III SA/Gl 2407/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. zwolnić skarżącą z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej przekraczającej kwotę 100 (sto) zł; 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. W dniu [...] r. wpłynął do tutejszego Sądu wniosek strony skarżącej "A" w W. o przyznanie prawa pomocy, złożony na urzędowym formularzu PPPr. Strona wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu swojego wniosku, skarżąca stwierdziła, że aktualnie nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, ponieważ nie posiada środków finansowych pozwalających na ich uiszczenie. W związku z postępowaniem sądowym spółka ma zablokowany rachunek bankowy w Bank "B" na kwotę około 6.000.000 zł. W rubryce zawierającej oświadczenie o majątku i dochodach, zawarte jest stwierdzenie, że wg PIT 36 L za 2009 r., wspólnicy spółki cywilnej J. K. i T. N. osiągnęli zysk w kwocie 222.448,92 zł każdy z nich. Spółka posiada dwa konta bankowe: w BANK "C" (stan konta wynosi 5.280,87 zł) oraz w Bank "B" (stan konta jest ujemny, a debet wynosi 73.103,58 zł). Pismem z dnia [...] r., referendarz sądowy wezwał stronę do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku, obrazujących jej aktualny i rzeczywisty stan majątkowy. Wezwanie to miało na celu wykazanie aktualnego stanu majątkowego zarówno skarżącej spółki cywilnej (jako podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą), jak i wspólników tej spółki. W odpowiedzi na to wezwanie zostało nadesłanych szereg dokumentów: zeznanie podatkowe J. K. (PIT-37 i PIT-36L za 2009 r.), T. N. (PIT-36L i PIT-40A – roczne obliczenie podatku przez organ rentowy) oraz zeznanie PIT-40A J. N. Nadesłane także zostały wyciągi z dwóch kont bankowych posiadanych przez stronę skarżącą, jak również wyciągi z dwóch kont bankowych posiadanych przez wspólników spółki cywilnej. Ponadto nadesłane zostały deklaracje VAT-7 za okres od czerwca do listopada 2010 r. W aktach znajdują się także dokumenty dotyczące umowy o [...] dla małych firm, zwartą w dniu [...] r. pomiędzy skarżącą spółką a bankiem Bank "B". Jednak w związku z niedopełnianiem zobowiązań i deklaracji zawartych w tej umowie przez skarżącą spółkę, umowa ta nie została przedłużona przez bank i wygasła z dniem [...] r. Ponadto, wraz z pismem pełnomocnika procesowego wnioskodawcy z dnia [...]r., nadesłane zostały: rachunek zysków i strat wraz z bilansem spółki (stan na dzień [...] r.) oraz wydruki obrotów kont aktywnych z uwzględnieniem bufora za miesiące wrzesień, październik i listopad 2010 r. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje z kolei zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżąca spółka składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że sytuacja procesowa spółki cywilnej jest specyficzna. Generalnie, spółka cywilna, jako jednostka organizacyjna nieposiadającą osobowości prawnej, nie posiada również zdolności sądowej (tj. zdolności do bycia stroną postępowania sądowego), ani zdolności procesowej (tj. zdolności do podejmowania czynności procesowych w postępowaniu sądowym). Wyjątkiem jest jednak postępowanie podatkowe, którego przedmiotem są zobowiązania podatkowe (w tej sprawie, podatek akcyzowy). W tym przypadku spółka cywilna jest adresatem decyzji podatkowej, którą może zaskarżyć do sądu administracyjnego. W tej kategorii spraw spółka cywilna posiada zatem zdolność sądową i procesową w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W tym kontekście należy uznać, że okoliczności sprawy uzasadniają częściowe uwzględnienie zgłoszonego żądania. Wnioskodawca udokumentował swój aktualny stan majątkowy w sposób rzetelny i wyczerpujący. Z analizy przedłożonych przez nią dokumentów wynika, że skarżąca spełnia przesłanki przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym. Działalność gospodarcza skarżącej faktycznie wykazuje od [...] r. wyraźny spadek aktywności. Wnioski takie można wyciągnąć choćby z analizy deklaracji podatkowych w podatku od towarów i usług VAT-7. Wnioskom takim nie przeczy analiza rachunku zysków i strat spółki dokonana z uwzględnieniem wyjaśnień zawartych w piśmie wspólnika spółki z dnia [...] r. Do podobnych wniosków prowadzi również analiza dwóch rachunków bankowych prowadzonych przez spółkę. Do uiszczenia wpisu sądowego od skargi zobowiązana jest spółka cywilna. Podmiot ten skorzystał jednak z przysługującego mu uprawnienia do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Tylko w tym zakresie spółka cywilna traktowana jest w zakresie prawa pomocy jak osoba prawna. Natomiast oceniając stan majątkowy wnioskodawcy, będącego jednostką organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej, należy jednak uwzględnić także stan majątkowy konkretnych osób fizycznych tworzących daną jednostkę – w tym przypadku konieczne jest ustalenie stanu majątkowego wspólników spółki cywilnej. Jest to sytuacja odmienna aniżeli w przypadku osób prawnych (np. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, czy spółki akcyjnej), czy jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, którym ustawa przyznaje jednak zdolność prawną (np. osobowe spółki prawa handlowego). W przypadku oceny stanu majątkowego tych podmiotów, bada się jedynie stan majątkowy tych jednostek organizacyjnych, bez analizy stanu majątkowego konkretnych osób fizycznych tworzących te jednostki organizacyjne. W przedmiotowej sprawie wspólnicy spółki również wykazali w sposób rzetelny swój własny, osobisty stan finansowy. Przedłożone zostały mianowicie kserokopie zeznań podatkowych, jak również i wyciągi z rachunków bankowych wspólników. Z analizy tych dokumentów wynika, że T. i J. N. pobierają świadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Uwzględniając zaś wydruki z rachunków bankowych posiadanych przez wspólników skarżącej spółki, należy stwierdzić, że oba rachunki posiadają płynność finansową. Wpis sądowy od skargi zostaje obliczony na podstawie przedmiotu zaskarżenia w danej sprawie. Wpis sądowy w niniejszej sprawie wynosi 29.928 zł. Należy mieć jednak na uwadze, że aktualnie toczą się przed tutejszym Sądem cztery sprawy sądowoadministracyjne zainicjowane przez skarżącą: III SA/Gl 2404 – 2407/10. Wpis sądowy w poszczególnych sprawach waha się od kwoty 118 zł (III SA/Gl 2404/10) do kwoty 29.928 zł (III SA/Gl 2407/10). Natomiast łączny wpis sądowy od wszystkich czterech spraw zamknąłby się w kwocie 47.549 zł. Jest to wysoka kwota, przekraczająca możliwości płatnicze strony skarżącej. Mając jednak na uwadze możliwości płatnicze wspólników skarżącej spółki, należy stwierdzić, że strona skarżąca będzie w stanie uiścić wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł (w każdej ze spraw). Tak więc łączny wpis sądowy od czterech skarg zamknie się w kwocie 400 zł, która to kwota mieści się w możliwościach finansowych wnioskodawcy. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.