III SA/Gl 211/23
WyrokWSA w Gliwicach2023-05-31
Skład orzekający: Barbara Orzepowska-Kyć, Dorota Fleszer, Adam Gołuch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjant, pełniąc służbę w pomieszczeniach dla osób zatrzymanych, naruszył dyscyplinę służbową poprzez niedopełnienie obowiązku pozostawienia telefonu komórkowego poza tym terenem, a jeśli tak, czy postępowanie dyscyplinarne zostało przeprowadzone zgodnie z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie dyscyplinarne zostało przeprowadzone prawidłowo, a policjant naruszył dyscyplinę służbową poprzez niedopełnienie obowiązku pozostawienia telefonu komórkowego poza terenem Zespołu Pomieszczeń dla Osób Zatrzymanych. Sąd oddalił skargę, uznając zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych za bezzasadne, w szczególności w kontekście nieusprawiedliwionej nieobecności obwinionego i jego obrońcy na wyznaczonych terminach czynności.Stan faktyczny
Policjant został obwiniony o naruszenie dyscypliny służbowej poprzez niedopełnienie obowiązku pozostawienia telefonu komórkowego poza terenem Zespołu Pomieszczeń dla Osób Zatrzymanych (ZPOZ) podczas pełnienia służby. Postępowanie dyscyplinarne wykazało, że policjant odebrał i oddzwonił z telefonu komórkowego na terenie ZPOZ. Po rozpoznaniu odwołania, Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy orzeczenie o winie w zakresie tego zarzutu, ale zmienił karę z nagany na upomnienie. Policjant wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych, w tym brak możliwości obrony i nieprawidłowe prowadzenie postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Sędzia WSA Adam Gołuch, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 maja 2023 r. sprawy ze skargi M.S. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia 4 stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie postępowania dyscyplinarnego oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej przez sierż. szt. M. S. (dalej: Skarżący) jest orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach (dalej: Komendant Wojewódzki Policji) z 4 stycznia 2023 r, nr 1/23 w części dotyczącej zarzutu drugiego, wydane na skutek rozpoznania odwołania od orzeczenia Komendanta Powiatowego Policji w Z. (dalej: Komendant Powiatowy Policji) z 8 listopada 2022 r., nr [...] obwinionego o to, że w dniu 24 marca 2022 r. pełniąc służbę na terenie Zespołu Pomieszczeń dla Osób Zatrzymanych Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji w Z. nie dopełnił obowiązku służbowego nie pozostawiając poza terenem tego Zespołu telefonu komórkowego o numerze abonenckim [...] tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zw. z § 8 ust. 2 Zarządzenia nr 130 Komendanta Głównego Policji z dnia 7 sierpnia 2012 r. w sprawie metod i form wykonywania zadań w pomieszczeniach dla osób zatrzymanych lub doprowadzonych w celu wytrzeźwienia.
Podstawą prawną wydanego rozstrzygnięcia był art. 135n ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1882 z późn. zm.; dalej: ustawa o Policji).
Wydanie zaskarżonego aktu poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu.
W dniu 20 czerwca 2022 r. Komendant Powiatowy Policji postanowieniem nr [...] wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko Skarżącemu, obwiniając go o popełnienie przewinień dyscyplinarnych polegających na trzech naruszeniach dyscypliny służbowej, poprzez to, że;
1.w dniu 24 marca 2022 r., pełniąc służbę na terenie Zespołu Pomieszczenia dla Osób Zatrzymanych Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji w Z. (dalej: ZPOZ), pomimo braku pisemnej zgody przełożonego na podjęcie zajęcia zarobkowego poza służbą osobiście wykonywał czynności bezpośrednio związane z działalnością gospodarczą F. H. U. "A" M. S. z/s [...] odbierając połączenie telefoniczne z telefonu komórkowego o numerze abonenckim [...] przypisanego do tej działalności gospodarczej tj. o czyn z art. 132 ust. 1 w zw. z art. 62 ust. 1 ustawy o Policji.
2.w dniu 24 marca 2022 r. pełniąc służbę na terenie ZPOZ nie dopełnił obowiązku służbowego nie pozostawiając poza terenem tego Zespołu telefonu komórkowego o numerze abonenckim [...] tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji w zw. z § 8 ust. 2 Zarządzenia nr 130 Komendanta Głównego Policji z dnia 7 sierpnia 2012 r. w sprawie metod i form wykonywania zadań w pomieszczeniu dla oso zatrzymanych lub doprowadzonych w celu wytrzeźwienia (dalej: Zarządzenie nr 130),
3.w dniu 24 marca 2022 r. wprowadził w błąd swojego przełożonego - Zastępcę Naczelnika Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji w Z., co do faktu zdeponowania w pomieszczeniu służby dyżurnej Komendy Powiatowej Policji telefonu komórkowego przed podjęciem służby w ZPOZ, co mogło wyrządzić szkodę służbie w zakresie możliwości skorzystania przez osoby zatrzymane z przedmiotu, którego wniesienie na teren tego Zespołu jest zabronione w myśl § 8 ust. 2 Zarządzenia nr 130 tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 5 ustawy o Policji.
Do przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego wyznaczony został specjalista Zespołu Kontroli Komendy Powiatowej Policji w Z., który prowadził to postępowanie dyscyplinarne w okresie od 20 czerwca 2022 r. do dnia 25 października 2022 r. Następnie przez okres od 5 do 26 lipca 2022 r. do prowadzenia przedmiotowego postępowania dyscyplinarnego wyznaczony został Naczelnik Wydziału do Walki z Przestępczością Gospodarczą Komendy Powiatowej Policji.
W dniu 1 września 2022 r. postanowieniem nr [...] toku, na wniosek rzecznika dyscyplinarnego Komendant Powiatowy Policji zmienił treść jednego z przedstawionych obwinionemu zarzutów.
Następnie 25 października 2022 r. Rzecznik dyscyplinarny, po przeprowadzeniu czynności dowodowych, uznając za nieusprawiedliwione niestawiennictwo Skarżącego i jego obrońcy na wyznaczony termin do złożenia wyjaśnień i zapoznania z aktami postępowania dyscyplinarnego, wydał postanowienie o zakończeniu czynności dowodowych, po czym sporządził stosowne sprawozdanie.
