III SA/Gl 24/09

PostanowienieWSA w Gliwicach2009-03-18

Skład orzekający: Gabriel Radecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, mimo posiadania stałego dochodu?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona z kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wystarczające jest wykazanie, że wysokość uzyskiwanego dochodu jest nieznaczna i nie pozwala na jednoczesne pokrycie kosztów utrzymania oraz opłacenie kosztów sądowych, nawet jeśli posiada się stały dochód. Nie ma znaczenia wysokość dochodu małżonka, jeśli zamieszkuje on osobno i ma na utrzymaniu dzieci, a także jeśli wnioskodawca musi spłacać zobowiązania podatkowe przekraczające jego możliwości finansowe.
Stan faktyczny
Skarżący M. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Uzasadniając wniosek, wskazał na niskie wynagrodzenie, utrzymywanie się z niego, posiadanie małżonki pozostającej w rozdzielności majątkowej i studiujących dzieci, a także brak majątku. Dołączył dokumenty potwierdzające jego sytuację finansową, w tym zajęcie wynagrodzenia.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Odpowiadając w terminie na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości [...] zł, skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, podkreślił, że utrzymuje się jedynie z wynagrodzenia w wysokości [...] zł brutto. W rubryce urzędowego formularza dotyczącej stanu rodzinnego wnioskodawca wymienił małżonkę, pozostającą z nim w rozdzielności majątkowej i otrzymującą wynagrodzenie w kwocie około [...] zł brutto, oraz dwójkę dorosłych, studiujących dzieci. We wniosku nie wskazano żadnego majątku. Skarżący dołączył do wniosku i nadesłał na wezwanie referendarza sądowego dokumenty, które generalnie potwierdzają powyższe okoliczności, w szczególności: odpisy zaświadczenia o zarobkach (średnia wynagrodzenia do wypłaty za ostatni kwartał ubiegłego roku wyniosła [...] zł) i zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia (kwotę do potrącenia z wynagrodzenia określono w nim na [...] zł), zaświadczenia wystawione przez uczelnie oraz dokumentację dotyczącą dochodów uzyskiwanych przez małżonkę skarżącego, w tym wyciągu z jej rachunku bankowego (odnotowano w nim wpływy jedynie tytułem wynagrodzenia, ostatnio w kwocie [...] zł. Podany w treści wyciągu adres małżonki skarżącego, tak samo jak adres zamieszczony w odpisie jej zeznania podatkowego, jest inny niż adres skarżącego). Dodatkowo wnioskodawca wyjaśnił m.in., że zajmuje lokal mieszkalny, który został przydzielony jego rodzicom, oraz że jego żona wraz z dziećmi zamieszkuje osobno. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 tego Prawa obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w powyższym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. W ocenie rozpoznającego wniosek w rozpatrywanej sprawie taka sytuacja zachodzi. Skarżący uzyskuje bowiem stały dochód, jednak jego wysokość jest nieznaczna i nie pozwala na jednoczesne pokrycie kosztów utrzymania oraz opłacenie kosztów sądowych. Nie ma przy tym znaczenia, że małżonka wnioskodawcy otrzymuje wynagrodzenie wyższe, aczkolwiek również nie przekraczające kwoty wynagrodzenia przeciętnego (według komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 12 listopada 2008 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w trzecim kwartale 2008 r., M.P. Nr 87, poz. 769 wynagrodzenie to wynosi [...] zł brutto), gdyż zamieszkuje ona osobna. Ma ona zresztą na utrzymaniu dwójkę dorosłych, uczących się dzieci; skądinąd skarżący, mimo iż nie mieszka z rodziną i dysponuje niewielkim dochodem, także nie jest zwolniony z obowiązków ciążących na nim w tym zakresie. Nie można również tracić z pola widzenia, że wnioskodawca stoi przed koniecznością spłaty dochodzonych w toku egzekucji zobowiązań podatkowych, których wysokość przekracza jego możliwości finansowe. Mając to na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło