III SA/Gl 207/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.) Asesor WSA Piotr Pyszny Protokolant specjalista Agnieszka Górecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej uchyla zaskarżoną decyzję. Zaskarżoną decyzją z [...] r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. z [...] r. o nr [...]), którą odmówiono skarżącej A sp. z o.o. z siedzibą w K. prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od [...]r. do [...] r. W podstawie prawnej organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.; dalej: K.p.a.) oraz art. 15zzh ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz.374 ze zm.; dalej: ustawa lub ustawa o COVID). Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: We wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania składek, skarżąca w punkcie 4.2 formularza wniosku "Informacje dotyczące sytuacji ekonomicznej podmiotu, któremu ma być udzielona pomoc (wg stanu na 31 grudnia 2019r.) zgodnie z Komunikatem Komisji Europejskiej", zaznaczyła odpowiedź "tak" odpowiadając na pytanie czy w przypadku spółki z o.o. wysokość niepokrytych strat przewyższała 50% wysokości kapitału zarejestrowanego? Stosownie do pkt 3.1 pkt 22 lit. c komunikatu Komisji, pomoc nie może być przyznawana przedsiębiorstwom, które 31 grudnia 2019r. znajdowały się już w trudnej sytuacji w rozumieniu rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014. Natomiast zgodnie z art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji (UE) przedsiębiorstwo znajduje się w trudnej sytuacji, m.in. gdy – w przypadku sp. z o.o.- wysokość niepokrytych strat przewyższa 50% wysokości jej kapitału wg ksiąg spółki. W związku z tym organ I instancji uznał, że strona nie spełnia przesłanek do udzielenia jej pomocy, gdyż może ona być udzielona tylko przedsiębiorstwu, które nie znajduje się w trudnej sytuacji w rozumieniu rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z 17 czerwca 2014. Od tego rozstrzygnięcia strona wniosła odwołanie. W wyniku jego rozpatrzenia, organ II instancji zaskarżoną decyzją utrzymał je w mocy. Przedstawił on stan faktyczny sprawy i ramy prawne analogiczne jak organ I instancji. W konkluzji stwierdził, że spółka zarówno na dzień 31 grudnia 2019r., jak i na dzień złożenia wniosku, tj. [...] r. znajdowała się w trudnej sytuacji w rozumieniu rozporządzenia (UE), podczas gdy pomoc może być udzielana podmiotowi, który nie znajduje się w takiej sytuacji. W skardze na tę decyzję strona zarzuciła jej: 1/ brak uzasadnienia faktycznego decyzji i jej merytorycznej podstawy prawnej, 2/ brak rozstrzygnięcia z uwzględnieniem przepisów prawa przy ograniczeniu się wyłącznie do jednego z nich, 3/ brak uwzględnienia faktycznego statusu skarżącej, jej dobrej sytuacji finansowej przy spełnieniu kryteriów uzasadniających przyznanie ulgi, 4/ nierówne traktowanie podmiotów gospodarczych przez niekorzystną interpretację przepisów, 5/ dopuszczenie do utraty zaufania do organów. Stwierdziła, że spółka rzetelnie wywiązuje się z zobowiązań zarówno wobec budżetu, jak i kontrahentów. Podniosła, że sekcja 3.10 komunikatu Komisji Europejskiej "Zmiany w tymczasowych ramach środków pomocy państwa ... (Dz.U. UE.C. 2020.112I.1) w ust. 22 wprowadza sekcję 3.10., która nie uzależnia przyznania pomocy od sytuacji podmiotu. Choć spółka znajduje się w trudnej sytuacji tak jak rozumie to organ, to terminowo uiszcza zobowiązania i nie korzysta z kredytów i pożyczek, wyłączając okres grudzień 2019 – maj 2020. W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje : Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn, niż zostały w niej podniesione. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie zauważyć należy, że art. 15zzh ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2020.1842) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji II instancji w żaden sposób nie odnosi się do pomocy publicznej. Dotyczy on określenia innych terminów realizacji obowiązków sprawozdawczych i informacyjnych wynikających z przepisów o rachunkowości, finansach publicznych i o podatku dochodowym od osób fizycznych, a więc nie znajduje zastosowania w sprawie. Natomiast wsparcie będące pomocą publiczną mającą na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce uregulowane jest w art. 15zzzh ustawy COVID. Stosownie do art. 15zzzh ust. 1 pkt 1 tej ustawy wsparcie, o którym mowa w art. 15ka, art. 15kb, art. 15m, art. 15m1, art. 15p, art. 15q, art. 15za ust. 2, art. 15zs1, art. 15zzb-15zze, art. 15zze2, art. 31zo oraz art. 31zy10, zgodne z warunkami zawartymi w Komunikacie Komisji - Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 (2020/C 91 I/01) (Dz. Urz. UE C 91I z 20.03.2020, str. 1) stanowi pomoc publiczną mającą na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce. W myśl art. 31zo ust. 1 ustawy, na wniosek płatnika składek zwalnia się z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należne za okres od dnia [...]r. do dnia [...] r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek: 1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r., 2) w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r., 3) w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r. - zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych. Zasady udzielania takiej pomocy w związku z epidemią COVID-19 zostały określone w komunikacie Komisji: Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 (Dz. U. UE. C. 2020. 91I. 1). Faktem jest, że stosownie do warunków określonych w ww. komunikacie w jej sekcji 3.1. "Ograniczone kwoty pomocy" pkt 22 lit. c, pomoc nie może być przyznawana przedsiębiorstwom, które w dniu 31 grudnia 2019 r. znajdowały się już w trudnej sytuacji (w rozumieniu ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń grupowych). Definicja przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji została określona w art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z 17 czerwca 2014 r., uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz.U. L 187, 26.6.2014, s. 1). Przy czym każde odniesienie w niniejszych tymczasowych ramach do definicji "przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji", zawartej w art. 2 pkt 18 rozporządzenia (UE) nr 651/2014, oznacza również odniesienie do definicji zawartych odpowiednio w art. 2 pkt 14 rozporządzenia (UE) nr 702/2014 oraz art. 3 pkt 5 rozporządzenia (UE) nr 1388/2014. Przedsiębiorstwem znajdującym się w trudnej sytuacji w rozumieniu wyżej powołanych regulacji w przypadku sp. z o.o. jest przedsiębiorstwo, w którym wysokość niepokrytych strat przewyższa 50% wysokości kapitału zarejestrowanego i taką informację zawarła spółka we wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania składek. Tym niemniej nie można pominąć, że w pkt. 22 została dodana przez pkt 15 komunikatu z 29 czerwca 2020 r. (Dz.U.UE.C.2020.218.3) zmieniającego nin. komunikat z dniem 29 czerwca 2020 r. jednostka redakcyjna oznaczona jako litera ca, zgodnie z którą w drodze odstępstwa od powyższych przepisów pomoc można przyznać mikroprzedsiębiorstwom i małym przedsiębiorstwom (w rozumieniu załącznika I do ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń grupowych), które w dniu 31 grudnia 2019 r. już znajdowały się w trudnej sytuacji, pod warunkiem że nie są one objęte zbiorowym postępowaniem upadłościowym na podstawie prawa krajowego oraz nie otrzymały pomocy na ratowanie ani pomocy na restrukturyzację. Pkt 15 komunikatu stanowi przepis prawa materialnego, a sam komunikat nie zawiera regulacji intertemporalnych, co oznacza, że znajduje on zastosowanie od dnia jego wejścia w życie czyli od 29 czerwca 2020r. Z powyższego wynika, że zasadne jest stanowisko strony skarżącej, że w stanie prawnym obowiązującym od 29 czerwca 2020r. nie ma znaczenia, czy przedsiębiorstwo wnioskujące o udzielenie zwolnienia znajduje się w trudnej sytuacji, czy też nie. W tym zakresie brak zastosowania obowiązującego w systemie prawnym przepisu mógł skutkować naruszeniem zaufania strony do władzy publicznej, co zarzucała strona w pkt. 5 skargi. Wskazuje to, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji organy naruszyły zarówno prawo procesowe, jak i materialne a to poprzez niedokonanie analizy dopuszczalności udzielenia stronie wnioskowanego zwolnienia z obowiązku opłacania składek przy uwzględnieniu treści sekcji 3.1, pkt 22 lit. ca komunikatu Komisji: Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 (Dz. U. UE. C. 2020. 91I. 1), który to przepis obowiązywał już w dacie wydania decyzji organu II instancji i uwzględniając fakt, że jest to przepis prawa materialnego oraz zasadę bezpośredniego działania ustawy nowej, winien był być zastosowany w sprawie. Ponownie rozpoznając sprawę, organ zastosuje się do wyżej przestawionych uwag i ocen Sądu. Nie podzielił natomiast Sąd pozostałych zarzutów skargi. Uzasadnienie zarówno faktyczne jak i prawne znalazło się w decyzji, powołanie błędnego numeru art. ustawy COVID należy oceniać w kategorii oczywistej pomyłki pisarskiej, która nie miała żadnego wpływu na wynik sprawy. Strona zarzuciła ograniczenie się przy rozstrzygnięciu do jednego wyłącznie przepisu nie wskazując jednak konkretnie, jakiego przepisu organ nie uwzględnił. Odnośnie kondycji finansowej strony, to organ zasadnie jej nie badał, albowiem dla jej oceny właściwe są definicje zawarte w komunikacie komisji i tylko te organ winien brać pod uwagę, natomiast merytorycznej deklaracji w tym zakresie dokonuje wnioskodawca. Omawiane przepisy znajdują zastosowanie do wszystkich podmiotów gospodarczych, określonych w komunikacie na analogicznych zasadach, nie można zatem zarzucić nierównego ich traktowania przez organy. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) Ppsa uchylił zaskarżoną decyzję.