Na podstawie zgromadzonego w toku postępowania dyscyplinarnego materiału dowodowego w postaci: raportów Naczelnika Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji z dnia 18 i 21 lutego 2022 r., notatki urzędowej eksperta Zespołu Kontroli Komendy Powiatowej Policji w Z. z dnia 22 lutego 2022 r., protokołu z dnia 22 lutego 2022 r. w przedmiocie kontroli prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego obwinionego za okres od dnia 17 lutego 2022 r., dokumentacji kadrowej Skarżącego w zakresie jego ostatnich stanowisk pełnienia służby w Komendzie Powiatowej Policji, karty opisu jego stanowiska pracy, rozkazów w zakresie nagród motywacyjnych, harmonogramów służby funkcjonariuszy ZPOZ oraz list obecności Skarżącego, notatek urzędowych podinsp. D. M. z 24 i 25 marca 2022 r. m. in. z załącznikami w postaci wydruków rzutów ekranu telefonu służbowego wymienionej funkcjonariuszki względem historii połączeń telefonicznych z dnia 24 marca 2022 r. z numerem abonenckim [...] oraz zdjęć przedmiotów zdeponowanych przed służbą przez Skarżącego, w tym legitymacji i odznaki służbowej oraz przedmiotu mającego być jego telefonem komórkowym, oświadczeń M. S. - małżonki Skarżącego z dnia 31 marca 2022 r. i 1 lipca 2022 r., danych z bazy Centralnej Ewidencji Kierowców (CEK), Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL), Krajowego Systemu Informacji Policji (KSIP) względem obwinionego, jego małżonki, K. S. - ojca obwinionego i M. S. - brata obwinionego, notatki służbowej rzecznika dyscyplinarnego czynności wyjaśniających 1. dz. [...] z dnia 24 marca 2022 r. względem przedmiotów pozostawionych przez obwinionego przed służbą w tym dniu w pomieszczeniu służby dyżurnej Komendy Powiatowej Policji, raportu Zastępcy Naczelnika Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji z tego samego dnia w zakresie wprowadzenia go przez Skarżącego w błąd, wydruku z elektronicznej książki przebiegu służby z PDOZ z tego dnia, notatek służbowych z 28 i 29 kwietnia 2022 r. z załącznikami w postaci m. in. wydruków informacji ze stron internetowych lg.com i allegrolokalnie.pl, protokołów oględzin z 21 i 22 czerwca 2022 r. w przedmiocie nagrań z systemu monitoringu wizyjnego CCTV Komendy Powiatowej Policji z dnia 24 marca 2022 r., protokołu oględzin z dnia 23 czerwca 2022 r. w przedmiocie nagrań z aplikacji Zoom Cali Recording z tego samego dnia, protokołów przesłuchań świadków; protokołu oględzin z 1 lipca 2022 r. w przedmiocie nagrań z systemu monitoringu PDOZ z dnia 24 czerwca 2022 r., wydruku z dostępnej w sieci internet informacji z bazy Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej względem działalności gospodarczej pod nazwą firmy przedsiębiorcy M. S. Firma Handlowo-Usługowa B z/s ul. [...], [...], kopii notatki służbowej z 25 stycznia 2022 r. i listy obecności uczestników szkolenia (w tym Skarżącego z tego dnia) z przeprowadzonych zajęć doskonalenia zawodowego na temat "Form i metod wykonywania zadań w pomieszczeniach dla osób zatrzymanych lub doprowadzonych w celu wytrzeźwienia", informacji udostępnionych z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych względem osób zatrudnionych w wymienionej działalności gospodarczej, zarejestrowanej na M. S. na dzień 24 marca 2022 r. oraz ostatniej opinii służbowej Skarżącego z 13 marca 2020 r. ustalono zaistniały stan faktyczny.
I tak, Skarżący jest funkcjonariuszem Policji z ponad 15-letnim stażem służby w Policji. W okresie od dnia 20 marca 2020 r., pełnił służbę w ramach pełnienia obowiązków na stanowisku referenta ZPOZ, a od 1 lipca 2020 r. jest mianowany do pełnienia służby na tym stanowisku służbowym. Skarżący był z dniem 25 stycznia 2022 r. przeszkolony w formie zajęć doskonalenia zawodowego na temat "Form i metod wykonywania zadań w pomieszczeniach dla osób zatrzymanych lub doprowadzonych w celu wytrzeźwienia" z przepisami Zarządzenia nr 130.
W okresie od września 2021 r. do lutego 2022 r., z racji honorowego dawstwa krwi bądź zwolnień lekarskich, łącznie czterokrotnie powodował konieczność dokonywania zmian harmonogramu służby w ZPOZ. Był nieobecny w służbie w dniach: 9-10 września 2021 r. (z racji honorowego dawstwa krwi – co ustawowo powoduje do uprawnienie do 2 dni wolnych ód świadczenia pracy), następnie w dniach 11-15 października 2021 r., (z racji zwolnienia lekarskiego), 17-18 grudnia 2021 r. (ponownie z racji honorowego dawstwa krwi, przy czym miał zaplanowaną służbę w pierwszym z tych dni (piątek) na I zmianę, tj. od godz. 8:00, 21 grudnia 2021 r. - 3 stycznia 2022 r. (więc w newralgicznym okres świąteczno-noworocznym, gdzie zapisy harmonogramu służby wskazują, iż w części tego okresu odbywał kwarantannę) oraz w dniach 17-27 lutego 2022 r. (oba z racji zwolnienia lekarskiego). W dniach 4-14 stycznia 2022 r. Skarżący przebywał na urlopie wypoczynkowym. Ponownie oddawał honorowo krew w dniu 15 marca 2022 r. mając służby zaplanowane na 15 marca 2022 r. (wtorek, I zmiana - od godz. 8:00) i 16 marca 2022 r. (środa, II zmiana - od godz. 20:00), gdzie również skorzystał z uprawnienia do 2 dni wolnych od świadczenia pracy. Oddawanie przez Skarżącego krwi w tych miesiącach w obu przypadkach miało zatem miejsce w dniach, kiedy miał zaplanowaną służbę.
W związku z ostatnim z wymienionych zwolnień lekarskich, do Naczelnika Wydziału zgłosili się policjanci ZPOZ sugerując, że częsta absencja obwinionego może być spowodowana tym, że najprawdopodobniej prowadzi on działalność gospodarczą w przedmiocie wywozu nieczystości płynnych, co wymaga od niego dużego zaangażowania czasowego. Natomiast działalność formalnie jest zgłoszona na małżonkę, M. S.. Na tą okoliczność Naczelnik Wydziału sporządził 21 lutego 2022 r. raport do Komendanta Powiatowego Policji. W raporcie tym wniósł również o skontrolowanie Skarżącego na zwolnieniu lekarskim za okres 17-27 lutego 2022 r.
Wskazana kontrola prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego Skarżącego miała miejsce 22 lutego 2022 r. w godz. 17:00-17:30, w miejscu jego zamieszkania, pod adresem ul. [...], [...]. Jak wynika z protokołu z kontroli, na miejscu czynności nie zostały w pełni zrealizowane, jako że posesja pod wskazanym adresem była ogrodzona, furtka zamknięta na kłódkę wiszącą od zewnątrz, nie była dzwonka bądź domofonu. W domu świeciło się światło jedynie w prawdopodobnie oknie piwnicznym. Nie doszły do skutku próby nawiązania z kontrolowanym kontaktu telefonicznego, gdyż ostatecznie mimo wcześniejszego sygnału dzwonienia jego telefon najprawdopodobniej został wyłączony. W czasie tej kontroli na posesji był zaparkowany pojazd asenizacyjny służący do wywozu nieczystości płynnych (z szamb), a na ogrodzeniu posesji był zawieszony plakat reklamowy z wizerunkiem zaparkowanego pojazdu oraz danymi: B, ul. [...], R., wywóz nieczystości płynnych, nr teł. [...] z nazwami obsługiwanych gmin, m. i n. O., P. i L. Faktycznie M. S., małżonka Skarżącego zamieszkała z nim pod wskazanym adresem w R. prowadzi działalność gospodarczą pod firmą M. S. Firma Handlowo-Usługowa B z/s ul. [...], [...]. Na podstawie danych z dostępnych elektronicznych rejestrów publicznych M. S. posiada od 2010 r. jedynie prawo jazdy kat. B, które nie uprawnienia jej do kierowania autem ciężarowym. Natomiast pojazd, z użyciem którego prowadzona jest zarejestrowana na nią działalność gospodarcza w zakresie wywozu nieczystości jest pojazdem, do którego prowadzenia uprawnia wyłącznie prawo jazdy kat. C. Taki rodzaj prawa jazdy posiada od 2011 r. Skarżący. Prawo jazdy tej kategorii posiadał też do dnia 6 kwietnia 2021 r. ojciec Skarżącego, lecz utracił je na okres 60 miesięcy. Jak wynika z zeznań świadka z dnia 29 czerwca 2022 r., Skarżący jest widywany jak jeździ beczką z nieczystościami. Na sąsiedniej posesji przy ul. [...] w R. zamieszkuje też brat Skarżącego i on również nie posiada prawa jazdy kat. C.
Z zeznań innych świadków wynika, że Skarżący widziany był jak wykonuje usługi asenizacyjne jeżdżąc pojazdem ciężarowym. Nadto Skarżący z racji honorowego oddawania krwi zawsze oddaje krew w dniu, kiedy ma zaplanowaną służbę, za co należy mu się 2 dni wolnego.
Rzecznik dyscyplinarna czynności wyjaśniających co do podejrzenia prowadzenia działalności gospodarczej (usługi asenizacyjne) przez Skarżącego w dniu 24 marca 2022 r., o godz. 10:25 wykonała połączenie telefoniczne ze służbowego telefonu komórkowego nr abonencki [...], na numer abonencki [...], który widniał na banerze reklamowym działalności M. S.. Połączenie nie zostało odebrane, a wówczas Skarżący przebywał na terenie ZPOZ, a konkretnie w dyżurce. Wynika to z protokolarnych zapisów z obrazu kamer monitoringu ZPOZ. Dalej z zapisu monitoringu wynika, że ze znajdującego się praktycznie naprzeciwko dyżurki pokoju przesłuchań wyszedł podkom. Z. Z. - nieumundurowany funkcjonariusz Komisariatu Policji w O., w związku z zakończeniem czynności służbowych względem osoby zwalnianej po zatrzymaniu do wytrzeźwienia. O godz. 10:24:57 z dyżurki wyszedł drugi z policjantów ZPOZ - sierż. sztab. T. G., który sprawdził osobę zwalnianą wykrywaczem metali. Obaj policjanci i osoba zatrzymana od godz. 10:25:24 wchodzili kolejno do dyżurki, skąd podkom. Z. Z. o godz. 10:25:36 wyszedł w kierunku kraty ZPOZ, po czym o godz. 10:25:51 opuścił teren ZPOZ. O godz. 10:28:30 z dyżurki wyszedł sierż. sztab. T. G., przechodząc do innych pomieszczeń ZPOZ wracając o godz. 10:29:27 do dyżurki, a o godz. 10:30:41 z dyżurki wyszedł Skarżący wykonując czynności służbowe. Zeznania sierż. sztab. T. G. i podkom. Z. Z. wskazują, że obaj nie widzieli, by Skarżący przebywając wówczas w dyżurce ZPOZ korzystał z telefonu komórkowego.
W godz. 10:39:07-10:44:21 Skarżący przebywał w dyżurce ZPOZ sam (w rozumieniu ilości funkcjonariuszy). Jest to o tyle istotne, jako że o godz. 10:42 podinsp. D. M. odebrała na służbowym telefonie komórkowym, trwające 42 sekundy połączenie telefoniczne z numeru [...], gdzie nie oddzwaniała M. S., lecz - jak wynika z jej zeznań bez wątpliwości - Skarżący. Rozpoczął on rozmowę słowami cyt. "Usługi asenizacyjne" mówiąc, że oddzwania. Policjant potwierdził jej, że jest na służbie. Poprosiła go o numer kontaktowy do małżonki, na co stwierdził, że jego żona do niej oddzwoni. Zapytany w czasie tej rozmowy czy jest "w areszcie" nic nie odpowiedział. Okoliczności przebiegu tej rozmowy wynikają wprost z zeznań podinsp. D. M. oraz wydruków rzutów ekranu jej telefonu komórkowego, wskazujących na historię połączeń z wymienionym numerem abonenckim.
Z dalszych danych protokołu z oględzin zapisów obrazu z kamer monitoringu ZPOZ organ stwierdza, że w godz. 10:45:31-10:51:35 Skarżący po wyjściu z dyżurki przebywał w pomieszczeniu socjalnym ZPOZ po tej samej stronie korytarza co dyżurka. Pomieszczenie to nie jest objęte monitoringiem. Na chwilę wyszedł przed to pomieszczenie najprawdopodobniej rozmawiając z będącym na korytarzu sierż. sztab. T. G., który również przez ponad 1 minutę przebywał w tym pomieszczeniu ze Skarżącym. Wyszedł z tego pomieszczenia do dyżurki po kubek, potem wrócił, następnie obaj wyszli do dyżurki, gdzie weszli o godz. 10:52:52. Te okoliczności są istotne, jako że o godz. 10:50 podinsp. D. M. odebrała na swoim służbowym telefonie komórkowym, trwające 2 minuty i 32 sekundy połączenie telefoniczne z numeru [...], od kobiety przedstawiającej się jako M. S.. Skarżący miał zatem czas i możliwość skontaktowania się z małżonką, jako że dysponował wówczas aktywnym w sieci komórkowej telefonem komórkowym. M. S. nie mogła dysponować numerem telefonu służbowego podinsp. D. M. z innego źródła niż jej małżonek. Komendant Powiatowy Policji zaznaczył, że przeczy temu treść zeznań M. S., która wskazuje na pozyskanie informacji o numerze służbowego telefonu wskazanej funkcjonariuszki od nieżyjącego już kuzyna Skarżącego – A. S., który wówczas przebywał na posesji małżonków S. i w tym dniu kierował beczkowozem, dysponując pozostawionym w tym pojeździć telefonem komórkowym z numerem abonenckim działalności gospodarczej M. S..
Z kolei zeznania sierż. sztab. T. G. złożone na okoliczność korzystania na terenie ZPOZ z telefonu komórkowego przez Skarżącego wskazują, że zanim wyszedł z ZPOZ nie widział, by obwiniony korzystał z telefonu komórkowego, lecz wracając widział jak Skarżący być może kończy lub przerywa rozmowę telefoniczną, gdyż chował do kieszeni najprawdopodobniej telefon komórkowy. Treści jego rozmowy miał nie słyszeć i nie wie z kim on rozmawiał.
O okoliczności wskazującej na wniesienie i korzystaniem z telefonu komórkowego przez Skarżącego w czasie pełnienia służby w ZPOZ, podinsp. D. M. powiadomiła będącego w służbie przełożonego Skarżącego. Ten zszedł do ZPOZ, gdzie przez kratę rozmawiał o godz. 10:53 ze Skarżącym, który przekazał mu, że telefon zdeponował przed rozpoczęciem służby w pomieszczeniu dyżurnych Komendy Powiatowej Policji. Następnie przełożony udał się do pomieszczenia służby dyżurnej celem zweryfikowania czy faktycznie Skarżący ma tam zdeponowany telefon.
W pomieszczeniu dyżurnych pełniący tam służbę policjant potwierdził, że Skarżący przed służbą w ZPOZ pozostawiał legitymację i telefon komórkowy. Zdeponowane przedmioty okazał przełożonemu. Po tej czynności Skarżący wrócił do służby w ZPOZ.
O godz. 11:00:20 Skarżący wyszedł na parking, do auta. Z zapisów obrazu z kamer monitoringu ZPOZ i CCTV Komendy Powiatowej Policji wynika, że w tym czasie Skarżący nie wykonał połączenia telefonicznego. Powrócił na teren ZPOZ o godz. 11:04:22.
