III SA/Gl 2168/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Kupiec, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Marta Lewicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi "A" w G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie egzekucji należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] 2010 r. wierzyciel "A" w G. złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. nr [...] z dnia [...] r. uchylające postanowienie Dyrektora "A" w G. nr [...] z dnia [...] r. w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie odmowy uznania zarzutów zgłoszonych przez B. G. w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych nr [...],[...],[...], [...],[...], [...],[...],[...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego oparte jest na zasadzie skargowości. Postępowanie to może być zatem wszczęte jedynie na żądanie (skarga, wniosek) pochodzące od legitymowanego podmiotu. Przepis art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) -dalej p.p.s.a. wyróżnia dwie kategorie osób mających legitymację do złożenia skargi. Pierwszą stanowią podmioty, które we wniesieniu skargi mają interes prawny. Do drugiej należą zaś prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Żaden natomiast szczególny przepis prawa nie upoważnia organu I instancji do zaskarżenia decyzji organu odwoławczego. W orzecznictwie panuje zgodny pogląd, że organ administracji (choćby nawet nie był organem administracji państwowej czy publicznej, a więc np. pełnił tzw. czynności administracji zleconej), wydający decyzję administracyjną, nie może być traktowany jako strona postępowania. Nie może więc zaskarżyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzji zapadłej w sprawie, np. decyzji organu drugiej instancji zmieniającej jego własną decyzję (tak np. postanowienie NSA Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu z dnia 15.10.1990r., SA/Wr 990/90 ONSA 1990/4 poz. 7) Również doktryna zajmuje tożsame stanowisko w powyższym przedmiocie przyjmując, że postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać uruchomione przez organ administracji publicznej, którego działalność ma być przedmiotem oceny z punktu widzenia zgodności z prawem, ani żaden inny organ pozostający w strukturze organizacyjnej tej administracji, np. przez organ wyższego stopnia. Organy te nie mogą mieć uprawnień do poddawania swojej działalności kontroli zewnętrznej w stosunku do administracji, ani też postępowanie sądowoadministracyjne nie może być wykorzystywane do rozstrzygania sporów na tle odmiennych poglądów prawnych między organami różnych szczebli w strukturze organizacyjnej administracji publicznej. Postępowanie sądowoadministracyjne może być uruchomione tylko z inicjatywy podmiotu pozostającego poza systemem organów, których działalność ma podlegać kontroli przez sąd administracyjny (tak. T. Woś w Komentarzu do art. 50 P.p.s.a., Lex Polonica). W postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954), określanej dalej jako u.p.e.a. jako jego strony występują wierzyciel tj. podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym oraz zobowiązany tzn. osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej albo osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym. Zajęcie przez wierzyciela stanowiska w kwestii zarzutu następuje w formie postanowienia, na które zgodnie z 34 § 2 u.p.e.a., przysługuje zażalenie. Wprawdzie ustawodawca nie wskazał kręgu podmiotów mogących skorzystać ze wskazanego środka prawnego, jednak należy przyjąć iż uprawnionym do jego wniesienia jest jedynie zobowiązany. Tym samym tylko on posiada legitymację do uruchomienia - w drodze skargi - postępowania sądowoadministracyjnego. Tylko bowiem w jego wypadku może zostać spełniona przesłanka dopuszczalności skargi w postaci wyczerpania środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 2 P.p.s.a., przysługujących w postępowaniu poprzedzającym postępowanie przed sądem. Przede wszystkim jednak, jak już wyżej zaznaczono, wierzyciel zajmując na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a. stanowisko, występuje w roli podmiotu władzy publicznej wykonującego ustawowo przyznane mu kompetencje. Wierzyciel jest zatem, jak w przypadku "A" w G. organem administracji w znaczeniu funkcjonalnym (art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 10171 ze zm.). Oznacza to równocześnie, w świetle tego, co dotąd powiedziano, niemożność zainicjowania przez niego postępowania przed sądem administracyjnym. Prowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie skargi wniesionej przez podmiot, który nie jest legitymowany do jej złożenia jest niedopuszczalne, co skutkuje koniecznością odrzucenia takiej skargi. Z przytoczonych wyżej przyczyn odrzucono skargę "A" w G., działając w tym zakresie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 P.p.s.a.