III SA/Gl 210/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I.M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego postanawia: 1. zwolnić skarżącą z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej, przekraczającej kwotę 50 (pięćdziesiąt) zł; 2. ustanowić dla strony skarżącej doradcę podatkowego z urzędu; 3. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł wnioskodawca złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie doradcy podatkowego. W uzasadnieniu wniosku, zawartym na druku urzędowego formularza PPF, strona oświadczyła, że osiąga dochody, które wystarczają jej jedynie na bardzo skromne życie. Jednocześnie, skarżąca nie jest w stanie sama siebie reprezentować. Wnioskodawca oświadczyła, że prowadzi samodzielne, jednoosobowe gospodarstwo domowe. Na dochód wnioskodawcy składa się, wg jej oświadczenia, emerytura w wysokości 980 zł netto. Posiada ona mieszkanie o powierzchni 49 m2 o wartości około 180.000 zł, które jest jednak obciążone hipoteką zabezpieczającą kredyt w wysokości 90.000 zł. Poza mieszkaniem, wnioskodawca nie posiada żadnych innych nieruchomości, ruchomości, oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości przekraczającej kwotę 5.000 zł. Wnioskodawca oświadczyła, że na jej miesięczne wydatki składają się następujące kwoty: 200 zł (lekarstwa); 300 zł (opłaty za media); 200 zł (spłata kredytów). Do życia pozostaje jej około 250 zł. W tym stanie rzeczy, pismem z dnia 29 kwietnia 2016 r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę za pośrednictwem jego pełnomocnika procesowego o nadesłanie (w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania) szeregu dokumentów, mających zobrazować jego rzeczywisty i aktualny stan majątkowy. W odpowiedzi na wezwanie do akt nadesłano: zeznanie podatkowe PIT-36 i informację o wysokości dochodu/straty z pozarolniczej działalności gospodarczej I.M. za 2015 r.; decyzję o waloryzacji emerytury z dnia 1 marca 2016 r.; faktury za zakup leków. W piśmie przewodnim z dnia 15 maja 2016 r., pełnomocnik procesowy strony (jej syn M.M.) stwierdził, że kredyt hipoteczny został zaciągnięty w 2007 r. przez J.M. – męża wnioskodawcy. Wnioskodawca nie mieszka jednak razem ze swoim mężem i nie spłaca rat tego kredytu. Następnie wpłynęły do akt sprawy kolejne materiały źródłowe: zaświadczenie o osobach zameldowanych na pobyt stały w miejscu zamieszkania wnioskodawcy; rachunki opłat za energię elektryczną i szereg faktur obrazujących zakup leków w aptece. Z uwagi na to, że z przedłożonego materiału wynikało, że wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą oraz jest zameldowana razem z J.M. i S. M. pismem z dnia 7 czerwca 2016 r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę o udokumentowanie aktualnej sytuacji majątkowej syna skarżącej – S. M. oraz wykazanie kondycji finansowej działalności gospodarczej wnioskodawcy. Rozpoznający niniejszy wniosek dał jednocześnie wiarę wnioskodawcy, że obecnie nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego ze swoim mężem J. M.. W odpowiedzi na ww. wezwanie, do akt nadesłano deklarację VAT-7K za pierwszy kwartał 2016 r. oraz ewidencje sprzedaży oraz nabycia towarów i usług za pierwsze trzy kwartały 2016 r. W piśmie przewodnim z dnia 18 czerwca 2016 r. pełnomocnik wnioskodawcy stwierdził, że już od [...] lat S.M. nie mieszka razem z matką, a fakt zameldowania razem z nią pod jednym adresem nie świadczy faktycznie o wspólnym zamieszkiwaniu syna razem z matką. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zmianami) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżąca składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie doradcy podatkowego. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku I.M., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że aktualnie toczą się w tutejszym Sądzie trzy sprawy sądowoadministracyjne wszczęte przez skarżącą (niniejsza sprawa oraz sprawy o sygn. akt: III SA/Gl 305/16 i 306/16). Każda z tych spraw rodzi obowiązek uiszczania kosztów sądowych. Wpis w niniejszej sprawie wynosi 100 zł, jednak łączny, sumaryczny wpis w tych trzech sprawach sądowych wynosi 1.100 zł. Wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Dano wiarę wyjaśnieniom pełnomocnika wnioskodawcy zgodnie z którymi nie mieszkają z nią jej mąż ani jej syn S.M.. Na jej stały dochód składa się świadczenie emerytalne w kwocie 1.020 zł. Ponadto, skarżąca prowadzi działalność gospodarczą. Z deklaracji VAT-7K wynika, że podstawa opodatkowania wynosi 23.874 zł – z działalności prowadzonej w okresie trzech pierwszych miesięcy bieżącego roku. Z ewidencji sprzedaży oraz nabycia towarów i usług za pierwszy kwartał 2016 r. wynika, że działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącą przynosi jej jednak dochód. Dochody ze sprzedaży są w miarę regularnie równoważone przez zakup towarów. Co istotne, analiza nadesłanej do akt sprawy ewidencji wskazuje na płynność tej działalności. W świetle powyższego, w ocenie rozpoznającego przedmiotowy wniosek, wnioskodawca rzeczywiście nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych i jednocześnie ustanowić we własnym zakresie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru w osobie doradcy podatkowego. Z analizy przedłożonego przez stronę materiału źródłowego wynika jednak, że skarżąca powinna być jednak w stanie uiścić część kosztów sądowych, mianowicie wpis sądowy od skargi w kwocie 50 zł. Uwzględniając takie samo rozstrzygnięcie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w każdej z trzech zawisłych przed tutejszym Sądem spraw, stwierdzić należy, że łączny, sumaryczny wpis sądowy od tych trzech spraw wyniesie 150 zł. Kwota ta stanowi niespełna 14 % kwoty, którą wnioskodawca byłaby zobowiązana uiścić w przypadku całkowitego nieuwzględnienia jej wniosku w zakresie kosztów sądowych. Jednocześnie należało uwzględnić wniosek skarżącej w zakresie ustanowienia dla niej pełnomocnika procesowego w osobie doradcy podatkowego z urzędu. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.