III SA/Gl 241/09
PostanowienieWSA w Gliwicach2009-07-27
Skład orzekający: Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która ustanowiła profesjonalnego pełnomocnika z wyboru do sporządzenia skargi kasacyjnej, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym jest bezprzedmiotowy, gdy strona ustanowiła profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, a jednocześnie jest zwolniona z mocy ustawy od kosztów sądowych. W takiej sytuacji nie zachodzi potrzeba ustanowienia pełnomocnika z urzędu w celu zapewnienia stronie prawa do sądu.Stan faktyczny
Strona skarżąca M. D. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, po tym jak Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił jej skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Strona wykazała trudną sytuację materialną, jednakże wcześniej ustanowiła profesjonalnego pełnomocnika (radcę prawnego) z wyboru do sporządzenia skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. D. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr: [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Wyrokiem z dnia 12 maja 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę M. D. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr: [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej
Uzasadnienie wyroku sporządzonego na wniosek strony skarżącej doręczono w dniu [...], w następstwie czego pismem z dnia [...] M. D. na druku PPF zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. We wniosku wskazała, iż jej sytuacja materialna jest bardzo trudna i nie pozwala na pokrycie kosztów związanych z zatrudnieniem adwokata jak i kosztów sądowych. Dalej we wniosku wskazała, iż posiada mieszkanie o powierzchni [...] m², a dochód jaki jest uzyskiwany w gospodarstwie domowym to kwota [...] zł i pochodzi z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą (kwota [...] zł) oraz z [...] małżonka (kwota [...] zł). Do wniosku strona skarżąca dołączyła zestawienie dochodów i wydatków miesięcznych jakie są ponoszone w jej rodzinie składającej się z [...] osób, w tym córki będącej osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Z zestawienia tego wynika, iż przy zeznanym dochodzie [...] zł ponoszone są wydatki w kwocie [...] zł; w tym opłaty stałe z tytułu wydatków za: mieszkanie kwota [...] zł, gaz [...] zł, elektryczność [..] zł telefon [...] zł, internet [...] zł, abonament RTV [...] zł, polisy PZU –[...] zł, wydatki z tytułu dojazdów do pracy [...] zł, spłaty kredytów w [...] i [...] kwota około [...] zł, czesne za studia córki [...] zł, opłat z tytułu ZUS w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Jednocześnie strona skarżąca we wskazanym zestawieniu wydatków poinformowała o istnieniu zaległości w płatnościach za poszczególne media, podnosząc, iż w przeszłości miały miejsce takie sytuacje, iż została pozbawiona dopływu elektryczności spowodowanego nieuregulowaniem rachunków z tego tytułu.
Następnie po przesłaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy strona udzielając pełnomocnictwa radcy prawnemu Ł. W. wniosła w dniu [...] sporządzoną przez w/w profesjonalnego pełnomocnika skargę kasacyjną za pośrednictwem tut. Sądu do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Sygn. akt III SA/GL 241/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) - dalej zwaną ustawą - przyznanie prawa pomocy osobie fizyczne następuje:
1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W przedmiotowej sprawie obecne koszty postępowania jakie potencjalnie strona mogła ponieść to były koszty związane z zatrudnieniem profesjonalnego pełnomocnika dla celu sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 12 maja 2009 r., którym to oddalono skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]. Strona skarżąca od wpisu od skargi kasacyjnej jest bowiem zwolniona na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a. To zaś powoduje, iż pomimo zawnioskowania przez stronę o prawo pomocy w zakresie całkowitym, wniosek ten faktycznie należało rozpoznawać jako wniosek o prawo pomocy w zakresie częściowym dotyczącym ustanowienia adwokata z urzędu, a zatem i rozważać istnienie przesłanek ustawowych z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a w przedmiotowym postępowaniu incydentalnym.
W przedmiotowej sprawie jednak strona ustanowiła profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, który działając z jej upoważnienia sporządził skargę kasacyjną od wyroku z dnia 12 maja 2009 r. tut. sądu oddalającego skargę M. D. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr: [...].
To zaś oznacza, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest w zasadzie bezprzedmiotowy, gdyż jak już nadmieniono, strona z mocy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z urzędu jest zwolniona od kosztów sądowych, a adwokata ustanowiła z wyboru zatem nie jest koniecznym jego ustanowienie przez sąd by stronie zapewnić prawo do sądu.
Sygn. akt III SA/GL 241/09
Na marginesie jedynie postanowienia Sąd zauważa, iż przyznanie prawa pomocy ma charakter obligatoryjny, w tym sensie, że spełnienie przesłanek określonych w § 1 obliguje sąd do przyznania prawa pomocy w stosownym zakresie. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie zaistniała chociażby i z takiego powodu, iż strona jak wynika z jej poczynań posiadała takie możliwości płatnicze, które jej pozwoliły nie czekając na rozstrzygnięcie Sądu w tym względzie na zatrudnienie radcy prawnego dla celów sporządzenia skargi kasacyjnej .
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło