III SA/Gl 2060/11

PostanowienieWSA w Gliwicach2012-10-15

Skład orzekający: Renata Siudyka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, aby uzyskać prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że strona skarżąca wykazała w sposób wystarczająco przekonujący, iż nie dysponuje środkami finansowymi na pokrycie kosztów postępowania. Uwzględniono wysokość dochodu przypadającego na gospodarstwo domowe, koszty utrzymania rodziny, w tym dzieci i brata, a także znaczną wysokość wpisu sądowego w sprawie. W związku z tym, na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd postanowił zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych i ustanowić jej adwokata z urzędu.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w związku z postępowaniem dotyczącym podatku od towarów i usług. Wniosek początkowo nie został podpisany, a następnie strona została wezwana do uzupełnienia szeregu dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację finansową, w tym egzekucję należności, niskie dochody, utrzymanie rodziny oraz posiadanie nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych oraz ustanowić jej adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie : Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Siudyka po rozpoznaniu w dniu 15 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu postanawia: 1. Zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych. 2. Ustanowić stronie skarżącej adwokata z urzędu. Wnioskiem z dnia 16 stycznia 2012 r. (data nadania), nadesłanym do tut. Sądu w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 66.832,00 zł, skarżąca domagał się zwolnienia od kosztów sądowych oraz przyznania pomocy prawnej. Zgodnie z zarządzeniem referendarza sądowego z 27 stycznia 2012 r. skarżąca została wezwana do nadesłania urzędowego formularza wniosku o prawo pomocy. Nadesłany w zakreślonym terminie urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy nie został podpisany przez skarżącą lub jej pełnomocnika. Pismem z 23 marca 2012 r. wezwano do jego podpisania lub nadesłania podpisanego odpisu tego wniosku wraz z oświadczeniem potwierdzającym prawdziwość zawartych w nim danych pod odpowiedzialnością karną przewidzianą w art. 233 § 1 Kodeksu karnego. Do wykonania powyższego zakreślono siedmiodniowy termin, informując, iż niezastosowanie się do wezwania spowoduje pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W związku z nieuzupełnieniem braku formalnego wniosku o przyznanie pomocy zarządzeniem z 14 maja 2012 r. referendarz sądowy zarządził pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Skarżąca wraz ze sprzeciwem z 11 czerwca 2012 r. nadesłała podpisany egzemplarz wniosku o przyznanie prawa pomocy. We wniosku skarżąca podnosi, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla siebie i rodziny ze względu na egzekucję należności w kwocie prawie 8 milionów zł. Firma skarżącej jest w rozsypce a jedynym majątkiem jest nieruchomość o pow. 3,5 ha z dwoma domami o pow. 350 m2 i starym w którym mieszkają matka i brat skarżącej z żoną i dwójką dzieci. Nieruchomość ta przez zajęcia jest niemożliwa do spieniężenia. Ponadto skarżąca wraz z mężem ma na utrzymaniu dwoje dzieci oraz brata przyrodniego skarżącej dla którego jest rodziną zastępczą i opiekunem prawnym. Mąż skarżącej miesięcznie ze wszystkich źródeł uzyskuje ok. 4,500 zł. Równocześnie wnosi o przyznanie adwokata, gdyż nie stać jej na adwokata, a sprawa przekracza jej kompetencje i odbywa się to ze szkodą dla sprawy. Pismem z 2 lipca 2012 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, w szczególności poprzez: - nadesłanie kopii księgi przychodów i rozchodów prowadzonej przez skarżącą oraz jej małżonka w zakresie działalności gospodarczej za trzy ostatnie miesiące; - nadesłanie miesięcznych deklaracji dotyczących podatku od towarów i usług (VAT-7) za sześć ostatnich miesięcy. Jeżeli natomiast deklaracje takie nie zostały złożone – należy przedłożyć zaświadczenie właściwego urzędu skarbowego, potwierdzające ten fakt (w tej części wezwanie to dotyczy zarówno skarżącej, jak i jej małżonka); - udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów uzyskiwanych przez małżonka skarżącej z tytułu umów o pracę – odrębnie dla każdego z dwóch etatów. W tym celu należy nadesłać odpisy umów o pracę oraz zaświadczenia pracodawców o wysokości wynagrodzeń wypłacanych jemu w ostatnim miesiącu, wskazującego też formę tej zapłaty (gotówkową lub bezgotówkową – na rachunek bankowy); - jeżeli skarżąca nie osiąga żadnego dochodu, to fakt ten należy udokumentować. W tym celu należy przedstawić zaświadczenia wydane przez właściwy urząd skarbowy potwierdzające fakt nie osiągania dochodu w 2011 r., a także okoliczność, że nie były za nią odprowadzane zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2012 r.; - nadesłanie kopii zeznań podatkowych za rok 2011 złożonych przez skarżącą i jej małżonka (bądź ich wspólnego zeznania); - przedstawienie stosownych dokumentów, potwierdzających fakt prowadzenia przeciwko skarżącej postępowania egzekucyjnego (np. stosowne zawiadomienia, postanowienia o zajęciu określonych praw majątkowych); - przedłożenie wyciągów i wykazów ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą oraz jej małżonka (zarówno prywatnych, jak i związanych z prowadzoną działalnością), obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont. W przypadku, gdyby te rachunki były zajęte, należy przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty; - udokumentowanie tytułu prawnego, jaki przysługuje skarżącej do nieruchomości wymienionych we wniosku (działka rolna o powierzchni 3,5 ha z dwoma domami – o powierzchni 350 m2 i o powierzchni 150 m2 (np. wypisem z księgi wieczystej, kopią stosownego aktu notarialnego); - podanie orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżącego utrzymania (czynsz, opłaty za tzw. media, zakup żywności, środków czystości, leczenie i zakup leków, inne wydatki). Wydatki ponoszone z tytułu czynszu, opłat za tzw. media oraz na zakup leków powinny zostać nadto udokumentowane stosownymi dowodami wpłaty, fakturami VAT, paragonami itp.; - nadesłanie kopii raportów kasowych obrazujących stan gotówki w kasie prowadzonych przedsiębiorstwa na koniec ostatniego miesiąca; - przedłożenie odpisu ewidencji środków trwałych prowadzonej w zakresie działalności gospodarczej, obrazującej ich stan na koniec ubiegłego miesiąca. Jeżeli figurujące w tej ewidencji środki trwałe uległy zajęciu w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, fakt ten należy udokumentować przedkładając np. zawiadomienia o zajęciu bądź stosowne zaświadczenia organu egzekucyjnego. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca działając przez swojego pełnomocnika nadesłała dwa pliki dokumentów zawierające m. in. decyzję Prezydenta Miasta W z [...] r. o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej S.K., wydruk z Księgi Wieczystej, [...] za 2011 r. S. K., [...] za 2011 r. K.G., deklaracje VAT-7K za I i II kwartał 2012 r. K. G., umowę o pracę K. G., wydruki z kont bankowych oraz oświadczenie o wysokości ponoszonych miesięcznie kosztów utrzymania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – obejmującym w myśl art. 245 § 2 ustawy p.p.s.a. zarówno zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata z urzędu – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z treści art. 255 ustawy p.p.s.a. wynika, że odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam skarżący. Należy w tym miejscu podkreślić, że skarżąca wnosząc sprzeciw, jednocześnie nadesłała wymagany podpisany formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie z 2 lipca 2012 r. skarżąca nadesłała wymagane dokumenty. Ocena stanu majątkowego skarżącej została dokonana na podstawie nadesłanych dokumentów, w tym wysokości dochodu przypadającego na jej gospodarstwo domowe przy jednoczesnym uwzględnieniu faktu, iż na utrzymaniu małżonka jest skarżąca, dwoje małoletnich dzieci oraz małoletni brat skarżącej. Biorąc pod uwagę oprócz kosztów wyżywienia rodziny i opłat stałych skarżącego także wysokość wpisu sądowego w niniejszej sprawie (66.832 zł) prowadzi do stwierdzenia, że skarżąca wykazała w sposób wystarczająco przekonywujący wykazała, iż nie dysponuje dostateczną ilością środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, działając na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowiącym iż w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym [...], w oparciu o art. 245 §1 i § 2 oraz art. 246 §1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło