III SA/Gl 2103/10
PostanowienieWSA w Gliwicach2010-10-29
Skład orzekający: Leszek Wolny
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, samotnie wychowująca dwie córki, z których jedna studiuje, a druga jest uczennicą liceum, i posiadająca zadłużenia oraz zajęcia komornicze na wynagrodzeniu, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jej sytuacja finansowa, obejmująca samotne wychowywanie dwóch córek w wieku edukacyjnym, zadłużenia, zajęcia komornicze na wynagrodzeniu oraz wysokie koszty związane z utrzymaniem rodziny i kosztami studiów córki, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca K.S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. w sprawie podatku VAT. Wskazała na bardzo ciężką sytuację finansową, samotne wychowywanie dwóch córek, z których jedna studiuje, a druga jest uczennicą. Przedstawiła dokumenty potwierdzające jej zadłużenia, zajęcia komornicze na wynagrodzeniu, koszty utrzymania mieszkania i rodziny, a także brak możliwości uzyskania alimentów od ojca dzieci.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 29 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych.
Wraz ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...], K.S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w częściowym zakresie, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu swojego wniosku, skarżąca stwierdziła, że aktualnie znajduje się w bardzo ciężkiej sytuacji finansowej i nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania siebie i swoich dwóch córek.
Skarżąca jest zatrudniona w "A" Sp. z o.o. jako specjalista do spraw reklamy, jej wynagrodzenie wynosi [...] zł netto ([...] zł brutto). Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności. Strona wychowuje samotnie dwie córki, które są na jej utrzymaniu: J.T. ([...] lat) oraz M.T. ([...] lata). Starsza córka studiuje aktualnie na Uniwersytecie [...] w C., natomiast młodsza jest uczennicą [...] klasy liceum ogólnokształcącego.
Ojciec córek – A.T. nie kontaktuje się ze stroną i swoimi córkami już od [...] lat. Jest on osobą, która nie pracuje i nie osiąga praktycznie żadnego dochodu. Alimenty zasądzone od niego na młodszą córkę są w rzeczywistości nieściągalne i ani razu nie zostały przez niego zapłacone. Ponadto, skarżąca nie może korzystać z pomocy Funduszu Alimentacyjnego, ponieważ jej dochód przekracza minimalnie próg ustawowy, który jest niezbędny do tego, aby korzystać z pomocy Funduszu.
Skarżąca zamieszkuje razem z córkami w wynajmowanym lokalu mieszkalnym o powierzchni [...] m2. Koszt najmu wynosi około [...] zł miesięcznie. Opłata za energię elektryczną zamyka się w kwocie [...] zł (w okresie dwumiesięcznym), koszt akademika starszej córki to [...] zł miesięcznie, a cztery dojazdy w miesiącu do domu, to średnio [...] zł. Wydatki na żywność wynoszą średnio [...] zł, ponadto wynagrodzenie wnioskodawcy jest zajęte przez komornika ([...] zł). Wnioskodawca ma jeszcze do spłacenia [...] zł kredytu w "B".
Skarżąca oświadczyła również, że korzysta z pomocy swoich rodziców, a gdyby nie ich regularna pomoc, to nie byłaby w stanie zaspokoić nawet najbardziej podstawowych potrzeb związanych z utrzymaniem swoim i swoich córek.
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 24 września 2010 r. skarżąca nadesłała szereg dokumentów obrazujących jej aktualną i rzeczywistą sytuację majątkową.
Wśród tych dokumentów znajduje się umowa najmu lokalu mieszkalnego położonego w K. przy ulicy [...] – aktualna opłata (czynsz i opłaty eksploatacyjne wynoszą [...] zł miesięcznie); na dzień [...] r. skarżąca posiada zaległości z tego tytułu w kwocie [...] zł; pisma komornika sądowego, z którego wynika, że wnioskodawca ma zadłużenie: w wysokości [...] zł w "C" w B. i w kwocie [...] w "D" Sp. z o.o. w T. ; pismo "B" z dnia [...] r. o wypowiedzeniu umowy o limit kredytowy i kartę – należności banku na ten dzień wynosiły [...] zł. Z zaświadczenia o zameldowaniu na pobyt stały w lokalu mieszkalnym położonym przy ulicy [...] w K. wynika, że skarżąca mieszka rzeczywiście ze swoimi dwiema córkami. Ponadto, córki wnioskodawcy nie są płatnikami podatku dochodowego od osób fizycznych.
Ponadto wpłynęło do tutejszego Sądu pismo rodziców skarżącej (J. i D. K.) z dnia [...] r., zawierające ich oświadczenie o pomocy udzielanej córce i wnuczkom. Z oświadczenia wynika, że rodzice wnioskodawcy starają się jej pomóc na tyle na ile mogą, w miarę swoich możliwości. Pomoc ta polega na przekazywaniu drobnych kwot pieniężnych wnuczkom i córce, stołowaniu wnuczek, zakupie odzieży dla wnuczek oraz przekazywanie drobnych kwot pieniężnych na uzupełnianie kosztów związanych ze studiami M.T. Rodzice wnioskodawcy stwierdzili, że ojciec córek jest osobą bezdomną i znajduje się w skrajnej nędzy. Z tego powodu nie jest w stanie w jakikolwiek sposób utrzymywać swoich córek.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje.
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje z kolei zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).
Na wstępie należy zaznaczyć, że K.S. składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W tym kontekście należy uznać, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania.
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skarżąca udokumentowała swój aktualny stan majątkowy w sposób rzetelny i wyczerpujący. Z analizy przedłożonych przez nią dokumentów wynika, że spełnia ona przesłanki przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym. Skarżąca jest osobą samotnie wychowującą dwie córki, które kontynuują edukację. Są to osoby, które nie osiągają aktualnie żadnego dochodu. Wnioskodawca korzysta jedynie z drobnej pomocy finansowej, udzielanej jej przez rodziców. Nie może ona natomiast liczyć na pomoc ojca swoich córek.
Skarżąca jest osobą zatrudnioną w pełnym wymiarze czasu pracy, na czas nieokreślony. Jest ona jednak osoba zadłużoną w "C", "D" Sp. z o.o. w T. Jednocześnie, strona ma również zaległości związane z opłatami za korzystanie z wynajmowanego przez siebie i córki lokalu mieszkalnego. Z zaświadczenia pracodawcy K.K. wynika, że jej wynagrodzenie jest obciążone zajęciami komorniczymi (w kwotach od [...] zł d0 [...] zł na miesiąc). Ponadto, wnioskodawca ma również zaległości powstałe w wyniku wypowiedzenia umowy o limit kredytowy i kartę w "B" (na koniec [...] r. zadłużenie skarżącej wynosiło z tego tytułu [...] zł).
Wynika z tego, że sytuacja skarżącej, będącej jedyną żywicielką trzyosobowej rodziny jest ewidentnie ciężka. Aktualnie, skarżąca wnosząc skargi na decyzje organu podatkowego, zainicjowała siedem postępowań: III SA/GL 2099 – 2105/10. Łączny wpis sądowy od tych siedmiu skarg wyniósłby [...] zł. Jest to kwota, która ewidentnie przekracza możliwości finansowe skarżącej. Wnioskodawca z pewnością nie mogłaby uiścić takiej łącznej kwoty bez istotnego uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie samej i rodziny.
Mając na względzie powyższe, uznano, iż wnioskodawca wykazała w sposób dostatecznie wiarygodny, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skutkowało to uwzględnieniem jej żądania w całości.
Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło