III SA/Gl 2295/15

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. j. w Ż. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego częściowe zwolnienie strony skarżącej od kosztów sądowych w postaci należnego od wniesionej skargi kasacyjnej wpisu sądowego postanawia: zwolnić stronę skarżącą z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi kasacyjnej w części przekraczającej kwotę 500,00 zł (słownie: pięćset złotych), a w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. W treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżąca Spółka podała, że zajmowała się prowadzeniem działalności gospodarczej w zakresie robót budowlanych, montażem instalacji wentylacyjnych i klimatyzacji. Obecnie nie osiąga żadnych dochodów. Nie posiada też składników majątku, które mogłyby posłużyć sfinansowaniu należnego od wniesionej skargi kasacyjnej wpisu sądowego, albowiem wartość jej środków trwałych według bilansu za ostatni rok obrotowy wynosiła 2.234,05 zł. Podobnie wypracowany dochód rzędu 9.564,74 zł w całości przeznaczyła na pokrycie strat z lat ubiegłych. Dlatego też prowadzone wobec Spółki postępowanie egzekucyjne zmierzające do wyegzekwowania kwoty 1.036.200,00 zł, zostało umorzone. Podobnie wspólnicy: F. K. i A. K. nie dysponują żadnymi środkami pieniężnymi. Nie posiadają majątku. Nie są nigdzie zatrudnieni na podstawie umowy o pracę lub umów cywilnoprawnych. Nie prowadzą też innej działalności gospodarczej. Według przedłożonych przy piśmie z dnia [...] r. zeznań podatkowych wspólników ustalono, że w 2015 r. z tytułu prowadzonej w Spółce jawnej "A" działalności gospodarczej wypracowali oni łączny przychód rzędu 112.600,00 zł, który po pomniejszeniu o koszty jego uzyskania przyniósł dochód w łącznej kwocie 9.564,74 zł, to jest po 4.782,37 zł na każdego wspólnika. Dodatkowo z nadesłanego jako uzupełnienie wniosku materiału dowodowego ustalono, że w miesiącu wrześniu 2016 r. Spółka wypracowała przychód rzędu 3.300,00 zł, podczas gdy ten od początku roku kształtował się na poziomie 41.750,00 zł. Natomiast poniesione we wrześniu wydatki zaksięgowała w kwocie 1.398,04 zł, podczas gdy od początku roku wynosiły one 14.815,01 zł. Według deklaracji VAT-7 za ostatnie sześć miesięcy wykazywana dla celów podatku VAT podstawa opodatkowania przedstawiała się następująco: 5.200,00 zł (marzec), 4.200,00 zł (kwiecień), 4.300,00 zł (maj), 4.800,00 zł (czerwiec), 4.250,00 zł (lipiec) i 5.800,00 zł (sierpień). Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tym miejscu należy zauważyć, że przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy p.p.s.a.), zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie skarżącej – prawa do sądu pod warunkiem, że ta wykaże, tj. udowodni w sposób wystarczająco przekonujący istnienie okoliczności uzasadniających zwolnienie jej z obowiązku uiszczenia należnego od wniesionej skargi kasacyjnej wpisu sądowego. Z regulacji zawartej w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. wypływa bowiem jednoznaczny wniosek, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania w znaczeniu udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonujący, unaocznienia (por. Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego dostępny w wersji elektronicznej na stronie http://sjp.pwn.pl), że osoba prawna bądź inna jednostka organizacyjna ubiegająca się o prawo pomocy nie ma dostatecznych środków na jego poniesienie. Tym samym rozstrzygnięcie złożonego wniosku zależy w gruncie rzeczy od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione (por. J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004 r., str. 319). Odnosząc powyższe do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że złożony wniosek zasługuje na uwzględnienie jedynie w części. Z przedłożonych do akt dokumentów źródłowych ustalono wprawdzie, że postanowieniem z [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ż. umorzył wobec Spółki jawnej "A" postępowanie egzekucyjne, gdyż nie znalazł żadnych składników majątku w stosunku do których podjęcie czynności egzekucyjnych przyczyniłoby się do realizacji kwot objętych tytułami wykonawczymi. Podobnie postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] umorzył kolejne postępowanie egzekucyjne (vide: zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż. z dnia [...] r.) wskazując jako powód umorzenia bezskuteczność egzekucji. Dodatkowo wspólnicy Spółki to jest: A. i F. K. według złożonego oświadczenia nie dysponują żadnymi środkami pieniężnymi. Od stycznia bieżącego roku nie odprowadzają składek na ubezpieczenie społeczne (vide: zaświadczenia z ZUS z dnia 17 i 19 października 2016 r.) z działalności gospodarczej, którą prowadzą i która według złożonego oświadczenia stanowi jedyne źródło ich utrzymania (por. zeznania podatkowe za 2015 r.). Niemniej jednak należy zauważyć, że w 2015 r. skarżąca Spółka wypracowała przychód w kwocie 112.600,00 zł, który po pomniejszeniu o ponoszone wydatki przyniósł dochód rzędu 9.564,74 zł (vide: zał. PIT/B do zeznania PIT-36L). Natomiast do września bieżącego roku wypracowała przychód rzędu 41.750,00 zł, który po pomniejszeniu o koszty jego uzyskania przyniósł dochód w kwocie 26.934,99 zł, czyli średnio 2.992,78 zł na miesiąc. To z kolei oznacza, że uiszczenie części należnego od wniesionej skargi kasacyjnej wpisu sądowego do kwoty wskazanej, to jest 500,00 zł mieści się w granicach jej możliwości finansowych, albowiem wykazywana dla celów podatku VAT podstawa opodatkowania za ostatnie sześć miesięcy przedstawiała się następująco: 5.200,00 zł (marzec), 4.200,00 zł (kwiecień), 4.300,00 zł (maj), 4.800,00 zł (czerwiec), 4.250,00 zł (lipiec) i 5.800,00 zł (sierpień), podczas gdy nabycie towarów i usług wynosiło w tych miesiącach po 968,00 zł. Dlatego też mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7, art. 245 § 3 i § 4 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.