Z zeznań świadka wynika, że w dniu 24 marca 2022 r. na telefon zdeponowany w dyżurce ZPOZ nikt w czasie służby nie dzwonił i nie wie by był on wówczas wyłączony, czy był sprawny. Przełożony Skarżącego lub podinsp. D. M. uprzedzając świadka o tym dzwonili na numer abonencki [...] telefonu Skarżącego, ale aparat nie reagował. Nie dało się go włączyć, w ogóle nie widział przycisków, które mógłby nacisnąć w tym smartfonie.
Przełożony Skarżącego sporządził 24 marca 2022 r. raport o wprowadzeniu go w błąd przez Skarżącego, jako że powyższe okoliczności przekonały go, iż Skarżący nie posiadał przy sobie telefonu komórkowego, gdy do niego zszedł do ZPOZ, jako że musiał korzystać na terenie ZPOZ z innego telefonu komórkowego. Ustalenia poczynione przez Rzecznika dyscyplinarnego z wysokim, graniczącym z pewnością prawdopodobieństwem wskazują, że Skarżący pozostawił na dyżurce Komendy Powiatowej Policji przed służbą w dniu 24 marca 2022 r. nie telefon komórkowy, lecz atrapę telefonu komórkowego - konkretnie smartfona m-ki LG G 40, która to atrapa w ofercie na allegrolokalnie.pl była oferowana za kwotę 9,99 zł. Okoliczności tej nie dokumentowano w toku postępowania dyscyplinarnego w formie oględzin, z uwagi na zgromadzenie innego materiału dowodowego względem zarzucanych obwinionemu przewinień dyscyplinarnych, nadto według art. 134i ust. 4 ustawy o Policji czynności wyjaśniających nie dokumentuje się czynności protokolarnie. Z tych powodów nie sporządzono wówczas protokołu oględzin rzeczy, niemniej dowód w tym zakresie stanowią z wydruki z wykonanych wówczas zdjęć i rzuty ekranu z wizerunkiem atrapy wymienionego telefonu z oferty internetowej.
Wobec Skarżącego wystawiono i doręczono z dniem 29 lipca 2022 r. wezwanie do stawiennictwa w Komendzie Powiatowej Policji w dniu 11 sierpnia 2022 r. w charakterze obwinionego w celu złożenia wyjaśnień oraz zapoznania z aktami postępowania. Po doręczeniu wezwania wpłynęło zgłoszenie jego obrońcy wraz z udzielonym przez Skarżącego pełnomocnictwem. Pełnomocnik Skarżącego został powiadomiony o wyznaczonym terminie czynności. Przed wyznaczonym terminem czynności zarówno obwiniony, jak i ten obrońca korzystali prawa do przeglądania akt postępowania dyscyplinarnego, wykonywali fotokopie akt.
Pełnomocnik Skarżącego ani Skarżący nie stawili się 11 sierpnia 2022 r. na wezwanie w Komendzie Powiatowej Policji.
Po tym terminie Skarżący, jak i jego Pełnomocnik nie korzystali z prawa do przeglądania akt postępowania, nie składali wniosków dowodowych. W dniu 23 sierpnia 2022 r. wobec braku wpływu wniosku o uzupełnienie akt postępowania wydano postanowienie o zakończeniu czynności dowodowych.
Następnie 29 sierpnia 2022 r. do Komendy Powiatowej Policji wpłynęło datowane na 16 sierpnia 2022 r. i tego też dnia nadane - pismo działającego z upoważnienia obrońcy Skarżącego obwinionego aplikanta radcowskiego tytułowane na "Wnioski w postępowaniu". Pismo to zawierało w swojej treści wnioski o przeprowadzenie czynności w niniejszym postępowaniu dyscyplinarnym. Pismo to Rzecznik dyscyplinarny otrzymał w dniu 31 sierpnia 2022 r. wraz z datowanym na 25 sierpnia 2022 r. (nadanym w placówce pocztowej w T. w dniu 26 sierpnia 2022 r.) zażaleniem obrońcy obwinionego na wymienione już postanowienie z dnia 23 sierpnia 2022 r.
Wniosek o uzupełnienie akt postępowania dowodowego (uznany przez jako nadany w terminie) został rozpatrzony, po uprzednim uchyleniu przez Rzecznika dyscyplinarnego postanowienia z dnia 23 sierpnia 2022 r. Postanowieniem z dnia 1 września 2022 r. odmówił on uzupełnienia akt tego postępowania dyscyplinarnego, w zakresie: wniosków przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka sierż. sztab. T. G., dowodu z zeznań świadka st. asp. A. G., uzupełnienia materiału dowodowego o wszystkie nagrody przyznane dotychczas obwinionemu, przeprowadzenia dowodu z zeznań podinsp. D. M., dowodu z konfrontacji obwinionego ze świadkiem podinsp. D. M. i dowodu z oględzin telefonu komórkowego pozostawionego przez Skarżącego w dniu objętym zarzutem w depozycie dyżurnego jednostki. Uwzględnione zostały pozostałe wnioski, w przedmiocie: przeprowadzenia dowodu z wyjaśnień obwinionego oraz przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka M. S.. Wymienione postanowienie zostało doręczone Skarżącemu 2 września 2022 r. oraz nadane droga pocztową do obrońcy obwinionego.
W dniu 30 września 2022 r. do Komendy Powiatowej Policji wpłynęło datowane na 16 września 2022 r. zażalenie na wymienione postanowienie rzecznika dyscyplinarnego z dnia 1 września 2022 r. o odmowie uzupełnienia akt tego postępowania dyscyplinarnego (postanowienie to zostało doręczone Pełnomocnikowi Skarżącego w dniu 14 września br.). Komendant Powiatowy Policji postanowieniem z 3 października 2022 r.nr [...] odmówił uwzględnienia tego zażalenia, jako że zostało ono złożone po upływie 3 dniowego terminu od daty doręczenia Skarżącemu, co wynika z art. 135f ust. 6 ustawy o Policji.
Uwzględniając zgromadzony materiał dowodowy Komendant Powiatowy Policji stwierdził, że Skarżący pełniąc w służbę na terenie ZPOZ odebrał połączenie telefoniczne na numer abonencki [...] przypisany do działalności gospodarczej zarejestrowanej na jego małżonkę, po upływie 17 minut oddzwaniał z telefonu komórkowego o wskazanym numerze abonenckim na nieodebrane połączenie na ten numer.
Przywoływany wniosek o uzupełnienie akt niniejszego postępowania dyscyplinarnego, w zakresie dowodu z zeznań świadka M. S. został zrealizowany przez Rzecznika dyscyplinarnego w dniu 21 września 2022 r. Zeznała, że aparat telefoniczny z numerem abonenckim [...] jej działalności gospodarczej był w beczkowozie i połączenia były odbierane przez opisywanego już A. S., który był kuzynem jej męża i w tym dniu wykonywał przewozy beczkowozem. To on miał zadzwonić, by oddzwoniła na numer, który jej później podał lub wysłał. Świadek nie pamiętała, już czy przekazał jej numer w czasie rozmowy, czy przesłał go smsem.
W dniu 27 września 2022 r. Rzecznik wystawił kolejne wezwanie dla Skarżącego do stawiennictwa w Komendzie Powiatowej Policji na dzień 18 października 2022 r. na godz. 9:00 w celu przesłuchania w charakterze obwinionego, złożenia wyjaśnień oraz zapoznania się z aktami postępowania dyscyplinarnego. O powyższym, ze wskazaniem terminu czynności ze Skarżącym, za pismem przewodnim z dnia 27 września 2022 r. powiadomiony został pisemnie działający z upoważnienia Pełnomocnika Skarżącego aplikant radcowski (korespondencja odebrana przez niego w dniu 13 października 2022 r.). Korespondencja z wymienionym wezwaniem dla Skarżącego była dwukrotnie (w dniach 29 września i 7 października 2022 r.) awizowana. Wobec braku jej podjęcia uznano, że została w dniu 14 października 2022r.
W dniu 25 października 2022 r. wobec braku wpływu wniosku o uzupełnienie akt postępowania wydano postanowienie o zakończeniu czynności dowodowych.
Biorąc pod uwagę ustalenia poczynione w trakcie postępowania dyscyplinarnego Komendant Powiatowy Policji orzeczeniem z 8 listopada 2022 r., nr [...] orzekł o uznaniu Skarżącego winnym popełnienia przewinień dyscyplinarnych polegających na naruszeniu dyscypliny służbowej określonej w art. 132 ust. 1 w zw. z art. 62 ust. 1 ustawy o Policji; naruszeniu dyscypliny służbowej określonej w art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji w zw. z § 8 ust. 2 Zarządzenia nr 130 oraz na naruszeniu dyscypliny służbowej określonej w art. 132 ust. 3 pkt 5 ustawy o Policji i wymierzeniu mu kary dyscyplinarnej nagany. Rozpatrując kwestię zawinienia obwinionego, to wszystkie te czyny popełnił z winy umyślnej, w zamiarze bezpośrednim.
Od tego orzeczenia Skarżący złożył odwołanie.
Odnosząc się do pierwszego z trzech przewinień dyscyplinarnych zarzuconych Skarżącemu obejmującego zarzut osobistego wykonywania w toku służby pełnionej na terenie ZPOZ w dniu 24 marca 2022 r. czynności bezpośrednio związanych z działalnością gospodarczą F. H. U. B M. S. z/s [...] poprzez oddzwonienie na połączenie telefoniczne z telefonu komórkowego o numerze abonenckim [...] przypisanego do tej działalności gospodarczej, pomimo braku pisemnej zgody przełożonego na podjęcie zajęcia zarobkowego poza służbą, tj. czynu z art. 132 ust. 1 w zw. z art. 62 ust. 1 ustawy o Policji Komendant Wojewódzki Policji uchylił zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej tego zarzutu i w tym zakresie o uniewinnił Skarżącego.
Uchylił także zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej zarzutu nr 3 i w tym zakresie o umorzył postępowanie dyscyplinarne.
Utrzymał natomiast w mocy zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej zarzutu nr 2 i uchylił zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej wymierzonej Skarżącemu kary dyscyplinarnej nagany i o wymierzeniu kary dyscyplinarnej upomnienia.
Komendant Wojewódzki Policji podkreślił, że drugi z zarzucanych Skarżącemu przewinień dyscyplinarnych pozostaje częściowo w korelacji z treścią pierwszego z zarzutów oraz w większej mierze z treścią trzeciego z zarzutów. Tym niemniej brak jest wątpliwości, że w dniu 24 marca 2022 r. Skarżący nie dopełnił wynikającego z przepisu § 8 ust. 2 Zarządzenia nr 130 obowiązku służbowego, nie pozostawiając poza terenem ZPOZ telefonu komórkowego o numerze abonenckim [...]. W korelacji z zeznaniami podinsp. D. M. pozostają zeznania st. sierż. T. G. pełniącego wtedy służbę ze Skarżącym, zeznającego, iż przebywając na terenie ZPOZ widział jak Skarżący być może kończy lub przerywa rozmowę telefoniczną, gdyż chował do kieszeni najprawdopodobniej telefon komórkowy. Treści jego rozmowy nie słyszał i nie wie z kim on rozmawiał. Wcześniej świadek nie miał być nigdy naocznym świadkiem, żeby ktoś używał przy nim w służbie w ZPOZ telefonu komórkowego. Z kolei przełożony Skarżącego powziął wiedzę o powyższej okoliczności, gdyż jak zeznał, gdy przebywał na korytarzu w rejonie Sekretariatu Komendanta Powiatowego Policji podeszła do niego podinsp. D. M. przekazując, że wykonywała połączenie telefoniczne na numer kontaktowy działalności gospodarczej żony Skarżącego i to Skarżący oddzwonił na nieodebrane połączenie, z tego samego numeru, pełniąc służbę w ZPOZ.
Stwierdzone okoliczności dowodzą, że przewinienie dyscyplinarne Skarżący również popełnił z winy umyślnej, w zamiarze bezpośrednim, ponieważ był z dniem 25 stycznia 2022 r. przeszkolony w formie zajęć doskonalenia zawodowego na temat "Form i metod wykonywania zadań w pomieszczeniach dla osób zatrzymanych lub doprowadzonych w celu wytrzeźwienia" z przepisami Zarządzenia nr 130.
Podkreślił, że Skarżący mimo posiadania w toku przedmiotowego postępowania dyscyplinarnego dwóch obrońców dwukrotnie nie skorzystał z prawa do złożenia wyjaśnień i zapoznania się z aktami postępowania dyscyplinarnego, mimo składanego w tym zakresie uwzględnionego wniosku o uzupełnienie akt postępowania dyscyplinarnego.
Skarżący jest funkcjonariuszem nie karanym dyscyplinarnie. W prowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym Komendant Wojewódzki Policji nie stwierdził okoliczności, które mogłyby wpłynąć na złagodzenie wymiaru kary, wręcz przeciwnie.
Uwzględniając jednak, iż pozytywna jest ostatnia opinia służbową wydana wobec Skarżącego (z dnia 13 marca 2020 r.) i łącząc powyższe z oceną stopnia winy objętych zarzutami przewinień dyscyplinarnych Komendant Wojewódzki Policji przyjął, że wymierzenie najniższej z katalogu kary dyscyplinarnej upomnienia będzie środkiem w wystarczającym stopniu wpływającym na przestrzeganie przez Skarżącego dyscypliny służbowej w toku jego dalszej służby w Policji. Kara ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku wydaje się zbyt drastyczna, uwzględniając wydłużony ustawowo okres jej zatarcia, fakt nagradzania go przez przełożonych i dotychczasowy staż służby.
Pełnomocnik Skarżącego złożył skargę w części utrzymującej w mocy orzeczenie dotyczące zarzutu nr 2 i w tym zakresie wniósł o jego uchylenie i umorzenie postępowania oraz zasądzenie od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Przedmiotowemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie:
1. naruszenie przepisu art. 135e ust. 1 ustawy o Policji przez brak przeprowadzenia dowodu z przesłuchania obwinionego, przeprowadzenia oględzin w formie i procedurze przewidzianych prawnie, przeprowadzenia konfrontacji, odtworzenia przebiegu stanowiących przedmiot rozpoznania zdarzeń oraz dopuszczenia wnioskowanych przez obrońcę i obwinionego dowodów które mogły się przyczynić do wyjaśnienia sprawy,
2. naruszenie przepisu art. 135i ust. 1 ustawy o Policji przez naruszenie uprawnienia obrońcy do działania w tym do wykonywania ustawowych czynności np. pominięcie zawiadomienia obrońcy o czynności końcowego zapoznania się z materiałami postępowania i wynikającego z tego uprawnienia do złożenia wniosku o uzupełnienie czynności dowodowych.
