III SA/Gl 223/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie WSA Małgorzata Jużków, Asesor WSA Małgorzata Walentek (spr.), Protokolant Joanna Spadek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi K.S.-S. na decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie: odtworzenia aktu urodzenia p o s t a n a w i a odrzucić skargę Pismem z dnia [...] 2004 r. E. S., działająca w imieniu córki K. S. S., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach domagając się rozpatrzenia wniosku w sprawie błędnie sporządzonego aktu urodzenia małoletniej M. S. S.. W tej materii wskazała na okoliczności związane z umiejscowieniem aktu urodzenia w/wym. w Urzędzie Stanu Cywilnego w K., podnosząc fakt pominięcia w decyzji oraz akcie urodzenia drugiego imienia dziecka. Nadto podała, że [...] 2004 r. otrzymała postanowienie Wojewody [...] z siedzibą w C., w którym stwierdzono, że jej odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Dalej wskazała przyczyny opóźnienia w złożeniu odwołania. Pismem Sądu z dnia 11 lutego 2005 r. wezwano E. S. o dokładne wskazanie, czy przedmiotem powyższej skargi jest postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] o odtworzeniu treści aktu urodzenia M.S., którą skarżąca załączyła do skargi. Zaznaczono, że w przypadku gdyby przedmiotem skargi było postanowienie Wojewody [...] z siedzibą w C. niezbędnym jest wskazanie jego daty i numeru, o który to brak skargi Sąd wezwał pełnomocnika skarżącej. Dodatkowo w piśmie zamieszczono katalog spraw będących przedmiotem skargi wszczynających kontrolę sądowoadministracyjną oraz wyjaśniono, że skargę można wnieść do sądu administracyjnego po wyczerpaniu środków zaskarżenia. W piśmie z dnia [...] 2004 r. E. S. wyjaśniła, że wniesiona do Sądu skarga dotyczy decyzji Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w K. z dnia [...] r. nr [...]. W odpowiedzi na skargę Z-za Kierownika USC ustosunkował się do zarzutów skargi podając, iż w decyzji o odtworzeniu aktu urodzenia małoletniej M.S. wpisano jedno imię (M.), bowiem organ uznał, że nazwisko (S.) nie może być wpisane w polskim akcie urodzenia jako drugie imię dziecka. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd bada legitymację skargową, zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz warunków formalnych, a przede wszystkim dopuszczalność skargi. W pierwszej kolejności przyjdzie wskazać, że zakres kognicji sądów administracyjnych określa art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.). Zgodnie z jego treścią kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie, inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, inne akty jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, bezczynność organów w przypadkach wymienionych w art. 3 § 1 i § 2 pkt 1-4. Natomiast zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 P.p.s.a. jednym z warunków dopuszczalności skargi na wskazane wyżej akty bądź czynności jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2). Przedmiotem skargi do sądu administracyjnego nie mogą być zatem akty bądź czynności określone w art. 3 § 2 P.p.s.a., od których stronie przysługuje środek zaskarżenia. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia do Sądu, zgodnie z wyraźnym wskazaniem pełnomocnika skarżącej, jest decyzja Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w K. z dnia [...] r. nr [...] o odtworzeniu treści aktu urodzenia M. S.. Zaskarżona decyzja jest rozstrzygnięciem zapadłym przed organem pierwszej instancji działającym w przedmiotowej sprawie na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (tekst jednolity Dz. U. Nr 161, poz. 1688). Przepis art. 127 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., w skrócie k.p.a.), normującej postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych stanowi, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji stronie przysługuje odwołanie. W tej sytuacji decyzja Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w K. z dnia [...] r. nie mogła być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, skoro stronie przysługiwał od tego rozstrzygnięcia środek zaskarżenia, tj. odwołanie. Wykorzystanie przez stronę prawa odwołania jest zatem jedną z przesłanek dopuszczalności skargi. Niewykorzystanie tego prawa stanowi podstawę do jej odrzucenia (art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.). Skarga do sądu administracyjnego nie jest bowiem konkurencyjnym środkiem zaskarżania decyzji w stosunku do prawa odwołania. Na drodze postępowania przed sądem administracyjnym mogą być zaskarżone wyłącznie decyzje ostateczne, a więc takie, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji (art. 16 § 1 k.p.a.). To ograniczenie wynika z zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.), która ma pierwszeństwo przed zasadą prawa skargi do sądu wyrażoną w art. 16 § 2 k.p.a. Dodatkowo przyjdzie wskazać, że wniesienie przez skarżącą odwołania od decyzji wydanej przez organ I instancji nie zmienia faktu, że skarga dotyczyła tej decyzji nie zaś rozstrzygnięcia zapadłego w wyniku wniesienia odwołania. W tym stanie rzeczy skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić na mocy art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.