III SA/Gl 223/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędzia WSA Małgorzata Herman, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 listopada 2022 r. sprawy ze skargi T. L. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia 17 grudnia 2021 r. nr 14/K/21 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi T.L. (dalej: skarżący, strona) jest postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach (dalej: organ) z dnia 17.12.2021r., nr 14/K/21 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji - rozkazu personalnego nr [...]. z dnia 17.06.2021 r. Komendanta Miejskiego Policji w C. w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji z dniem 15.07.2021 r. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Stan sprawy jest następujący; Rozkazem personalnym nr [...]. z dnia 17.06.2021 r. Komendant Miejski Policji w C. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - stwierdził zwolnienie ze służby w Policji sierż. szt. T.L. z dniem 15.07.2021 r. Decyzji - w trybie art. 108 kpa - nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzja ta została przesłana policjantowi za pomocą operatora pocztowego. Z uwagi na niepodjęcie w terminie korespondencji organ skorzystał z uprawnienia wynikającego z art. 44 § 4 kodeks postępowania administracyjnego i na tej podstawie uznał iż w sprawie miało miejsce doręczenie zastępcze decyzji w dniu 6.07.2021 r. stąd termin 14 dniowy do wniesienia odwołania upłynął 20.07.2021 r. W dniu 15.10.2021 r. (data stempla pocztowego) skarżący wniósł do Komendanta Miejskiego Policji w C. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania rozkazu. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że rozkaz personalny nr [...] z dnia 17.06.2021 r. Komendanta Miejskiego Policji w C. został mu doręczony w dniu 7.09.2021 r. i opóźnienie w dokonaniu tej czynności było spowodowane faktem, skierowania na leczenie na dowód czego we wniosku wskazał skierowanie na leczenia szpitalne, którego nie załączył. Dalej wskazał, że przebywając w szpitalu był poddany leczeniu w warunkach izolacji spowodowanej stanem zdrowia jak i środkami ochrony przed COVID 19, Z tych też powodów strona nie miała możliwości uczynienia zadość właściwemu terminowi do wniesienia odwołania. Z uwagi na niedopełnienie czynności dla której określony był termin organ pismem z dnia 2.11.2021 r na podstawie art. 64 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego wezwał stronę do uzupełnienia braku formalnego w postaci załączenia odwołania od rozkazu personalnego nr [...]. z dnia 17.06.2021 r. co strona dopełniła . W wyniku rozpoznania wniosku organ odmówił przychylenia się doń postanowieniem z 17.12.2021r. w oparciu o art. 59 i 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego /tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm./ W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż przywrócenie terminu jest instytucją procesową, mającą na celu ochronę jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowej przez stronę lub uczestników postępowania. Art. 58 § 1 i 2 kpa uzależnia przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej od łącznego spełnienia pięciu wskazanych w nim przesłanek. Są to; uchybienie terminowi do dokonania określonej czynności, uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy w uchybieniu terminu, wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie przez zainteresowanego nieprzywracalnego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (7 dni od momentu ustania przeszkody uniemożliwiającej dokonanie czynności w terminie) oraz dopełnienie wraz z wnioskiem tej czynności, dla której był ustanowiony przywracalny termin. W ocenie organu nie budzi wątpliwości fakt, że pismo zawierające odwołanie od rozkazu personalnego nr [...]. Komendanta Miejskiego Policji w C., nadane przez adw. D.R. pełnomocnika sierż. szt. (w st. spocz.) T.L. w placówce operatora pocztowego w dniu 16.11.2021 r., wniesione zostało po upływie określonego w art. 129 § 2 kpa, 14 - dniowego terminu do dokonania tej czynności. Organ zwrócił także uwagę iż strona miała obowiązek do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej nie jest bowiem dopuszczalne, jeśli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W konsekwencji zatem w ocenie organu to na stronie ciąży obowiązek uwiarygodnienia, poprzez przedstawienie stosownej argumentacji, że dochowała ona należytej staranności, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanego i istniejącej przez cały czas, aż do wniesienia wniosku (wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 marca 2006 r. , sygn. akt IV SA/Wa 1559/05). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić tylko wtedy, gdy strona uprawdopodobni, iż uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której nie mogła ona usunąć, nawet przy zachowaniu największej w danych warunkach staranności. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych samo zwolnienie lekarskie nie stanowi potwierdzenia braku winy zainteresowanej osoby w uchybieniu terminowi, gdyż nawet choroba wymagająca leżenia nie uzasadnia sama przez się braku zawinienia i przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, jeśli osoba uprawniona do dokonania tej czynności mogła skorzystać z pomocy osób trzecich (por. wyrok NSA z 3 1 stycznia 2012 n, sygn. akt U OSK 2175/10). W ocenie organu istnienia takich obiektywnych przeszkód w terminowym złożeniu odwołania skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił. Wskazał organ że rozkaz personalny nr [...]/20 Komendanta Miejskiego Policji w C. został przesłany policjantowi za pomocą operatora pocztowego. Z uwagi na niepodjęcie w terminie korespondencji organ skorzystał z uprawnienia wynikającego z art. 44 § 4 kodeks postępowania administracyjnego i na tej podstawie uznał doręczenie zastępcze decyzji w dniu 6.07.2021 r. Ponadto w dniu 7.09.2021 r. został policjantowi wydany na jego wniosek rozkaz personalny nr [...]. z dnia 17.06.2021 r. Komendanta Miejskiego Policji w C., który organ uznał za doręczony w dniu 6.07,2021 r. Już zatem w tym dniu policjant miał możliwość zaskarżenia decyzji organu I instancji, odwołanie bowiem nie wymaga uzasadnienia ani zachowania jakiejkolwiek szczególnej formy. Organ zaznaczył, iż zgodnie z zaświadczeniem lekarskim znajdującym się w aktach sprawy funkcjonariusz w okresie od 28.06 2021 r. do 07.07.2021r. przebywał na Dziennym Oddziale [...] Szpitala [...] w K. Fakt skierowania policjanta na leczenie szpitalne po 7.09.2021 r. nie został przez niego w żaden sposób potwierdzony i wbrew twierdzeniu policjanta zaświadczenie lekarskie nie zostało załączone do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Jak zatem wynika z powyższego, w rozpatrywanym przypadku nie doszło na nagłego zachorowania, uniemożliwiającego stronie działanie w sprawie. Skarżący choruje od co najmniej 28.06.2021 r. Ponadto, strona została skierowana na leczenie szpitalne w czasie umożliwiającym mu złożenie odwołania. Zasadnym zatem jest uznanie, że strona mogła nadać odwołanie przez kolejne dni, licząc od następnego dnia po odebraniu wnioskowanej decyzji w dniu 7.09.2021 r., bądź wyręczyć się osobą trzecią jak to uczyniła w przypadku złożenia odwołania od decyzji. W ocenie organu strona w prośbie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie wskazała na jakiekolwiek nagłe i wyjątkowe okoliczności, które uniemożliwiły nadanie pisma w terminie. W konsekwencji zdaniem organu strona nie dołożyła należytej staranności w dbałości o własne interesy i nie podjęła wszystkich możliwych w danej sytuacji działań, by dochować terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Powołane we wniosku argumenty nie uzasadniają przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, w/w bowiem w żaden sposób nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło na skutek przeszkody od niego niezależnej, której nawet przy zachowaniu należytej staranności nie mógł przezwyciężyć, a więc bez jego winy. W skardze do WSA w Gliwicach strona postawiła organowi zarzut naruszenia 1. Art. . 10 KPA w zw. z art. 61 § 4 KPA poprzez brak zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania i pouczeń tam zawartych co uniemożliwiło wzięcie stronie czynnego udziału w sprawie, jak i pozbawiło skutecznej obrony przez działaniami organu; 2. naruszenie art. 9 KPA, art. 78 KPA oraz art. 79 KPA poprzez brak informowania skarżącego o mających dla niego znaczenie, co dla strony nie mającej doświadczenia w postępowaniu administracyjnym skutkowało brakiem wiedzy o jej uprawnieniach w postępowaniu dowodowym i nie korzystała z możliwości jej służących 3. naruszenie art. 64 § 2 KPA poprzez brak wezwania skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania w postaci zaświadczenia lekarskiego obejmującego leczenie szpitalne po 7.09.2021 roku; 4 naruszenie art. 58 § 1 KPA poprzez odmowę przywrócenia terminu do złożenia odwołania od rozkazu personalnego nr [...]. z dnia 17.06.2021 roku w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby z dniem 15.07.2021 roku, pomimo spełnienia przesłanek nakazujących jego przywrócenie. 5. błąd w ustaleniach faktycznych w postaci uznania, że w dniu 6.07.2021 roku doszło do doręczenia zastępczego decyzji — rozkazu personalnego [...]. z dnia 17.06.2021 roku Komendanta Miejskiego Policji w C., podczas gdy: a. nie może być mowy o jakimkolwiek doręczeniu w sprawie bowiem nie wszczęto skutecznie postępowania administracyjnego; b. decyzja nie została przesłana na właściwy dla skarżącego adres; c. skarżący nie mógł odebrać przesyłki bowiem w dniach 28.06.2021 - 07.07.2021 przebywał na Dziennym Oddziale [...] Szpitala [...] w K. - co czyni niemożliwym odbiór przesyłki z ul. [...] w C. w sposób oczywisty. Mając na względzie powyższe, wniesiono o: uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie skarżącemu terminu do złożenia odwołania od rozkazu nr [...]