III SA/Gl 239/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.) Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 maja 2021 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...], Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: Prezes ZUS), utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia [...]r., nr [...], odmawiającą P. B. (dalej: strona, skarżący) prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r. W podstawie prawnej powołał się na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: kpa) oraz art. 31zq ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 1842; dalej: ustawa COVID). W uzasadnieniu organ wskazał, że 11 maja 2020r. Strona zwróciła się z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za miesiące marzec- maj 2020 r. W wyniku przeprowadzenia postępowania dowodowego i rozpoznania sprawy, organ wydał decyzje o odmowie zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za marzec-maj 2020 r z uwagi na fakt, iż na dzień 29 lutego skarżący zgłosił do ubezpieczeń społecznych więcej niż 49 osób. Skarżący wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy wskazując, iż troje spośród zgłoszonych to zleceniobiorcy, którzy w lutym 2020 r nie świadczyli pracy na rzecz skarżącego, nie otrzymali wynagrodzenia za luty i tym samym nie powinni być liczeni do 49 osobowego limitu osób zgłoszonych do ubezpieczeń społecznych, warunkującego udzielenie ulgi. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, organ zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Wskazał, że zgodnie z art. 31zo ust. 1a ustawy o szczególnych rozwiązaniach zawiązanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID -19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych płatnikowi składek przysługuje prawo do zwolnienia z opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, na Fundusz pracy. Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należnych za okres od marca 2020 r do maja 2020 r, w wysokości 50% łącznej kwoty należności z tytułu składek wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za dany miesiąc, jeżeli był zgłoszony za ten okres jako płatnik składek: przed dniem 1 lutego 2020 r i na dzień 29 lutego 2020., w okresie od dnia 1 lutego 2020r do dnia 29 lutego 2020r i na dzień 31 marca 2020r. 3) w okresie od dnia 1 marca 2020r. do dnia 31 marca 2020r i na dzień 30 kwietnia 2020r - zgłosił do ubezpieczeń społecznych od 10-49 ubezpieczonych. Natomiast Strona na dzień 29 lutego 2020 r. zgłosiła do ubezpieczeń społecznych 51 osób, które wymieniono personalnie w treści decyzji. W skardze do tutejszego Sądu Strona podkreśliła, że spełniła warunki niezbędne do zwolnienia z obowiązku opłacania spornych należności. ZUS mylnie uwzględnił troje pracowników sezonowych, którzy nie świadczyli pracy w tym okresie; akcentuje obowiązek organu ustalenia rzeczywistego wykonywania pracy, na jakiej podstawie i czy wypłacono wynagrodzenie, a nie poprzestanie na formalnym zgłoszeniu. Nadto organ naruszył naczelne zasady procesowe w postępowaniach obu instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego; podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie wskazać należy, że podstawę prawną wniosku Strony stanowiły przepisy ustawy COVID umożliwiające ubieganie się przedsiębiorcy o zwolnienie z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r. Przepis art. 31zo ust. 1a ustawy COVID, w brzmieniu na dzień składania wniosku, regulował warunki zwolnienia z obowiązku opłacenia nieopłaconych składek osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą, podmiotów zatrudniających nie więcej niż 49 ubezpieczonych, duchownych oraz spółdzielni socjalnych. Stanowił, iż na wniosek płatnika składek, zwalnia się z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należnych za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., w wysokości 50% łącznej kwoty należności z tytułu składek wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za dany miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek: 1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r., 2) w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r., 3) w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r. - zgłosił do ubezpieczeń społecznych od 10 do 49 ubezpieczonych. Spór w niniejszej sprawie koncentruje się na prawidłowości uznania przez organ, że do ubezpieczeń Skarżący zgłosił 51 pracowników i tym samym nie mieścił się w dyspozycji wyżej cytowanej normy prawnej. Skarżący natomiast wskazuje brak podstaw do uwzględnienia w stanie kadrowym trzech pracowników wykonujących prace sezonowo, zależnie od warunków atmosferycznych; akcentuje obowiązek organu ustalenia rzeczywistego wykonywania pracy, na jakiej podstawie i czy wypłacono wynagrodzenie, a nie poprzestanie na formalnym zgłoszeniu. Natomiast jak wynika z akt sprawy i co zaakcentował organ II instancji w decyzji utrzymującej w mocy pierwszoinstancyjną decyzję odmawiającą Stronie prawa do zwolnienia z opłacania należności – liczba ubezpieczonych została ustalona na podstawie dokumentów zgłoszeniowych na dzień 29 lutego 2020r. Na ten dzień stan kadrowy pracowników zgłoszonych do ubezpieczeń wynosił 51 osób. Trzy osoby wskazywane przez Skarżącego jako sezonowe zostały zgłoszone do ubezpieczeń społecznych: L.B. i B.P. począwszy od [...] r. do [...]r. i następnie od [...]r. do nadal, a A.K. od [...]r. do nadal. Tym samym oceniając procedowanie organu rozpoznającego dwukrotnie wniosek Strony skonstatować należy, że w pełni spełnia ono wymogi wynikające z powołanych wyżej przepisów. Celem jaki przyświecał ustawodawcy wprowadzającemu przepisami ustawy COVID możliwość ubiegania się o zwolnienie z obowiązku płacenia należności z tytułu składek było umożliwienie przedsiębiorcom przetrwania trudnego czasu pandemii i związanych z nią ograniczeń w funkcjonowaniu prowadzonych przez nich działalności gospodarczych. Jednakże pod pewnymi warunkami. Dlatego też w tych okolicznościach szczególnego znaczenia nabiera liczba osób zgłoszonych przez pracodawcę do ubezpieczenia, a w rozpoznawanej sprawie stan kadrowy przekraczał ustawowo określony limit w art. 31zo ust. 1a ustawy COVID w tamtym okresie. Nie jest obowiązkiem organu – wbrew zarzutom skargi – ustalanie osób faktycznie pracujących i pobierających wynagrodzenie skoro to na pracodawcy ciąży obowiązek zgłaszania zatrudnionych pracowników do ZUS, stosowne do tego uiszczanie należnych składek oraz dokonywanie ewentualnych korekt w informacji o stanie zatrudnienia. Skoro Skarżący nie zmienił swego zgłoszenia ilości pracowników do ubezpieczeń – mimo, że jak twierdzi nie świadczyli pracy w tym czasie – to brak odpowiedniej korekty w tym zakresie świadczy o trwającym 51 osobowym składzie kadry pracowniczej na ustawowo wskazane daty od 1 lutego 2020r. do 31 marca 2020r. i na 30 kwietnia 2020r. W związku z powyższym Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.