III SA/Gl 2111/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Spółka Jawna w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty paliwowej w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W treści skargi skarżąca Spółka zamieściła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W jego uzasadnieniu podała, że łączna suma wszystkich obciążeń związanych z wydanymi decyzjami przekracza kilkaset tysięcy. Skarżąca nie jest w stanie ponieść takiego ciężaru. Konsekwencją powyższego będzie wszczęcie postępowania egzekucyjnego, które przyczyni się do niepowetowanych strat, albowiem pozbawi wspólników środków do życia, a w szczególności środków niezbędnych do utrzymania rodziny. Skutki takiego działania będą szczególnie dotkliwe w razie uwzględnienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a.). Należy w tym miejscu zauważyć, że choć ocena czy w rozpoznawanej sprawie zachodzą okoliczności przemawiające za udzieleniem ochrony tymczasowej pozostaje w gestii sądu, to obowiązkiem strony skarżącej jest wskazanie okoliczności, które w jej ocenie przemawiają za uwzględnieniem zgłoszonego żądania. Samo przywołanie przepisu, czy też stwierdzenie, że zaskarżona decyzja powinna zostać wstrzymana nie jest wystarczające, albowiem wniosek powinien zawierać motywy odnoszące się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest rzeczywiście uzasadnione (tak w postanowieniach NSA z dnia 13 grudnia 2004 r. sygn. akt FZ 496/04, Lex nr 799468, z dnia 22 listopada 2004 r. sygn. akt FZ 474/04, Lex nr 1405434 oraz z dnia 31 sierpnia 2004 r. sygn. akt FZ 267/04 – niepubl.). Tymczasem w rozpoznawanej sprawie okoliczności takie nie zostały, zdaniem Sądu, podane. Za takie nie można bowiem uznać zawartych w treści skargi hipotetycznych zdarzeń, które choć posiadają pewien element prawdopodobieństwa, to w rzeczywistości nie mają jeszcze miejsca. Opierają się jedynie na hipotetycznym wnioskowaniu, które zakłada możliwość ich wystąpienia w przyszłości, podczas gdy wnioskodawca przedstawia je w sposób wskazujący na oczywistość ich wystąpienia. Powoływanie się na powyższe mogłoby odnieść skutek, gdyby wykazano, że okoliczności te są realne i mają miejsce w rzeczywistości. Jednakże zdarzenia hipotetyczne, posiadające nawet pewien stopień prawdopodobieństwa, nie mogą stanowić skutecznej przesłanki uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Wnioskodawca powołuje się bowiem na to, że wykonanie zaskarżonej decyzji (oraz pozostałych) doprowadzi do wszczęcia egzekucji, a w konsekwencji pozbawi wspólników środków do życia, co w efekcie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Tymczasem ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez stronę skarżącą, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 12 września 2012 r., sygn. akt I FZ 332/14, LEX nr 1503379). Dlatego też wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu powinien być wnikliwie uzasadniony. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami i dowodami. W interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. Nie jest wystarczające jedynie samo stwierdzenie, że okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występują w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (tak postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II FSK 998/14, LEX nr 1500173). Tymczasem skarżąca Spółka w żadnym miejscu nie podnosi, że w tej sprawie zostało już wszczęte postępowanie egzekucyjne. Stwierdza jedynie, że wykonanie decyzji będzie skutkowało wszczęciem egzekucji. W tym miejscu podkreślić należy, że adresatem zaskarżonej w niniejszym postępowaniu decyzji jest skarżąca Spółka, a wniosek inicjujący niniejsze postępowanie wpadkowe obejmuje jedynie zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Rozpatrywanie skutków wykonania decyzji adresowanych do spółki jawnej nie może odnosić się do sytuacji majątkowej (osobistej) wspólników tejże spółki. Tym bardziej, że wykonanie (egzekwowanie) świadczenia pieniężnego nie wywołuje nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie przez Sąd zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu należności, co więcej zgodnie z unormowaniami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnymi w administracji (t.j. w Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.) możliwe jest w określonych warunkach zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Dlatego też fakt egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z ostatecznej decyzji, nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej strony, nie może być automatycznie utożsamiany z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Trudna sytuacja materialna może mieć niewątpliwie wpływ na przyznanie prawa pomocy, nie jest zaś wystarczającą okolicznością do wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów (tak postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 2752/11, LEX nr 1069889). Faktem jest, że w postępowaniu wpadkowym w przedmiocie prawa pomocy, tutejszy Sąd, postanowieniem z dnia [...]r. uwzględnił w części wniosek skarżącej Spółki i zwolnił ją z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej, przekraczającej kwotę [...] zł. W doktrynie i w judykaturze przyjmuje się jednak zasadę, zgodnie z którą przesłanek do przyznania prawa pomocy, o których mowa w art. 246 ustawy p.p.s.a., nie można utożsamiać z przesłankami, na podstawie, których sąd może orzec o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a.). Postępowanie w zakresie przyznania prawa pomocy a postępowanie w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji to dwa odrębne postępowania, w których sąd rozstrzyga na podstawie innych przesłanek (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach: z dnia 10 grudnia 2010 r., sygn. akt II FZ 605/10, LEX nr 742664 i z dnia 16 października 2009 r., sygn. akt II FSK 1783/08, LEX nr 573464). W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że strona w rzeczywistości nie wykazała występowania w sprawie realnych i rzeczywistych przesłanek skutkujących uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Co istotne, również z analizy akt administracyjnych nie wynika, aby takie przesłanki w sprawie występowały. Tymczasem, jeżeli strona skarżąca nie uprawdopodobniła realnego niebezpieczeństwa wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków, to trudno przyjąć, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.