3. naruszenie przepisu art. 135f ust. 5 w zw. z art. 135f ust. 6 w zw. z art. 135f ust. 9 ustawy o Policji przez zaniechanie doręczenia wezwania obwinionemu w tym w sposób przewidziany w przepisie art. 135p ust. 1 ustawy o Policji w zw. z art. 132 § 1 i 2 k.p.k. oraz art. 134 § 1 k.p.k. czy art. 137 k.p.k.
4. naruszenie przepisu art. 135f ust. 6 ustawy o Policji przez zaniechanie doręczenia pism, wniosków oraz wezwań na adres wskazany przez obwinionego przy pierwszej czynności procesowej (pełnomocnictwo) z udziałem wskazanego obrońcy, a tym samym nieuzasadnione i nie oczekiwane przez obwinionego przekazywanie korespondencji pod nieprawidłowy adres.
5. naruszenie przepisu art. 135p ust. 1 ustawy o Policji poprzez usiłowanie wskazania obwinionemu terminu stawiennictwa w celu przeprowadzenia czynności z jego udziałem poza dniem pełnienia przez obwinionego służby i narażenie obwinionego na trudny do dokonania wybór pomiędzy własnym zdrowiem a postępowaniem organu,
6. naruszenie przepisu art. 135i ust. 1 ustawy o Policji przez brak zapoznania obwinionego z aktami postępowania dyscyplinarnego tym samym niezrealizowanie możliwości wypowiedzenia się obwinionego co do przeprowadzanych dowodów - materiały postępowania nie zawierają zawiadomienia o terminie przeprowadzenia takiego zapoznania i prawidłowego doręczenia na wskazany adres.
7. naruszenie przepisu art. 135i ust. 2 ustawy o Policji przez brak zapoznania obrońcy obwinionego z aktami postępowania dyscyplinarnego tym samym niezrealizowanie możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzanych dowodów - materiały postępowania nie zawierają zawiadomienia o terminie przeprowadzenia takiego zapoznania.
8. naruszenie przepisu art. 135i ust. 6 Ustawy o Policji przez brak umożliwienia zapoznania się obwinionego z uzupełnionymi na Jego wniosek aktami postępowania - naruszenia Jego prawa do obrony przez uniemożliwienie złożenia w terminie 3 dni wniosku o ich uzupełnienie.
9. naruszenie przepisu art. 135i ust. 7 ustawy o Policji poprzez bezprawne wydanie postanowienia o zakończeniu czynności dowodowych bez zapoznania obwinionego z aktami postępowania dyscyplinarnego.
10. naruszenie przepisu art. 134ha ust. 1 i 2 w zw. z art. 135e ust. 1 ustawy o Policji poprzez brak podjęcia pełnej inicjatywy dowodowej i działania zmierzającego do podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego,
11. naruszenie przepisu art. 134i ust. 5a ustawy o Policji przez brak realizacji celów postępowania wyszczególnionych w przepisie,
12. naruszenie przepisu art. 135g ust. 1 i 2 ustawy o Policji poprzez podjęcie decyzji o charakterze indywidualnym prowadząc postępowanie w sposób nie budzący zaufania jego uczestników, naruszając zasadę pogłębiania zaufania do organów administracji oraz naruszając zasadę proporcjonalności i równego traktowania. Naruszając wszystkie wymienione zasady, gdzie organ prowadzący postępowanie zobowiązany Jest do dokonywania ustaleń zarówno na niekorzyść Jaki na korzyść, nie dokonał takowych ustaleń poprzestając na wprowadzaniu do postępowania wyłącznie dowodów na niekorzyść obwinionego z Jednoczesną arbitralną interpretacją dowodów i arbitralną narracją dowodów przeciwnych i przeciwstawnych bez przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez obronę na potwierdzenie lub wykluczenie tezy dowodowej obrony. Tym samym organ uchybił przepisowi art. 135g ust. 2 ustawy o Policji zdanie ostatnie, w którym zawiera się nakaz ustawodawcy, aby niedające się usunąć wątpliwości rozstrzygać na korzyść obwinionego. Organ wydający orzeczenie poprzez naruszenia ww. przepisów pominął okoliczności przemawiające na korzyść obwinionego.
13. naruszenie przepisu art. 135j ust. 1 ustawy o Policji poprzez brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł wydane orzeczenie, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej - bez uzasadnienia prawnego - bez wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji. Ponadto naruszenie prawa strony do uznania okoliczności faktycznej za udowodnioną poprzez możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów.
W uzasadnieniu skargi Pełnomocnik Skarżącego podniósł, że uchybienie wskazanych przez niego przepisów procesowych doprowadziło do wydania błędnego rozstrzygnięcia w zakresie niedopełnienia obowiązku służbowego niepozostawienia telefonu o numerze abonenckim [...] poza terenem ZPOZ w czasie, miejscu i okolicznościach opisanych w zarzucie.
Pełnomocnik Skarżącego zarzucił uchybienie, jakim było brak przeprowadzenia dowodu z przesłuchania obwinionego, co doprowadziło organ do błędnej oceny całokształtu materiału dowodowego. Tymczasem w czasie pełnienia służby na terenie ZPOZ w dniu objętym zarzutem Skarżący posiadał przy sobie urządzenie MP3 z bezprzewodowym zestawem słuchawkowym Bluetooh, którego używał w trakcie służby do nauki zapamiętywania słówek języka obcego, które mylnie zostało wskazane jako korzystanie z aparatu telefonicznego
Zarzucił także, że organ odwoławczy pominął nieprawidłowe przeprowadzenie oględzin w formie i procedurze nie przewidzianych prawnie, nie przeprowadzonych przez technika kryminalistyki w obecności obwinionego co bezsprzecznie ujawniłoby, iż telefon pozostawiony w dyspozycji dyżurnego jednostki nie jest - jak twierdzi organ atrapą, lecz działającym urządzeniem wyłączonym na czas zdania go do depozytu. Brak wiedzy technicznej lub niechęć prowadzącego czynności bez udziału obwinionego który w łatwy sposób mógł uruchomić telefon nie może być podstawą negatywnych przesłanek będących podstawą ukarania.
Pełnomocnik Skarżącego zarzucił także pominięcie zawiadomienia obrońcy o czynności końcowego zapoznania się z materiałami postępowania i wynikającego z tego uprawnienia do złożenia wniosku o uzupełnienie czynności dowodowych. Akta sprawy nie zawierają takiego powiadomienia. Ponadto organ tym samym błędnie założył, że w przypadku złożenia przez Skarżącego wyjaśnień nie będzie on miał wniosków dowodowych składanych do protokołu.
Wskazał także na zaniedbania organu co do przeprowadzenia i oceny dowodów w sprawie.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji podtrzymując stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje
Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.; dalej: p.u.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa.
Jednocześnie podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 p.u.s.a., zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej.
Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej: p.p.s.a.)
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem jej art. 57a. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd nie ma obowiązku badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu. Orzekanie - na podstawie art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego podejmowania. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności czy bezczynności organu administracji publicznej.
Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przytoczona regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialne go, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu jest orzeczenie z 4 stycznia 2023 r. nr 1/23 Komendanta Wojewódzkiego Policji w części dotyczącej zarzutu drugiego, wydane na skutek rozpoznania odwołania od orzeczenia z 8 listopada 2022 r. nr [...] Komendanta Powiatowego Policji wobec Skarżącego obwinionego o to, że w dniu 24 marca 2022 r. pełniąc służbę na terenie ZPOZ nie dopełnił obowiązku służbowego nie pozostawiając poza terenem tego Zespołu telefonu komórkowego o numerze abonenckim [...] tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji w zw. z § 8 ust. 2 Zarządzenia nr 130.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Dochodząc do takiego wniosku Sąd w pierwszej kolejności poddał analizie sposób prowadzenia postępowania dyscyplinarnego w niniejszej sprawie i nie dopatrzył się - wbrew podniesionym zarzutom i wywodom skargi - naruszenia przepisów postępowania. Postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów, jest wprawdzie postępowaniem administracyjnym, jednakże nie toczy się według szczegółowych uregulowań kodeksu postępowania administracyjnego. Zasady tego postępowania ustawodawca zawarł w Rozdziale "Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów" ustawy o Policji. W rozdziale tym (art. 132-144 a) ustawodawca zawarł przepisy określające materialno - prawne zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów oraz uregulował tryb postępowania dyscyplinarnego.
Przypomnieć zatem także, że zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Natomiast jak wynika z ust. 2 cyt. przepisu naruszenie dyscypliny stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niedopełnieniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów.
Jednocześnie stosownie do art. 132a pkt 1 ustawy o Policji przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić, albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi. Do pociągnięcia funkcjonariusza Policji do odpowiedzialności dyscyplinarnej konieczne jest stwierdzenie, czy zarzucane mu przewinienie dyscyplinarne jest zawinione. Ustawodawca w art. 132a ustawy o Policji wskazuje dwie postacie winy, warunkujące odpowiedzialność dyscyplinarną funkcjonariusza Policji. Powyższy zapis przepisu art. 132a pkt 1 ustawy o Policji odwołuje się do funkcjonującej na gruncie Kodeksu karnego instytucji winy umyślnej, w ramach której występuje zamiar bezpośredni lub ewentualny. Przy czym w przypadku tej drugiej postaci umyślności policjant nie chce popełnić określonego przewinienia, lecz mimo wszystko godzi się na jego popełnienie.
Na gruncie niniejszej sprawy - ze względu na podnoszone skargą zarzuty - znaczenie ma odesłanie do stosowania przepisów kodeksu postępowania karnego przewidziane w art. 135p. ust. 1 ustawy o Policji. Z przepisu tego wynika, że wskazane w nim odesłanie do przepisów Kodeksu postępowania karnego ma zastosowanie po pierwsze, w zakresie nieuregulowanym w ustawie o Policji, a po drugie, że przepisy te dotyczące wezwań terminów, doręczeń i świadków stosuje się odpowiednio, a więc z uwzględnieniem specyfiki postępowania dyscyplinarnego uregulowanego w ustawie o Policji. Z powyższych rozważań wynika jednoznacznie, że do postępowania w przedmiocie odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów nie mają zastosowania między innymi przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące oskarżonego zawarte w Rozdziale 8 w art. 71-81. Uprawnienia obwinionego policjanta w postępowaniu dyscyplinarnym uregulowane zostały w sposób wyczerpujący w art. 135f ustawy o Policji, a zatem tylko poszczególne normy tego artykułu stanowić mogą podstawę kontroli sądowej przy ocenie zarzutu naruszenia uprawnień obwinionego.
Zwrócić trzeba uwagę również na wynikający z ustawy o Policji sformalizowany tryb postępowania w zakresie czynności procesowych w postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów. Zgodnie z art. 135a ust. 1 tej ustawy o Policji postępowanie dyscyplinarne oraz czynności wyjaśniające, o których mowa w art. 134 i ust. 4 prowadzi rzecznik dyscyplinarny. Postępowanie dyscyplinarne prowadzone przez rzecznika dyscyplinarnego kończy się, jak stanowi to art. 135i ust. 7 ustawy o Policji wydaniem (po zapoznaniu obwinionego z aktami postępowania dyscyplinarnego) postanowienia o zakończeniu czynności dowodowych oraz sporządzeniem sprawozdania. W oparciu o ocenę zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego przełożony dyscyplinarny wydaje orzeczenie, o których mowa w art. 135j ust. 1.
Przenosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy podnoszony w skardze zarzut naruszenia przepisu art. 135e ust. 1 ustawy o Policji poprzez nie przeprowadzenie wszystkich dostępnych dowodów i dokonaniu dowolnych ustaleń, w tym brak przeprowadzenia dowodu z przesłuchania obwinionego, przeprowadzenia oględzin w formie i procedurze przewidzianych prawnie, przeprowadzenia konfrontacji, odtworzenia przebiegu stanowiących przedmiot rozpoznania zdarzeń oraz dopuszczenia wnioskowanych przez obrońcę i obwinionego dowodów które mogły się przyczynić do wyjaśnienia sprawy uznać należy za bezzasadny. Zgodnie z wymienionym przepisem rzecznik dyscyplinarny zbiera materiał dowodowy i podejmuje czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy. W szczególności przesłuchuje świadków, obwinionego, przyjmuje od niego wyjaśniania, dokonuje oględzin i z czynności tych sporządza protokoły. Rzecznik dyscyplinarny może także zlecić przeprowadzenie odpowiednich badań. Z treści powyższego przepisu wynika zatem, iż przesłuchanie obwinionego jest jednym z możliwych dowodów, przeprowadzenie którego może zlecić rzecznik dyscyplinarny. Poza tym w przedmiotowej sprawie, zebrany materiał dowodowy jest kompletny, orzekające w sprawie organy podjęły wszelkie czynności zmierzające do jej wyjaśnienia i jednoznacznie potwierdzone zostało zaistnienie nieprawidłowości w zakresie wykonywania obowiązków służbowych przez Skarżącego. Nie istniała zatem konieczność prowadzenia dalszych dowodów wskazywanych przez Skarżącego w złożonym w trakcie postępowania dowodowego wniosku dowodowym. Zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na dokonanie obiektywnej oceny czynów zarzucanych Skarżącemu. Ponadto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (strona 2-3, 8-9 decyzji) organ wskazał okoliczności i dowody, które legły u podstaw ustalenia stanu faktycznego, a także wskazał przepisy prawa i rozważył stwierdzone naruszenia w kontekście winy (strona 9 zaskarżonej decyzji), jaką można przypisać Skarżącemu. Wobec tego niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 135f ust. 6; art. 134ha ust. 1 i 2 w zw. z art. 135e ust. 1 oraz art. 135g ust. 1 i ust. 2 zdanie ostatnie ustawy o Policji.
Wspomnieć przy tym należy, że Sąd nie daje wiary twierdzeniu Skarżącemu, jakoby w trakcie służby posiadał przy sobie urządzenie MP3 z bezprzewodowym zestawem słuchawkowym Bluetooh którego używał w trakcie służby do nauki zapamiętywania słówek języka obcego, które mylnie zostało wskazane jako korzystanie z aparatu telefonicznego.
