III SA/Gl 233/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie egzekucji należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu postanawia: ustanowić dla P. M. radcę prawnego z urzędu. Pismem z dnia [...] r. zatytułowanym skarga kasacyjna, skarżący domagał się ustanowienia w sprawie fachowego pełnomocnika procesowego z urzędu. Żądanie to rozszerzył następnie na druku urzędowego formularza, gdzie jako zakres wniosku wskazał zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W motywach powyższego wyjaśnił, iż sam prowadzi gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnych składników majątku, jako że jedynym źródłem jego utrzymania jest renta w wysokości 1.156,35 zł. Ponieważ do kwoty tej skierowana została egzekucja komornicza faktycznie otrzymuje 691,20 zł. Jako uzupełnienie podanych wyżej danych do akt sprawy przedłożono: - roczne obliczenie podatku przez organ rentowy, gdzie wypłacone za 2011 r. świadczenia wynosiły 13.806,66 zł; - decyzję o waloryzacji renty, która od [...] r. wynosi 1.227,35 zł brutto, tj. 731,06 zł netto, jako że potrącenia egzekucyjne wynoszą 306,83 zł; - zestawienie operacji bankowych dokonywanych na koncie osobistym od stycznia do kwietnia 2012 r., gdzie odnotowano saldo końcowe w kwocie 262,03 zł, a nadto - rachunki ponoszonych opłat za wodę i kanalizację (141,20 zł) oraz energię elektryczną (151,34 zł). Ponadto w piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżący wskazał na inne wydatki, które nie jest w stanie udokumentować, a które dotyczą: środków czystości (50,00 zł), leków (30,00 zł) oraz żywności (320,00 zł). Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 245 § 1 w zw. z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powołanej jako p.p.s.a., strona może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy p.p.s.a.). Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje w myśl art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego z urzędu. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a.). W tym miejscu zauważyć jednak należy, iż zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy p.p.s.a. strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Ponieważ takim zwolnieniem z mocy samej ustawy objęty jest skarżący wobec powyższego złożony na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowy nie podlegał rozpoznaniu. W odniesieniu natomiast do pozostałej części wniosku, tj. ustanowienia w sprawie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie radcy prawnego z urzędu na uwagę zasługuje przede wszystkim art. 262 ustawy p.p.s.a., w świetle którego do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych mają odpowiednie zastosowanie przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego (...). Stosując zatem przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przesłanka przyznania prawa pomocy została spełniona. Analiza stanu majątkowego wnioskodawcy dokonana w oparciu o podniesione okoliczności oraz załączone do akt kserokopie dokumentów źródłowych, prowadzi do wniosku, iż P. M. rzeczywiście nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika w osobie radcy prawnego. Jego miesięczny dochód z tytułu pobieranej renty wynosi bowiem 731,06 zł netto i wystarcza jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Z kolei prowadzone postępowanie egzekucyjne - jak ustalono z akt administracyjnych sprawy - skierowane zostało nie tylko do wypłacanego przez organ rentowy świadczenia ale również do posiadanej przez skarżącego nieruchomości położonej w R. w wyniku czego doszło do jej zajęcia i oszacowania. Dlatego też działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3, art. 239 pkt 1 lit. e) oraz art. 262, a także art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.