III SA/Gl 2295/15

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. j. w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego częściowe zwolnienie strony skarżącej od kosztów sądowych w postaci należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego postanawia: zwolnić stronę skarżącą z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w części przekraczającej kwotę 2.000,00 zł (słownie: dwa tysiące złotych), a w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. W treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżąca Spółka reprezentowana przez fachowego pełnomocnika procesowego domagała się częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w postaci należnego od wniesionej skargi wpisu. W jego uzasadnieniu podała, że zajmowała się prowadzeniem działalności gospodarczej w zakresie robót budowlanych, montażem instalacji wentylacyjnych i klimatyzacji. Od maja 2014 r. nie realizuje żadnych nowych umów, albowiem prowadzona na kwotę 1.036.200,00 zł plus odsetki egzekucja uniemożliwia funkcjonowanie Spółki. Według złożonego oświadczenia jej majątek szacuje się na 4.840,22 zł. Obecnie nie dysponuje żadnym rachunkiem, środkami finansowymi czy oszczędnościami. Jej konto prowadzone w [...] zostało zamknięte w marcu 2015 r., albowiem istniejące na nim zajęcie egzekucyjne wykluczało możliwość korzystania z niego. Nie ma też praw majątkowych możliwych do sprzedaży. W ostatnim roku obrotowym poniosła stratę rzędu 49.999,79 zł, a organ egzekucyjny zajął przysługujące jej wierzytelności związane z kaucjami gwarancyjnymi dotyczącymi robót wykonywanych w latach poprzednich. Jej zaległości na dzień 25 sierpnia 2015 r. wynosiły 6.783.462,10 zł, w tym kwota objęta tytułami wykonawczymi 1.560.516,10 zł, a pozostała część, tj. 5.222.946,00 zł nie została jeszcze objęta postępowaniem egzekucyjnym (vide: pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia 26 sierpnia 2015 r.). Tymczasem w chwili obecnej Spółka osiąga znikome przychody ze świadczonych usług. Jako uzupełnienie podanych wyżej danych do akt sprawy przedłożono: - deklaracje VAT za okres od października 2015 r. do grudnia 2015 r., gdzie podstawa opodatkowania wynosiła: 4.150,00 zł, 4.650,00 zł i 58.800,00 zł, a nabycie towarów i usług wynosiło: 2.678,00 zł, 1.782,00 zł i 56.123,00 zł; - podatkową księgę przychodów i rozchodów za ostatnie trzy miesiące, z której ustalono, że przychody Spółki ze sprzedaży wynosiły: 4.150,00 zł, 4.650,00 zł i 58.800,00 zł, a wydatki kształtowały się na poziomie: 3.361,61 zł, 2.384,30 zł i 56.708,13 zł; - bilans wraz z rachunkiem zysków i strat, z którego ustalono, że przychody Spółki ze sprzedaży na koniec 2014 r. wynosiły 260.227,23 zł, a kapitał (fundusz) podstawowy (581.700,00 zł), podczas gdy kapitał (fundusz) rezerwowy (2.945.283,65 zł); - postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] r. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na jego bezskuteczność; - zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia 28 stycznia 2016 r. informujące o zadeklarowanym od grudnia 2014 r. do listopada 2015 r. podatku VAT w łącznej kwocie 4.765,00 zł; - zeznania podatkowe wspólników F. i A. K. za 2014 r., z których ustalono, że przychód Spółki wynosił 297.539,55 zł i po potrąceniu o koszty jego uzyskania w kwocie 338.347,00 zł przyniósł stratę rzędu 40.807,45 zł. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tym miejscu należy zauważyć, że przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy p.p.s.a.), zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie skarżącej – prawa do sądu pod warunkiem, że ta wykaże, tj. udowodni w sposób wystarczająco przekonujący istnienie okoliczności uzasadniających zwolnienie jej z obowiązku uiszczenia należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego. Z regulacji zawartej w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. wypływa bowiem jednoznaczny wniosek, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania w znaczeniu udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonujący, unaocznienia (por. Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN, Sp. z o.o. - Warszawa 1978, wydanie IX z 1994 r., str. 805), że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna ubiegająca się o prawo pomocy nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Tym samym rozstrzygnięcie złożonego wniosku zależy w gruncie rzeczy od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione (por. J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004 r., str. 319). Odnosząc powyższe do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że złożony wniosek zasługuje na uwzględnienie jedynie w części. Należy bowiem zauważyć, że poniesiona przez Spółkę w 2014 r. z prowadzonej działalności gospodarczej strata rzędu 40.807,45 zł jak wynika z zał. PIT/B do zeznania PIT-36L spowodowana była wysokimi kosztami prowadzonej działalności, albowiem wypracowany w tym okresie przychód wynosił 297.539,55 zł. To z kolei oznacza, że Spółka obracała znacznymi kwotami pieniężnymi, co więcej dysponowała rezerwami finansowymi z poprzednich lat (vide: kapitał zapasowy rzędu 2.945.283,65 zł). Wprawdzie wobec skarżącej prowadzone są liczne egzekucje, a jej zadłużenie wobec Urzędu Skarbowego w Z. jak wynika z treści pisma z dnia 26 sierpnia 2015 r. wynosi 6.783.462,10 zł, w tym kwota objęta tytułami wykonawczymi 1.560.516,10 zł, a pozostała część, tj. 5.222.946,00 zł nie została jeszcze objęta postępowaniem egzekucyjnym, to jej przychód za 2015 r. wyniósł 112.600,00 zł i po potrąceniu o koszty jego uzyskania w kwocie 103.035,26 zł przyniósł dochód rzędu 9.564,74 zł (vide: podatkowa księga przychodów i rozchodów). Mając zatem na uwadze powyższe przyjąć należało, że uiszczenie pełnego wpisu od skargi wynoszącego 30.494,00 zł rzeczywiście mogłoby wiązać się ze znacznymi utrudnieniami. Dlatego też za zasadne uznano obniżenie tego wpisu do kwoty 2.000,00 zł stanowiącej minimalną wysokość wpisu od skargi, jaki może być uiszczony w sprawie, w której wartość przedmiotu zaskarżenia przekracza 100.000,00 zł. Nie można bowiem tracić z pola widzenia faktu, że postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. umorzył wobec Spółki postępowanie egzekucyjne. Porównując kwotę zaległości z kwotami uzyskiwanymi w toku egzekucji z majątku Spółki uznał, że egzekucja pozostanie nieskuteczna. Nie znalazł żadnych składników majątku w stosunku do których podjęcie czynności egzekucyjnych przyczyniłoby się do realizacji kwot objętych tytułami wykonawczymi. Dokonane przez organ czynności nie wykazały rachunków bankowych ani pojazdów mechanicznych przydatnych w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Spółka jak ustalono nie jest też właścicielem żadnych nieruchomości. Działalność gospodarcza, którą prowadzi od trzech lat przynosiła straty, co więcej nie zatrudnia żadnych pracowników. A ponieważ umorzone postępowanie egzekucyjne może zostać ponownie wszczęte, gdy zostanie ujawniony majątek lub źródło dochodu przewyższającego kwotę wydatków egzekucyjnych, dlatego też, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7, art. 245 § 3 i § 4 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.