III SA/Gl 206/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda na posiedzeniu niejawnym po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2015 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od każdorazowej opłaty sądowej ponad kwotę 50 złotych (słownie: pięćdziesiąt złotych), 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wraz ze skargą kasacyjną z [...] r. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wydanego w niniejszej sprawie w dniu 26 sierpnia 2014 r. Strona skarżąca – "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. (zwane dalej: "A" Sp. z o.o. lub Spółką) reprezentowana przez radcę prawnego M. N., złożyła wniosek o zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu w całości. Zarządzeniem z dnia 18 grudnia 2014 r. pełnomocnik Spółki został wezwany do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPPr, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Nadto "A" Sp. z o.o. została wezwana do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: - nadesłanie wyciągów lub wykazów z wszystkich posiadanych przez stronę skarżącą rachunków bankowych obrazujących operacje dokonywane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy (w przypadku gdyby uzyskanie takich wyciągów nie było możliwe Spółka została zobowiązana do nadesłania zaświadczenia z banku informującego o wysokości zajęć, o sposobie ich spłaty oraz o wszelkich innych obciążeniach rachunku w okresie ostatnich trzech miesięcy, w szczególności o środkach wypłaconych na rzecz posiadacza rachunku); - nadesłanie deklaracji VAT-7 składanych w ciągu ostatnich trzech miesięcy, - przedłożenie zeznania podatkowego za rok 2013 lub zaświadczenia wystawionego przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego o wysokości osiągniętego dochodu lub poniesionej straty, - przedstawienie raportu kasowego za ostatnie trzy miesiące, Spółka została pouczona, iż wymagane dokumenty powinny zostać nadesłane kompletne, tzn. nadesłać należy wszystkie strony zeznań, deklaracji, raportu jak i wyciągów z kont bankowych, a termin do ich przedłożenia zakreślono na 7 dni od daty doręczenia opisanego wezwania, pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania wniosku o prawo pomocy. W dniu lutego 2015 r. do Sądu wpłynął wniosek "A" sp. z o.o. o zwolnienie od kosztów sądowych na urzędowym formularzu PPPr, nadto w odpowiedzi na opisane wezwania Spółka przedłożyła następujące dokumenty: 1. Wydruki deklaracji dla podatku od towarów i usług za miesiące październik grudzień 2014 r. ; 2. Wydruk zeznania o wysokości osiągniętego dochodu przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za rok 2013 (CIT-8); 3.Wyciągi z rachunków bankowych Spółki za okres od [...] r. do [...] r. (wyciąg z rachunku prowadzonego przez bank "B" obejmuje operacje od dnia [...] r. do [...] r. wyciąg z rachunku w "C". Raporty kasowe za okres od [...] r. do [...] r. Na urzędowym formularzu - PPPr Spółka wskazała, iż jej kapitał zakładowy wynosi [...] zł, a wartość środków trwałych szacuje się na [...] zł, niemniej jednak za ubiegły rok obrotowy poniosła stratę rzędu [...] zł. Spółka wskazała, iż posiada rachunki bankowe w: 1. "B" – stan konta [...] zł; 2. "C" – stan konta [...] zł; 3. "D" – stan konta [...] zł; 4. "E" – stan konta – [...] zł; W uzasadnieniu złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy "A" Sp. z o.o. podniosła, iż w toku postępowań kontrolnych i podatkowych dotyczących określenia zobowiązania w podatku akcyzowym Spółka otrzymała decyzję o zabezpieczeniu, nadto w jej wykonaniu zostało wydane zarządzenie zabezpieczenia z dnia [...] r. nr [...]. Sposób zabezpieczenia, wskazany w końcowej części tego dokumentu obejmuje cały majątek Spółki. Stwierdziła, że zwłaszcza zajęcie wszystkich rachunków bankowych nie tylko uniemożliwia prowadzenie bieżącej działalności, ale i uiszczenie wpisu. "A" Sp. z o.o. wyjaśniła, iż powoduje to, że wysokość środków na rachunkach bankowych jest nieaktualna o tyle, że Spółka nie może nimi dysponować. Zajęcie środków na rachunkach bankowych spowodowało konieczność zbycia środków trwałych na pokrycie zobowiązań wobec dostawców. Zasugerowała, że przyjmując za zasadne twierdzenie, iż Spółka powinna przygotować się do wniesienia skargi poprzez zgromadzenie odpowiednich środków, to zapobiegliwość ta okazałaby się i tak nieskuteczna wobec podjętych czynności egzekucyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami – zwanej dalej P.p.s.a.) stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie natomiast z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym na mocy art. 245 § 3 P.