. z dnia 17.06.2021 r., przyznanie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wg. norm przepisanych. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329; dalej: P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 P.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.). Na wstępie zauważenia wymaga, iż kontroli Sądu zostało poddane postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji rozkazu personalnego nr [...]. z 17.06.2021r. Komendanta Miejskiego Policji w C. w przedmiocie zwolnienia ze służby z dniem 15.07.2021r . które zostało wydane w dniu 17.12.2021r. Warunki do przywrócenia terminu określa art. 58 k.p.a. W myśl powołanych regulacji w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne. (§ 3). Z powołanych regulacji wynika, iż by organ mógł rozstrzygnąć wniosek o przywrócenie terminu w zakresie oceny, czy uprawdopodobnienie uchybienia w terminowym dokonaniu czynności nastąpiło bez winy strony w pierwszym rzędzie musi ocenić i wskazać to w sposób jednoznaczny, w jakiej dacie nastąpiło upłynął termin do dokonania danej czynności. Czyli w niniejszej sprawie, kiedy upłynął termin do wniesienia odwołania od rozkazu personalnego nr [...]. z 17.06.2021r w przedmiocie zwolnienia ze służby. Z treści spornego postanowienia ta okoliczność jednak nie wynika. W treści postanowienia organ bowiem wskazał iż "Nie budzi wątpliwości fakt, że pismo zawierające odwołanie od rozkazu personalnego nr [...]. Komendanta Miejskiego Policji w C., nadane przez adw. D.R. pełnomocnika sierż. szt. (w st. spocz.) T.L. w placówce operatora pocztowego w dniu 16 listopada 2021 r., wniesione zostało po upływie określonego w art. 129 § 2 kpa, 14 - dniowego terminu do dokonania tej czynności". Zatem w tej części spornego aktu pomimo stwierdzenia uchybienia terminu organ nie wyartykułował w jakiej konkretnie dacie upłynął termin do wniesienia odwołania od rozkazu personalnego nr [...]. z 17.06.2021r. Natomiast w dalszej części aktu organ wskazał, że rozkaz personalny nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w C. został przesłany policjantowi za pomocą operatora pocztowego i w sprawie przyjęto fikcję prawną wynikającą z art. 44 § 4 k.p.a. i na tej podstawie uznano doręczenie zastępcze tej decyzji w dniu 6.06.2021 r. stąd przyjęto, iż od tej daty skarżący mógł złożyć odwołanie. Jednak w dalszej części organ wskazał, iż 7.09.2021 r. został policjantowi wydany na jego wniosek rozkaz personalny nr [...]. z dnia 17.06.2021 r. Komendanta Miejskiego Policji w C., który organ uznał za doręczony w dniu 6 lipca 2021 r. zatem już w tym dniu w ocenie organu skarżący miał możliwość zaskarżenia decyzji organu I instancji. Jednak przy przyjęciu, jak próbuje to wskazać organ, iż doręczenie rozkazu personalnego [...]. z dnia 17.06.2021 r. miało miejsce 06.07.2021r. z tą oceną prawną organu Sąd się nie zgadza z uwagi na to, iż w aktach sprawy znajduje się zaświadczenie lekarskie z dnia 07.07.2021r. (vide zaśw. K-64 akt adm). z którego wynika, iż L. T. od 28.06.2021r. do nadal, czyli do 07.07.2021r. jest pacjentem SP ZOZ [...] w K. Oddziału Dziennego Oddziału Leczenia [...]. Organ zatem oceniając datę doręczenia zastępczego decyzji, rozkazu personalnego nr [...] i okoliczności kiedy po stronie skarżącego ustała przeszkoda do złożenia odwołania przy przyjęciu w/w domniemania zastępczego rozkazu pominął w/w okoliczność przebywania skarżącego do 07.07.2021r. na Oddziale Dziennym Leczenia [...] w ogóle jej nie odnosząc do stanu sprawy. W konsekwencji doszedł do przedwczesnej, a zatem wadliwej oceny ustalenia daty w tym zakresie na dzień 06.07.2021. Dalej w treści postanowienia organ odnosi się jedynie do okoliczności skierowania na leczenie szpitalne po 07.09.2021r. podnoszonej we wniosku i braku tego zaświadczenia w aktach i w konsekwencji tych okoliczności wywodzi skutek prawny wyrażony negatywnym dla strony rozstrzygnięciem wniosku. Podsumowując treść spornego postanowienia nie jest jasna i czytelna i nie zawiera podstawowego wskazania co ustalenia stanu faktycznego jaki organ przyjął do oceny zaistnienia przesłanek z art. 58 k.p.a. W konsekwencji powyższego sporne postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od rozkazu personalnego nr [...]. z dnia 17.06.2021r. narusza regulacje art. 124 w zw. z art. 126. art. 11 K.p.a. a uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych też powodów Sąd stwierdzając, że skarga zasługuje na uwzględnienie, uznał, że zaskarżone postanowienie organu z dnia 17.12.2021 r., odmawiające skarżącej przywrócenia terminu do złożenia odwołania nie może się ostać jako wydane także z naruszeniem art. 58 k.p.a. Wytyczne odnośnie dalszego postępowania wynikają z powyżej dokonanych rozważań.