Niezależnie Sąd zauważa, że podejmowane były działania mające na celu przeprowadzenie dowodu z przesłuchania Skarżącego. Wskazuje na to wezwanie Skarżącego z 29 lipca 2022 r. do stawiennictwa w Komendzie Powiatowej Policji w dniu 11 sierpnia 2022 r. w charakterze obwinionego w celu złożenia wyjaśnień oraz zapoznania się z aktami postępowania. Przed wyznaczonym terminem czynności zarówno obwiniony, jak i Pełnomocnik Skarżącego skorzystali prawa do przeglądania akt postępowania dyscyplinarnego, wykonywali fotokopie akt, ale w terminie wyznaczonym na dokonanie czynności przesłuchania ani Skarżący ani jego Pełnomocnik się nie stawili. Skarżący nie stawił się również w dniu 18 października 2022 r. na godz. 9:00 w celu przesłuchania w charakterze obwinionego, złożenia wyjaśnień oraz zapoznania się jako obwinionego z aktami postępowania dyscyplinarnego. Stosowne wezwanie było dwukrotnie awizowane (w dniach 29 września i 7 października 2022 r.) i wobec jego nie podjęcia zostało uznane za skutecznie doręczone z 14 października 2022 r. Na dokonanie czynności nie stawił się upoważniony aplikant radcowski, pomimo że korespondencja w tej sprawie była przez niego odebrana 13 października 2022 r., a o przeprowadzenie dowodu z wyjaśnień obwinionego wnioskował. Nie wiarygodne są jego twierdzenia, jakoby odebrana przesyłka nie zawierała przedmiotowego wezwania. Gdyby nawet faktycznie tak było, to od profesjonalnego przedstawiciela oczekiwać należałoby reakcji, zmierzającej chociażby do uzyskania informacji o zawartości przesyłki. Jednakże takiego działania nie było, w zamian podniesiony został zarzut mający podważyć prawidłowość prowadzonego przez Rzecznika dyscyplinarnego postępowania.
Pomimo dwukrotnego wezwania Skarżący nie skorzystał nie tylko z prawa do złożenia wyjaśnień, ale także z prawa do zapoznania się z aktami postępowania dyscyplinarnego. Nie można zatem dopatrzeć się – jak to sugeruje Pełnomocnik Skarżącego - naruszenia art. 135i ust. 1, art. 135i ust. 2, art. 135i ust. 6 Ustawy o Policji.
Nie bez znaczenia ma to, że Pełnomocnik Skarżącego składał w sprawie wniosek dowodowy, który został częściowo uwzględniony. Niezależnie zarówno Skarżący jak i jego Pełnomocnik korzystali z prawa zapoznania się z aktami postępowania dyscyplinarnego, wykazując tym samym aktywną postawę w postępowaniu. Wezwani zostali także do zapoznania się z aktami sprawy, na które się nie stawili. Zatem nie ma uzasadnienie zarzut naruszenia art. 135i ust. 7 ustawy o Policji.
W ocenie Sądu nie znajduje uznania zarzut naruszenie przepisu art. 135f ust. 6 ustawy o Policji przez zaniechanie doręczenia pism, wniosków oraz wezwań na adres wskazany przez obwinionego przy pierwszej czynności procesowej (pełnomocnictwo) z udziałem wskazanego obrońcy, a tym samym nieuzasadnione i nie oczekiwane przez obwinionego przekazywanie korespondencji pod nieprawidłowy adres.
Nie ma racji Pełnomocnik Skarżącego wywodząc o naruszeniu przepisu art. 135p ust. 1 ustawy o Policji poprzez usiłowanie wskazania obwinionemu terminu stawiennictwa w celu przeprowadzenia czynności z jego udziałem poza dniem pełnienia przez obwinionego służby i narażenie obwinionego na trudny do dokonania wybór pomiędzy własnym zdrowiem a postępowaniem organu. Podkreślić tutaj trzeba, że realizacja prawa obwinionego do obrony mieścić się musi w granicach zakreślonych ustawą o Policji. Postępowanie dyscyplinarne charakteryzuje się sformalizowaną procedurą, a przy tym stawia na realizację zasady szybkości postępowania, co przejawia się w krótkich terminach procesowych dla dokonania poszczególnych czynności oraz w określeniu krótkich terminów przedawnienia ścigania i ukarania przewinień dyscyplinarnych. Skarżący w toku postępowania nie usprawiedliwiał swojej nieobecności, nie przedłożył także stosownego zaświadczenia lekarskiego na okoliczność choroby. Nie zostały więc spełnione okoliczności wskazane w art. 135 f ust. 9 ustawy o Policji uzasadniające odstąpienie od przeprowadzenia czynności dowodowych.
Zgodnie z art. 135g ust. 1 ustawy o Policji należy badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. Natomiast według art. 135g ust. 2 ustawy o Policji niedające się usunąć wątpliwości należy rozstrzygać na korzyść obwinionego. Jednocześnie stosownie do treści. 132 ust. 1 ustawy o Policji policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Z kolei według art. 132a ustawy o Policji przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi lub nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć. W ocenie Sądu, organy obu instancji ustaliły wszystkie istotne okoliczności sprawy w oparciu o korespondujące ze sobą dowody. Mając za podstawę wszechstronnie zebrany materiał dowodowy, organy rozstrzygające niniejszą sprawę prawidłowo stwierdziły, że zachowanie Skarżącego wypełnia znamiona przewinienia dyscyplinarnego, polegającego na niedopełnieniu obowiązków służbowych polegających na naruszeniu § 8 ust. 2 zarządzenia nr 130, według którego policjanci oraz pracownicy wykonujący w pomieszczeniu zadania zobowiązani są pozostawić poza pomieszczeniem przedmioty, o których mowa w ust. 1, a także odpowiednio zabezpieczoną broń, legitymację służbową, znak identyfikacji indywidualnej i telefon komórkowy. Z akt sprawy wynika, że w dniu 24 marca 2022 roku o godz. 10:42 podinsp. D. M. odebrała połączenie telefoniczne osoby dzwoniącej z numeru [...], z którym wcześniej usiłowała nawiązać kontakt. Osoba, która do niej dzwoniła została przez nią rozpoznana - był to Skarżący, który w tym czasie pełnił służbę w ZPOZ. Także inne dowody jak zeznania świadka, wydruk historii połączenia, przedmiot rozmowy pozwalają na zidentyfikowanie Skarżącego jako osoby ją inicjującej. Kolejny dowód – połączenie telefoniczne od żony Skarżącego do podinsp. D. M. wskazuje na odbycie wcześniej jej rozmowy ze Skarżącym. Godzina wykonanego przez Skarżącego połączenia telefonicznego wskazuje na jego przebywanie w ZPOZ, co zresztą potwierdzone zostało w przeprowadzonych oględzinach nagrań z kamer rejestrujących przebieg służby w tamtym dniu. Potwierdza to zasadność uznania za stwierdzoną okoliczność posiadania przez Skarżącego telefonu komórkowego w obszarze podlegającym szczególnej ochronie, a tym samym działania wbrew obowiązkom wyrażonym w zarządzeniu nr 30.
Wymierzając Skarżącemu karę dyscyplinarną upomnienia, Komendant Wojewódzki Policji uwzględnił kryteria wymienione w art. 134h ust. 1 ustawy o Policji, a mianowicie rodzaj popełnionego przewinienia dyscyplinarnego, okoliczności jego popełnienia, następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków oraz pobudki działania a także dotychczasowy przebieg jego służby i pozytywną opinię. Warto podkreślić, iż wobec niewątpliwego naruszenia przez Skarżącego obowiązków służbowych wymierzono mu najłagodniejszą karę, która – co zasadnie podkreślił Komendant Wojewódzki Policji - oznacza wytknięcie ukaranemu niewłaściwego postępowania. W realiach sprawy, kara upomnienia jest adekwatna do rangi i rodzaju popełnionych przewinień i niewątpliwie uwzględnia dotychczasowy, wieloletni przebieg służby Skarżącego.
W tym stanie rzeczy, wobec nieuzasadnionych podstaw skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił ją w oparciu o art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło