III SA/Gl 2221/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na ww. decyzję w kwocie 10.075 zł., skarżąca spółka, reprezentowana przez pełnomocnika procesowego z wyboru w osobie adwokata, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu nadesłanego urzędowego formularza PPPr, strona oświadczyła, że wskutek egzekucji należności z tytułu podatku od towarów i usług zablokowano rachunki bankowe spółki na kwotę ponad 1.400.000 zł. Ponadto od dwóch lat, z uwagi na sezonowość prowadzonej działalności i niewielką ilość zleceń na świadczenie usług (serwis samochodowy) spółka nie osiąga dochodu. Wymusza to minimalizację wydatków i zatrudnienia. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że kapitał zakładowy spółki zamyka się w kwocie 550.000 zł, a wg bilansu, w ostatnim roku obrotowym spółka poniosła stratę w wysokości (-) 38.277,55 zł. Na koniec 2014 r. strata wynosiła (-) 8.730,81 zł. Z oświadczenia zawartego na urzędowym formularzu PPPr wynika, że spółka posiada dwa rachunki bankowe: w B oraz w C. Na obu rachunkach ma występować debet na kwotę (-) 1.444.338,89 zł. Zaznaczono, że obecnie spółka nie osiąga dochodu i nie posiada środków w gotówce, które pozwoliłyby na uiszczenie wpisu sądowego w tej sprawie. Pismem z dnia 28 stycznia 2016 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą spółkę o nadesłanie (w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania) szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy, w tym także o nadesłanie aktualnego raportu kasowego, jak również o przedstawienie wyciągów z posiadanych przez spółkę rachunków bankowych obrazujących operacje dokonywane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy. W odpowiedzi na ww. wezwanie do akt sprawy nadesłano: zeznanie podatkowe CIT – 8 za 2014 r.; rachunek zysków i strat (wersja porównawcza) za okres od dnia 1 stycznia 2015 r. do dnia 30 września 2015 r.; wydruk ze strony internetowej C obrazujący saldo dostępne na dzień 8 stycznia 2016 r. oraz zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego na dwóch rachunkach bankowych prowadzonych przez spółkę – na kwotę 752.609,71 zł. Jednocześnie, w odniesieniu do pozostałych dokumentów, pełnomocnik procesowy spółki zażądał przedłużenia terminu o 14 dni, z uwagi na konieczność ich sporządzenia. Zarządzeniem z dnia 19 lutego 2016 r. wniosek o przedłużenie terminu został uwzględniony. Zarządzenie to zostało doręczone pełnomocnikowi wnioskodawcy w dniu 26 lutego 2016 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej to zarządzenie, znajdującej się w aktach sądowych sprawy. Do dnia dzisiejszego nie wpłynęły do akt żadne dodatkowe materiały źródłowe. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Odnosząc się do wniosku skarżącej spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, należy wskazać treść art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jednocześnie podkreślić należy, że regulacja normatywna w zakresie prawa pomocy w przypadku osób prawnych lub jednostek organizacyjnych, które nie posiadają osobowości prawnej, zgodnie z treścią art. 246 § 2 in principio P.p.s.a., ma charakter uznaniowy. Oznacza to, iż nawet gdyby przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie występujących w sprawie opłat byłaby spełniona, rozpoznający wniosek nie musi przychylić się do żądania strony, a jedynie może przyznać prawo pomocy, jeżeli wedle jego uznania będzie to konieczne dla zapewnienia stronie konstytucyjnego prawa do sądu. Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że skarżąca spółka nie wykazała, aby znajdowała się w sytuacji uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy. Wnioskodawca nie nadesłała do akt sprawy wszystkich dokumentów, o jakie była wzywana. W efekcie, brak w aktach sprawy materiałów, które w sposób istotny obrazowałyby kondycję finansową spółki i jej rzeczywistą zdolność płatniczą. Dokumenty te nie wpłynęły do akt przedmiotowej sprawy pomimo uwzględnienia wniosku o przedłużenie terminu do ich "sporządzenia". Do dnia dzisiejszego nie nadesłano do akt sprawy raportu kasowego, który obrazowałby stan gotówki w kasie spółki na koniec ostatniego miesiąca. Z dokumentu tego wynika jaki jest stan "żywej gotówki" w kasie spółki. Dokument ten mógłby w sposób istotny wskazać, czy skarżąca spółka posiada środki umożliwiające jej uiszczenie wpisu sądowego od skargi, bądź też, że środków takich rzeczywiście nie posiada. Brak w aktach sprawy ewidencji środków trwałych, który to dokument obrazuje składniki majątku podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Jednocześnie wnioskodawca nie nadesłał deklaracji podatkowych VAT-7. Jest to istotny brak, ponieważ deklaracje takie wskazują na to, czy przedsiębiorca wykazuje w swojej działalności obrót, a więc de facto, czy prowadzi działalność i jakie jest jej natężenie i dynamiczność. Brak wyżej wymienionych materiałów źródłowych uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy całokształtu kondycji finansowej skarżącej spółki. W efekcie brak danych, które umożliwiłyby stwierdzenie, czy wnioskodawca spełnia ustawowe przesłanki skutkujące uwzględnieniem jej wniosku. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.