III SA/Gl 2132/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 17 lutego 2016 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych ze skargi A Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: 1. uchylić postanowienie referendarza sądowego z dnia 17 lutego 2016 r., 2. przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi, 3. odmówić prawa pomocy w pozostałej części. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 11.010 zł, skarżąca spółka, reprezentowana przez pełnomocnika procesowego z wyboru w osobie adwokata, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku strona oświadczyła, że w chwili obecnej nie posiada środków wystarczających na uiszczenie wpisu sądowego od skargi. Spółka podniosła, że wg bilansu sporządzonego na dzień 31 grudnia 2014 r. wynik finansowy spółki stanowił stratę w wysokości (-) 129.871,60 zł, natomiast wynik z działalności operacyjnej, przy przychodach blisko 50.000.000 zł wyniósł (-) 91.000 zł. Na skutek założonych na początku 2013 r. planów ekspansji i zdobywaniu udziałów na rynku, dzięki "operowaniu na niskiej marży" doszło do dynamicznego rozwoju spółki, ale jednocześnie zaczęło się nadużywanie strategii marketingowej spółki przez wybranych kontrahentów. W efekcie na dzień 31 grudnia 2015 r. spółka posiadała niespłacone należności krótkoterminowe w wysokości 59.780,62 zł. W dalszej części uzasadnienia wniosku, spółka wskazała na prowadzone przez organ skarbowy postępowanie egzekucyjne, które spowodowało zahamowanie i zniweczenie planów rozwoju spółki. Rachunki bankowe spółki zostały zablokowane. Fakt ten uniemożliwia uiszczenie nawet części wpisu od skargi. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że kapitał zakładowy spółki zamyka się w kwocie 20.000 zł, natomiast wartość środków trwałych wnioskodawcy wynosi 63.873,34 zł, a wg bilansu, w ostatnim roku obrotowym spółka poniosła stratę w wysokości (-) 129.871,60 zł. Z oświadczenia zawartego na urzędowym formularzu PPPr wynika, że spółka posiada trzy rachunki bankowe w B S.A., C S.A. oraz w D S.A. Wszystkie te rachunki, zgodnie z oświadczeniem skarżącej spółki są zajęte przez urząd skarbowy w ramach postępowania zabezpieczającego. W końcowej części oświadczenia, spółka oświadczyła, że wartość urządzeń technicznych i maszyn na dzień 31 grudnia 2014 r. zamknęła się w kwocie 15.540 zł. W tym stanie rzeczy, pismem z dnia 8 stycznia 2016 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą spółkę o nadesłanie (w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania) szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy, w tym także o nadesłanie aktualnego raportu kasowego, jak również o przedstawienie wyciągów z posiadanych przez spółkę rachunków bankowych obrazujących operacje dokonywane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy. W odpowiedzi na ww. wezwanie do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o prawo pomocy, wnioskodawca nadesłała: zeznanie podatkowe CIT-8 za 2013 r. i za 2014 r.; deklaracje podatkowe VAT-7 za okres od lipca 2015 r. do grudnia 2015 r.; dwa wydruki komputerowe, mające obrazować brak środków finansowych na rachunku spółki prowadzonym w B S.A.; pismo spółki z dnia 17 marca 2015 r. – wypowiedzenie umowy rachunku bankowego w D S.A.; sprawozdanie finansowe za 2014 r.; sprawozdanie z działalności spółki za rok bilansowy 2014 – sporządzone w dniu 30 czerwca 2015 r.; oraz dwie uchwały z tego dnia: nr [...] – zawierająca ustalenie wspólników, że strata bilansowa wynikająca ze sprawozdania finansowego zostanie pokryta z przyszłych zysków finansowych oraz uchwała nr [...] o udzieleniu zarządowi spółki absolutorium za rok 2014. Jednocześnie w piśmie przewodnim z dnia 8 lutego 2016 r., likwidator spółki oświadczył, że spółka nie sporządziła jeszcze sprawozdania finansowego za ubiegły 2015 r., a ustawowy termin na przygotowanie tego sprawozdania mija w dniu 31 marca 2016 r. – dopiero w tym terminie będzie możliwe przedstawienie sprawozdania finansowego za ubiegły rok obrotowy. Należy jednocześnie podkreślić, że spośród wymienionych załączników w ww. piśmie przewodnim (pkt od 1 do 7) brak jest w rzeczywistości wśród nadesłanych do akt sprawy następujących dokumentów: wyciągów z rachunków bankowych za okres od dnia 1 listopada 2015 r. do dnia 31 stycznia 2016 r. (pkt 5) oraz ewidencji środków trwałych (pkt 7). Materiały wymienione w tych punktach nie zostały przesłane wraz z pismem przewodnim z dnia 8 lutego 2016 r. Postanowieniem z 17 lutego 2016 r. referendarz odmówił skarżącej spółce przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu stwierdził, że skarżąca spółka nie nadesłała na wezwanie wszystkich żądanych dokumentów. Pismem z 7 marca 2016 r. skarżąca spółka wniosła od powyższego postanowienia sprzeciww przeciwie wyjaśniła, że nie było wolą strony przesłanie niekompletnych dokumentów, wynikło to jedynie z przeoczenia. Za pismem z 8 marca 2016 r. skarżąca przesłała wszystkie brakujące dokumenty. Zgodnie z zarządzeniem z 11 kwietnia 2016 r. skarżąca spółka została wezwana do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy nadesłanie bilansu za 2015 r., - nadesłanie rachunku zysków i strat za 2015 r., - nadesłanie sprawozdania finansowego za 2015 r., - nadesłanie CIT-8 za 2015 r., - nadesłanie deklaracji VAT-7 składanych w ciągu ostatnich trzech m-cy, - nadesłanie dokumentacji obrazującej operacje księgowe w zakresie działalności gospodarczej za trzy ostatnie miesięcy; - przedstawienie raportu kasowego za ostatnie trzy m-ce, Poinformowano także skarżącą, że wszystkie wymienione dokumenty powinny zostać nadesłane kompletne, tzn. nadesłać należy wszystkie strony zeznań, deklaracji, raportu - w terminie 14 dni od daty doręczenia niniejszego wezwania a niezastosowanie się do tego wezwania w wyżej zakreślonym terminie może zostać potraktowane jako brak zachowania przesłanek przyznania prawa pomocy. Skarżąca za 5 maja 2016 r. nadesłała plik żądanych dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Na wstępie należy wyjaśnić, iż w myśl art. 260 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Ustawa nowelizująca ten przepis weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r. Oznacza to, że obecnie sąd dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu i wypowiada się o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia lub zarządzenia, a nie jak dotychczas rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy na nowo. Stosownie do art. 243 § 1 p.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Skarżąca spółka składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – przysługuje wyłącznie takim osobom, które wykażą, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Brzmienie powyższego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OZ 322/08, LEX nr 479084). Stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie wpis sądowy od skargi wynosi 11.010 zł. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że skarżąca w obecnej chwili nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego od skargi w całości, ani nawet w części. Z przedłożonych do akt sprawy dokumentów jasno wynika, że skarżąca nie posiada środków finansowych i w rzeczywistości nie prowadzi działalności gospodarczej. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności oraz treść art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.