III SA/Gl 2241/10

PostanowienieWSA w Gliwicach2010-12-02

Skład orzekający: Jolanta Skowronek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stronie skarżącej, która jest zwolniona z mocy ustawy od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej egzekucji należności pieniężnych, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania?
Ratio decidendi
Stronie skarżącej, która korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Zwolnienie z mocy ustawy od kosztów sądowych nie wyklucza możliwości przyznania pomocy prawnej w zakresie zastępstwa procesowego.
Stan faktyczny
Strona skarżąca B.G. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie dotyczącej egzekucji należności pieniężnych. W uzasadnieniu podała, że jest osobą starszą i schorowaną, a jedynym źródłem jej utrzymania jest emerytura w wysokości 767,14 zł, z której musi opłacić mieszkanie i leki. Nie posiada oszczędności ani innych składników majątku. Organ rozpatrujący wniosek stwierdził, że skarżąca jest zwolniona z mocy ustawy od kosztów sądowych, a zatem wniosek w tym zakresie jest bezprzedmiotowy. Jednakże, analizując pozostałą część wniosku, uznał, że przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata zostały spełnione.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla strony skarżącej adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie egzekucji należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić dla strony skarżącej adwokata z urzędu. Wnioskiem z dnia 9 listopada 2010 r. skarżąca B.G. domagała się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia w sprawie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata z urzędu. W jego motywach podała, iż jest osobą starszą i schorowaną. Ponieważ sama prowadzi gospodarstwo domowe (syn przebywa w Zakładzie [...] w G.) jedynym źródłem jej utrzymania jest emerytura w wysokości 767,14 zł (vide: przekaz pocztowy za miesiąc czerwiec 2010 r.). Z kwoty tej zmuszona jest opłacić mieszkanie o pow. [...] m2,które stanowi jedyny składnik jej majątku, a nadto zakupić niezbędne dla siebie i syna leki. Tymczasem nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych czy przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro (vide: rubryka nr 7 formularza). Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 245 § 1 w zw. z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) strona może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy). Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje w myśl art. 245 § 3 ustawy zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego z urzędu. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy). W tym miejscu zauważyć jednak należy, iż zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. c) ustawy strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Ponieważ takim zwolnieniem z mocy samej ustawy skarżąca została objęta (vide: zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 1 października 2010 r.) wobec powyższego złożony na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowy nie podlegał rozpoznaniu. W odniesieniu natomiast do pozostałej części wniosku, tj. ustanowienia w sprawie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata z urzędu na uwagę zasługuje przede wszystkim art. 262 ustawy, w świetle którego do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych mają odpowiednie zastosowanie przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego (...). Stosując zatem przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przesłanka przyznania prawa pomocy została spełniona. Analiza stanu rodzinnego i majątkowego wnioskodawcy dokonana w oparciu o podniesione okoliczności oraz załączone do akt dokumenty źródłowe prowadzi do wniosku, iż B.G. wykazała w dostateczny i przekonujący sposób, że jej miesięczne dochody w kwocie 767,14 zł (vide: przekaz pocztowy za czerwiec 2010 r.) nie są wystarczające na opłacenie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata. Tym bardziej, że jest osobą samotną, która ze względu na wiek i stan zdrowia ponosi dodatkowe wydatki na leki. Dlatego też działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3, art. 239 pkt 1 lit. c) oraz art. 262, a także art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło