III SA/Gl 2106/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Spółka jawna w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie opłaty paliwowej w kwestii wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Wraz ze skargą na ww. decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. skarżąca spółka złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] r., nr [...]. Wniosek ten nie zawierał jednak żadnego uzasadnienia. W uzasadnieniu wniosku, strona stwierdziła, że wykonanie decyzji grozi jej niepowetowaną stratą. Łączna suma wszystkich obciążeń związanych z decyzjami przekracza kilkaset tysięcy złotych. Skarżący nie jest w stanie ponieść takiego ciężaru finansowego, co będzie skutkowało wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Skutki egzekucji mogą być nieodwracalne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zmianami) – zwanej dalej "P.p.s.a." – wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Na mocy art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu skargi sądowi przez organ, to wyłącznie sąd staje się właściwy do rozpoznania przedmiotowego wniosku, a postanowienie w tym przedmiocie może zostać wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 61 § 5 P.p.s.a.) W celu zajęcia merytorycznego stanowiska wobec żądania strony skarżącej koniecznym jest odwołanie się do treści cytowanego wyżej przepisu, zgodnie z którym, po przekazaniu skargi sądowi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zestawiając treść tego przepisu z regulacją zawartą art. 61 § 1 P.p.s.a., należy stwierdzić, że zasadą jest, że akty lub czynności z zakresu administracji publicznej powinny być wykonywane. Wniosek o wstrzymanie ich wykonania może zostać uwzględniony jedynie wówczas, gdy zaistnieje – z wyjątkami przewidzianymi w tym przepisie – niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ocena wskazanych okoliczności pozostaje w gestii sądu, natomiast obowiązkiem strony skarżącej jest nie tylko wskazanie na możliwość zaistnienia wskazanych zdarzeń, ale również uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. W przedmiotowej sprawie został złożony wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek ten zawiera uzasadnienie. Strona skarżąca, składając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przywołała de facto jedynie ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania aktu administracyjnego, zawarte w art. 61 § 3 P.p.s.a. – niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednakże okoliczności faktyczne, które przywołała w uzasadnieniu wniosku, mające być odzwierciedleniem przesłanek ustawowych opierają się praktycznie jedynie na hipotetycznym wnioskowaniu o możliwości nastąpienia określonych skutków. Wnioskowanie to posiada wprawdzie pewien element prawdopodobieństwa, jednakże wnioskodawca przedstawia poszczególne elementy w sposób mający wskazywać na oczywistość ich wystąpienia. Powoływanie się przez stronę na powyższe okoliczności mogłoby odnieść skutek w rozpoznaniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego, w sytuacji, gdyby wnioskodawca wykazał, że okoliczności te są realne i mają miejsce w rzeczywistości. Jednakże zdarzenia hipotetyczne, posiadające nawet pewien stopień prawdopodobieństwa, nie mogą stanowić skutecznej przesłanki uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Wnioskodawca powołuje się bowiem na to, że wykonanie zaskarżonej decyzji (oraz pozostałych 25 decyzji) doprowadzi do wszczęcia egzekucji, a w konsekwencji pozbawi go (wspólnika) środków do życia, co w efekcie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Tymczasem ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez stronę skarżącą, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 12 września 2012 r., I FZ 332/14, LEX nr 1503379). Należy przyjąć, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu powinien być wnikliwie uzasadniony. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami i dowodami. W interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Nie jest wystarczające jedynie samo stwierdzenie, że okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występują w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2014 r., II FSK 998/14, LEX nr 1500173). Należy zaznaczyć, że skarżący w żadnym miejscu nie podnosi, że w tej sprawie zostało już wszczęte postępowanie egzekucyjne. Stwierdza przecież, że wykonanie decyzji będzie skutkowało wszczęciem egzekucji. W tym miejscu podkreślić należy, że adresatem zaskarżonej w niniejszym postępowaniu sadowoadministracyjnym decyzji jest skarżąca spółka. Wniosek inicjujący niniejsze postępowanie wpadkowe obejmuje więc jedynie zaskarżoną decyzję. Rozpatrywanie skutków wykonania decyzji adresowanej do spółki niejawnej na tym etapie postępowania podatkowego nie może odnosić się do sytuacji majątkowej (osobistej) wspólników spółki. Podkreślić należy, że wykonanie (egzekwowanie) świadczenia pieniężnego nie wywoła nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie przez Sąd zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu należności, a ponadto zgodnie z unormowaniami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnymi w administracji (t.j. w Dz.U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) możliwe jest w określonych warunkach zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Fakt egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z ostatecznej decyzji, nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej strony, nie może być automatycznie utożsamiany z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Trudna sytuacja materialna skarżącego może mieć niewątpliwie wpływ na przyznanie prawa pomocy, nie jest zaś wystarczającą okolicznością do wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2011 r., II FSK 2752/11, LEX nr 1069889). Faktem jest, że w postępowaniu wpadkowym w przedmiocie prawa pomocy, tutejszy Sąd, postanowieniem z dnia 14 marca 2016 r. uwzględnił w części wniosek skarżącej spółki i zwolnił ją z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej, przekraczającej kwotę 100 zł. W doktrynie i w judykaturze przyjmuje się jednak zasadę, zgodnie z którą przesłanek do przyznania prawa pomocy, o których mowa w art. 246 P.p.s.a., nie można utożsamiać z przesłankami, na podstawie, których sąd może orzec o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (art. 61 § 3 P.p.s.a.). Postępowanie w zakresie przyznania prawa pomocy a postępowanie w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji to dwa odrębne postępowania, w których sąd rozstrzyga na podstawie innych przesłanek (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach: z dnia 10 grudnia 2010 r., II FZ 605/10, LEX nr 742664 i z dnia 16 października 2009 r., II FSK 1783/08, LEX nr 573464). W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że strona w rzeczywistości nie wykazała występowania w sprawie realnych i rzeczywistych przesłanek skutkujących uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Co istotne, również z analizy akt administracyjnych nie wynika, aby takie przesłanki w sprawie występowały. Tymczasem, jeżeli strona skarżąca nie uprawdopodobniła realnego niebezpieczeństwa wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków, to trudno przecież przyjąć, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności Sąd, działając na podstawie wskazanych wyżej przepisów, na mocy art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.