III SA/Gl 2230/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. zwolnić skarżącego z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi; 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 663 zł, skarżący złożył na druku urzędowego formularza PPF wniosek o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku, oświadczył, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu dla siebie i swojej rodziny. Z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że prowadzi on trzyosobowe gospodarstwo domowe, w skład którego wchodzi jego żona H. i syn M. ([...] lat). Na dochody miesięczne wspólnego gospodarstwa domowego skarżącego składa się emerytura w kwocie 1.800 zł (emerytura skarżącego) i 1.230 zł (emerytura jego żony). Z kolei syn skarżącego M. K. nie osiąga żadnego dochodu i jest osobą bezrobotną bez prawa do pobierania zasiłku. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada żadnego majątku, papierów wartościowych, oszczędności, ani przedmiotów o wartości przekraczającej kwotę 5.000 zł. Jego syn jest właścicielem samochodu osobowego marki Mazda 626, rok produkcji 2000, wartość – około 1.800 zł. Strona określiła orientacyjnie swoje miesięczne wydatki następująco: 850 zł (czynsz); 300 zł (woda, prąd, gaz); 1.230 zł (koszty wyżywienia dla trzech osób); 400 zł (lekarstwa). W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy pismem z dnia 21 stycznia 2016 r. wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy. Wezwanie to miało na celu uzupełnienie, jak również udokumentowanie danych zawartych we wniosku o prawo pomocy. W odpowiedzi na to wezwanie, wnioskodawca nadesłał następujące dokumenty: zaświadczenie o osobach zameldowanych pod adresem miejsca zamieszkania wnioskodawcy; decyzja i zaświadczenie PUP w C., z którego wynika, że syn skarżącego jest aktualnie osobą bezrobotną bez prawa do pobierania zasiłku; zawiadomienie o wysokości opłat za mieszkanie z dnia 28 stycznia 2016 r.; kserokopie rachunków opłat za wodę, gaz, prąd elektryczny, Internet; wyciągi z rachunków bankowych prowadzonych przez skarżącego i jego żonę za okres od listopada 2015 r. do stycznia 2016 r.); decyzje o waloryzacji świadczeń emerytalnych wnioskodawcy i jego żony. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) albo obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku J. K., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki albo ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego lub adwokata) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że skarżący udowodnił w sposób dostateczny aktualną sytuację majątkową – zarówno swoją, jak i osób, z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. Z oświadczeń skarżącego, jak również z decyzji o waloryzacji świadczeń emerytalnych małżonków K. oraz z wyciągów z prowadzonych przez nich rachunków bankowych wynika, że ich wspólny, miesięczny dochód netto wynosi 3.231,19 zł. Z przedłożonych do akt dokumentów z Powiatowego Urzędu Pracy w C. wynika, że syn wnioskodawcy aktualnie nie jest zatrudniony i nie pobiera zasiłku. Z oświadczeń wnioskodawcy nie wynika, aby posiadał jakiekolwiek zadłużenie z tytułu zaciągniętych i niespłacanych zaległości finansowych. Gospodarstwo domowe wnioskodawcy nie ma również zaległości związanych z opłatami za media. Z nadesłanych dokumentów wynika, że łączny dochód wspólnego gospodarstwa domowego wynosi około 3.232 zł, co daje 1.077 zł na osobę. Kwota ta wystarcza na opłacenie rachunków za media oraz uregulowanie podstawowych wydatków związanych z utrzymaniem wspólnego gospodarstwa domowego, takich jak: zakup żywności, odzieży, środków czystości, przeprowadzanie remontów i drobnych napraw domowych, zakup benzyny oraz pokrycie kosztów leczenia. Z analizy tej wynika, że wnioskodawca jest w stanie prowadzić skromną, aczkolwiek godziwą egzystencję. Abstrahując od kwestii możliwości zaoszczędzenia określonej kwoty z zamiarem przeznaczenia jej na, choćby jedynie częściowe, opłacenie kosztów sądowych, w ocenie rozpoznającego wniosek, skarżący nie jest aktualnie w stanie uiścić wpisu sądowego od skargi. Należy mieć na uwadze fakt, że wnioskodawca zainicjował osiemnaście postępowań sądowoadministracyjnych (sygn. akt: III SA/Gl 2223 – 2240/15), które toczą się równolegle. Łączny, sumaryczny wpis sądowy od ww. osiemnastu skarg wynosi 10.584 zł. W ocenie rozpoznającego wniosek, jest to kwota, która aktualnie rzeczywiście nie znajduje się w zakresie możliwości finansowych gospodarstwa domowego wnioskodawcy. Uiszczenie takiej kwoty mogłoby bowiem narazić skarżącego oraz jego domowników na uszczerbek w ich koniecznym utrzymaniu. Należy jednak stwierdzić, że w przyszłości syn skarżącego, M. K., może podjąć pracę i uzyskać wynagrodzenie z tego tytułu. A w takiej sytuacji, jeżeli nadal będzie pozostawał we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoimi rodzicami, sytuacja finansowa tego gospodarstwa domowego może się polepszyć. Konstatacja powyższa prowadzi do częściowego uwzględnienia wniosku o prawo pomocy, złożonego przez stronę skarżącą. Wnioskodawca zostaje mianowicie zwolniony w całości z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W tej sytuacji zostanie wszczęte postępowanie przed sądem administracyjnym bez konieczności uiszczenia tej opłaty. Do czasu powstania kolejnych, potencjalnych obciążeń związanych z kosztami sądowymi, sytuacja majątkowa wnioskodawcy może się zmienić, nie wykluczając jej poprawy. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.