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Podkreślić należy, że przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy P.p.s.a.), zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie skarżącej będącej osobą prawną – prawa do sądu pod warunkiem, że ta wykaże, tj. udowodni w sposób wystarczająco przekonujący istnienie okoliczności uzasadniających zwolnienie jej z obowiązku uiszczania należnych w sprawie kosztów sądowych. Z regulacji zawartej w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. wypływa bowiem jednoznaczny wniosek, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania w znaczeniu udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonujący, unaocznienia (por. Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN, Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX z 1994 r., str. 805), że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna ubiegająca się o prawo pomocy nie ma dostatecznych środków na ich poniesienie. Tym samym rozstrzygnięcie złożonego wniosku zależy w gruncie rzeczy od tego, co zostanie przez wnioskodawcę wykazane (por. J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, W-wa 2004 r., str. 319). Zatem odnosząc się do wniosku "A" Sp. z o.o., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, prawo pomocy osobie prawnej , może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że wnioskodawca udokumentował swój aktualny stan majątkowy w sposób pozwalający stwierdzić, że spełnia przesłanki pozwalające uwzględnić jego wniosek w przeważającej części. Jak wynika z zeznania o wysokości osiągniętego dochodu za 2013r. ( CIT -8) Spółka za ten rok poniosła stratę w wysokości [...] zł. Wprawdzie z przedłożonych dokumentów wynika, iż spółka aktualnie prowadzi działalność gospodarczą i wykazuje obrót, bowiem w deklaracjach VAT-7 "A" Sp. z o.o. wykazała obrót miesięczny, który zawierał się w kwotach (od [...] zł w październiku 2014 r., [...] zł w sierpniu 2014 r. i w grudniu [...] zł), nie mniej jednak Sądowi znany jest z urzędu fakt dołączenia do skargi kasacyjnej w sprawie o sygn. akt III SA/GL 201/14 kopi zarządzenia zabezpieczenia należności dotyczącej podatku akcyzowego z dnia [...] r. w związku z brakiem płynności finansowej "A" sp. z o.o., gdzie jako wierzyciela wskazano Dyrektora Izby Celnej w K. Ponadto w powołanej wyżej sprawie przedłożono zawiadomienia Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. o zajęciu zabezpieczającym prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem na kwoty: [...] zł oraz [...] zł dotyczące rachunków bankowych spółki prowadzonych przez "B" (odział 1 w S.), "C", "D" w T. oraz "E". Odnosząc się do całości przedłożonej dokumentacji z uwzględnieniem raportów kasowych wskazujących także na dalsze prowadzenie działalności gospodarczej po otrzymaniu decyzji o zabezpieczeniu należności z tytułu określenia zobowiązania w podatku akcyzowym (raport kasowy za miesiąc grudzień 2014 r. wskazujący przychody za okresy od [...] r, do [...] r – [...] zł, od [...] r, do [...] r w kwocie [...] zł ) oraz operacji prowadzonych na rachunkach bankowych (ostatnia wykazana operacja na koncie prowadzonym przez bank "B" dotyczy przelewu przychodzącego na kwotę [...] zł w dniu [...] r., a saldo końcowe rachunku wynosi [...] zł) Sąd stanął na stanowisku, że Spółka wykazała istnienie okoliczności uzasadniających zwolnienie jej w przeważającej części z obowiązku uiszczania należnych w sprawie kosztów sądowych. Sąd uznał, że sytuacja finansowa spółki w związku z zabezpieczeniem należności wynikających z podatku akcyzowego może uniemożliwić "A" Sp. z o.o. uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w całości. Z pola widzenia Sądu nie umknął także fakt, iż przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach na etapie skargi kasacyjnej zainicjowanej w tej sprawie i innych prowadzone jest z udziałem "A" Sp. z o.o. kilka spraw, co nie może pozostać bez wpływu na ocenę możliwości płatniczych w tej i pozostałych sprawach. Sąd mając na uwadze wskazane okoliczności, w tym aktualne prowadzenie przez Spółkę działalność gospodarczej, stwierdził, iż wniosek Strony skarżącej należy uwzględnić w przeważającej części, a uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w minimalnej kwocie wynoszącej 50 zł, nie leży poza możliwościami finansowymi Strony skarżącej – "A" Sp. z o.o. Mając powyższe, orzeczono jak na wstępie, na mocy art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.