprawnienia do merytorycznego rozpoznania zasadności sprzeciwu. Skutkiem prawidłowo wniesionego sprzeciwu jest bowiem utrata mocy wiążącej orzeczenia referendarskiego z mocy samej ustawy i przejście sprawy będącej jego przedmiotem do właściwości sądu (W. Chróścielewski, J.P. Tarno: Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami administracyjnymi, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004). A zatem już samo wniesienie sprzeciwu, a nie jego zakres określony przez stronę powoduje utratę mocy wiążącej postanowienia wydanego przez referendarza sądowego. W takiej sytuacji sąd rozpoznaje złożony w sprawie wniosek, w tym wypadku wniosek o przyznanie prawa pomocy. Powyższe sprowadza się do ustalenia, czy spełniona została określona w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przesłanka zwolnienia strony skarżącej od kosztów sądowych czy też nie. Zgodnie z treścią powołanego przepisu przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym, o którym mowa w art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a., może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Analiza powyższego przepisu prowadzi zatem do wniosku, że aby osobie prawnej mogło być przyznane prawo pomocy jej aktywa finansowe mogą zaspokoić wymagane koszty sądowe jedynie w części, przy czym – odmiennie niż w wypadku osoby fizycznej – nie ma wydatków, które miałyby pierwszeństwo przed wymaganymi kosztami sądowymi. Odnosząc powyższe uwagi do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że wpis sądowy od skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie wynosi 1.000 zł. Natomiast wpis sądowy od skargi kasacyjnej w sprawie III SA/Gl 2037/15 wynosi 1.210 zł. Wynika z tego, że łączny wpis sądowy od skarg kasacyjnych w obu sprawach wyniesie łączną kwotę 2.210 zł. Działalność gospodarcza wnioskodawcy wykazuje obecnie relatywnie wysoki obrót, który jest jednocześnie stały i regularny. Z analizy deklaracji VAT-7 wynika, że podatek należny zamyka się w łącznej kwocie od 11.359 zł (styczeń 2016 r.) do 135.348 zł (kwiecień 2016 r.). Obrót, co istotne, nie wskazuje na przychód osiągany z tej działalności, lecz na jej zakres i częstotliwość. Analizując dane wynikające z deklaracji VAT – 7, brak jest podstaw do stwierdzenia, że działalność wnioskodawcy nie wykazuje prężności i dynamizmu. Skarżąca spółka wykazuje regularny obrót, który jest jednocześnie relatywnie wysoki. Podobną cechę wykazuje rachunek prowadzony przez wnioskodawcę w E. W marcu i kwietniu 2016 r. na rachunku tym dokonywane były w sposób regularny liczne operacje, zarówno obciążeniowe, jak i uznaniowe. Co istotne, łączna suma transakcji obciążeniowych (czyli wypływów z rachunku) nie przeważa nad suma transakcji uznaniowych (czyli wpływów na ten rachunek). Operacje uznaniowe wynoszą kilkadziesiąt tysięcy złotych (np.: 25.141,20 w dniu 23 marca 2016 r.; 33.752,12 zł w dniu 24 marca 2016 r.; 43.892,49 zł w dniu 31 marca 2016 r.; 61.492,42 zł w dniu 7 kwietnia 2016 r.; 37.065,05 zł w dniu 22 kwietnia 2016 r.). Oczywiście z rachunku tego wypłaca się również gotówkę w ramach prowadzonych transakcji bankowych. Podkreślić jednak należy, że na wyciągach bankowych zawsze widnieje dodatnie saldo – występują bowiem wolne środki, które przekraczają sumaryczną kwotę wpisów sądowych od skarg kasacyjnych w obu sprawach. Powyższe uwagi odnoszą się do możliwości płatniczych spółki na podstawie analizy rachunku bankowego, na którym dostępna jest "żywa gotówka". Fakt ten pozostaje aktualny i decydujący w aspekcie analizy sprawozdania finansowego skarżącej za 2015 r., ponieważ niezależnie od analizy dokumentów księgowych, które obrazują kondycję majątkową przedsiębiorcy w 2015 r., dysponuje on jednak wystarczającą gotówką, która może być przeznaczona na uiszczenie wpisów sądowych od dwóch skarg kasacyjnych. Należy w tym miejscu podkreślić, że pełnomocnik strony skarżącej nie zanegował istnienia środków pieniężnych na rachunkach bankowych. Jeśli jak to jął w sprzeciwie "podlegają one "fluktuacjom z uwagi na konieczność regulowania zobowiązań" nic nie stoi na przeszkodzie, aby przeznaczyć je na uiszczenie wpisów od skargi kasacyjnej w obu zawisłych przed tutejszym Sądem sprawach. Analiza nadesłanych dokumentów – jak deklaracje VAT-7, sprawozdanie finansowe spółki za 2015 r., rachunek zysków i strat oraz raporty kasowe pozwalają przyjąć, że strona skarżąca w swojej działalności obraca kwotami pieniężnymi w znacznym stopniu przekraczającymi kwotę 2.210 zł pozostałą do zapłacenia w sprawach zawisłych przed Sądem. Wobec powyższego, Sąd w składzie tu orzekającym, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.