III SA/Gl 2156/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie : Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 3 lutego 2016 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: 1. zmienić postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 3 lutego 2016 r. w ten sposób, że zwolnić stronę skarżącą z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, 2. w pozostałym zakresie utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi K. B. wniosła o zwolnienie z tego obowiązku, albowiem nie jest w stanie go opłacić z uwagi na jej sytuację materialną. W treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca domagała się zwolnienia z kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podała, że dysponuje skromnym dochodem w wysokości [...] zł netto. Środki te w całości przeznacza na wydatki związane z koniecznym utrzymaniem, które oszacowała na łączną kwotę [...] zł. Nie posiada żadnych oszczędności, ani składników majątku wymienionych w rubrykach nr 7.1-7.3 formularza. W uzupełnieniu podanych wyżej danych do akt sprawy nadesłała: zaświadczenie o dochodach, zeznanie podatkowe PIT-36 za [...] r., wyciąg z rachunku bankowego, którego saldo w [...] r. wynosiło [...] zł, podczas gdy kwota zablokowana to (-)[...] zł, a nadto rachunki za energię elektryczną ([...] zł) oraz nc+ ([...] zł). Ten ostatni rachunek wprawdzie wystawiony został na Panią K. C., to z informacji zamieszczonej w piśmie z dnia [...] r. wynika, że nazwisko skarżącej uległo zmianie w [...] r. Postanowieniem z 3 lutego 2016 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Referendarz uznał, że K. B. nie wykazała w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy. Pismem z [...] r. skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia oraz wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i przyznanie prawa pomocy, tj. zwolnienie w całości od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała, że dostarczyła wszelkie żądane dokumenty i złożyła stosowne wyjaśnienia. Dodała, że nie pozostaje w związku małżeńskim z T. B. i nie prowadzi z nim wspólnego gospodarstwa. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i samodzielnie się utrzymuje. Wszystkie rachunki wystawione są na nią i przez nią opłacane. Uważa, że w jej trudnej sytuacji przyznanie prawa pomocy jest uzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, iż w myśl art. 260 § 1 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. poz. 658), rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Ustawa nowelizująca ten przepis weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r. Oznacza to, że obecnie sąd dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu i wypowiada się o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia lub zarządzenia, a nie jak dotychczas rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy na nowo. Stosownie do art. 243 § 1 P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Należy zaznaczyć, że K. B., składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku złożonego przez skarżącą, należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego lub adwokata) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze powyższe regulacje Sąd dokonał analizy danych majątkowych przedstawionych we wniosku, jak również pozostałych nadesłanych przez skarżącą dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, iż sprzeciw zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca w sprzeciwie z [...] r. wyjaśniła wszelkie wątpliwości wynikające ze złożonych wcześniej dokumentów i oświadczeń a podniesione w zaskarżonym postanowieniu. W ocenie Sądu nie budzi żadnych wątpliwości, że skarżąca nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł w całości, ani nawet w części. Gospodarstwo domowe skarżącej wykazuje stały dochód. Dochód ten jednak w zestawieniu z codziennymi wydatkami nie pozwala na pokrycie wpisu od skargi. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności oraz treść art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego, dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.