III SA/Gl 221/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Henryk Wach Sędziowie : NSA Anna Apollo ( spr.) WSA Małgorzata Jużków Protokolant : sekretarz sądowy Beata Jacek po rozpoznaniu w dniu 6 października 2005r., na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi D. S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję. Sygn. akt III SA / Gl 221 / 04 Uzasadnienie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. decyzja z dnia [...] r. nie stwierdził u p. D. S. choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy w postaci zespołu cieśni nadgarstka – wymienionej w pozycji 20.1 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. nr 132, poz. 1115 ). Swoje stanowisko organ I instancji uzasadnił tym, że Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy – Poradnia Chorób Zawodowych w S. nie znalazł podstaw do rozpoznania u p. D. S. choroby zawodowej, chociaż rozpoznał u niej obustronny zespół cieśni garstka oraz stan po artroskopowym przecięciu więzadła poprzecznego nadgarstka lewego. Jednak opis prac przez nią wykonywanych nie uzasadniał zawodowej etiologii choroby. Z danych nadesłanych przez dyrektora ds. personalnych "A" w latach 1996 – 2002 wynikało, ze jako specjalista ds. [...] i kierownik Działu [...] nie była narażona na przeciążenie górnych kończyn. W odwołaniu p. D. S. nie zgadzała się zarówno z decyzją organu I instancji jaki i orzeczeniem lekarzy diagnostyków. Domagała się stwierdzenia u niej choroby zawodowej, której pierwsze objawy rozpoznano nie w czasie pracy w "A", lecz już w 1991r. A przez kolejne lata pracy zawodowej nasilały się jedynie dolegliwości związane z zespołem cieśni garstka. Podniosła, że przez cały okres swojej pracy zawodowej, począwszy od 1974r. wykonywała stale powtarzające się prace związane z pisaniem liczeniem, a jej narzędziami pracy był długopis, maszyna do pisania, kalkulator, a później także komputer. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W podstawie prawnej decyzji powołał art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. Wyjaśnił, iż dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest rozpoznanie przez lekarzy – orzeczników choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą, tj. wykazanie, ze narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy oraz w związku z wykonywanym zawodem. Uznał, iż p. D. S. w całym okresie swojej aktywności zawodowej nie wykonywała pracy związanej z istotnym przeciążeniem narządu ruchu w zakresie stawów nadgarstkowych, a zwłaszcza nie wykonywała monotypowych ruchów zginania i prostowania rąk w stawach nadgarstkowych. Zatem nie pracowała w warunkach stwarzających ryzyko powstania przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego. Dalej wskazał, iż dwie placówki diagnostyczne, a to Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. oraz Przychodnia Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w orzeczeniach z dnia [...]r. i [...]r. wykluczyli zawodową etiologię obustronnego zespołu cieśni garstka z uwagi na charakter wykonywanej przez p. S, pracy. Dlatego nie było podstaw do uwzględnienia jej odwołania. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego p. D. S. domagała się uchylenia decyzji organu odwoławczego. Zarzuciła jej wadliwe ustalenia faktyczne. Bowiem jej choroba, na którą cierpi od lat, została spowodowana przeciążeniem narządu ruchu, a zwłaszcza częstymi monotypowymi ruchami. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdził, iż nie znalazł podstaw do ich uwzględnienia. Podkreślił, iż lekarze orzecznicy dwóch kompetentnych placówek służby zdrowia wykluczyli zawodowa etiologię jej schorzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ) tylko ustalenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji. Stosownie do § 2. 1. Rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia , rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. , nr 132, poz. 1115 ) przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanymi dalej "narażeniem zawodowym". W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, iż u skarżącej obie placówki diagnostyczne rozpoznały obustronny, zaawansowany zespół cieśni garstka, a więc chorobę ujętą w pozycji 21 wykazu chorób zawodowych stanowiącym załącznik do przytoczonego rozporządzenia. Zatem zasadnicze znaczenie dla ustalenia, czy choroba, na którą niewątpliwie cierpi skarżąca ma związek z pracą, czy też nie ma. Zgodnie z § 3. 1. Cytowanego już rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych ( ... ) zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej u pracownika, u którego podejrzewa się chorobę zawodową, dokonuje: 1) pracodawca zatrudniający pracownika, u którego podejrzewa się chorobę zawodową; 2) lekarz, który podczas wykonywania zawodu powziął podejrzenie choroby zawodowej u pracownika. 2. Zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej może również dokonać: 1) pracownik, który podejrzewa, że występujące u niego objawy mogą wskazywać na taką chorobę, przy czym pracownik aktualnie zatrudniony zgłasza podejrzenie za pośrednictwem lekarza sprawującego nad nim profilaktyczną opiekę zdrowotną; 2) lekarz stomatolog, który podczas wykonywania zawodu powziął podejrzenie wystąpienia u pacjenta choroby zawodowej; 3) lekarz weterynarii, który podczas wykonywania zawodu stwierdził u pracownika mającego kontakt z chorymi zwierzętami objawy mogące nasuwać podejrzenie choroby zawodowej. 3. Podejrzenie choroby zawodowej zgłasza się: 1) właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu; 2) właściwemu inspektorowi pracy - których właściwość ustala się według miejsca, w którym praca jest lub była wykonywana przez pracownika, lub według krajowej siedziby pracodawcy w przypadku, gdy dokumentacja dotycząca narażenia zawodowego jest gromadzona w tej siedzibie. Natomiast w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 1 sierpnia 2002 r. w sprawie sposobu dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób (Dz.U.02.132.1121) określono wzór formularza, na którym należy sporządzić zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej oraz wzór karty oceny narażenia zawodowego. W rozpoznawanej sprawie brak jest zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej. Zatem nie można ocenić, kiedy otrzymał je inspektor sanitarny i kiedy wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie, a w konsekwencji, czy zastosowano prawidłowo przepisy prawa regulujące sprawy stwierdzania chorób zawodowych. Po drugie nie zgromadzono kompletnego materiału dotyczącego oceny narażenia zawodowego p. S.. Z karty oceny narażenia zawodowego sporządzonej [...] 2003r. przez ostatniego pracodawcę –. "A" S.J. wynika, że skarżąca pracowała w 5 zakładach pracy, a podejrzenie choroby zawodowej wiązano z jej zatrudnieniem w latach 1982 – 1991 w "B" w K.– pkt 10 formularza. Tymczasem opis wykonywanych przez nią czynności dotyczył wyłącznie okresu jej zatrudnienia w "A" - pkt 12 formularza. Dokument ten został więc wadliwie sporządzony i nie odzwierciedlał rzeczywistego narażenia zawodowego skarżącej. Bowiem w pkt 19 formularza wyraźnie nakazuje się dokonać ustaleń dotyczących czynników mogących spowodować chorobę ujętą w wykazie chorób zawodowych w odniesieniu do każdego z zakładów pracy, w którym mogło wystąpić narażenie pracownika na działanie takich szkodliwych czynników. Należy je dokonać na odrębnych formularzach. Takich dokumentów brak w aktach sprawy. W konsekwencji sąd nie ma możliwości zweryfikowania stanowiska organu odwoławczego co do braku zawodowej etiologii rozpoznanego u skarżącej obustronnego zespołu cieśni garstka i braku związku tej choroby z warunkami w jakich pracowała. Dlatego decyzję, jako podjętą bez dostatecznego wyjaśnienia sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1"c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uchylić. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy uzupełni materiały sprawy o opis prac wykonywanych przez skarżącą w ciągu całego okresu jej zatrudnienia, a w szczególności o opis prac wykonywanych w "B w K.. Tak uzupełniony materiał dotyczący oceny narażenia zawodowego skarżącej podda wnikliwej analizie, także z uwzględnieniem, kiedy po raz pierwszy u skarżącej wystąpiły udokumentowane objawy choroby i ewentualnie, na podstawie § 8 pkt 2 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych ( ... ) rozważy, czy celowym będzie skonsultowanie tego materiału z lekarzami orzecznikami. Sąd nie znalazł podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.