III SA/Gl 244/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych. Wnioskiem z dnia [...] r., nadesłanym do tut. Sądu w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia należnego od wniesionej skargi wpisu w kwocie [...] zł, skarżąca domagała się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powyższego podała, iż prowadzoną działalność gospodarczą zlikwidowała [...] r. (vide: wydruk komputerowy z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej). Tymczasem wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z mężem i małoletnim synem (vide: odpis skrócony aktu małżeństwa wraz z poświadczeniem zameldowania). Ich źródłem utrzymania jest zasiłek dla bezrobotnych w kwocie 597,90 zł (vide: decyzja z dnia [...] r.) oraz wynagrodzenie za pracę męża w wysokości 1.329,55 zł brutto (vide: zaświadczenie z dnia [...] r.). Ponadto jako składniki posiadanego majątku wymieniła mieszkanie spółdzielcze o pow. [...] m2 (vide: umowa nr [...] z dnia [...] r.), samochód marki [...], zajęty przez komornika oraz należący do męża, z którym jest w rozdzielności majątkowej (vide: akt notarialny z dnia [...] r.) udział w nieruchomości położonej przy ul. [...] w L.. Dodatkowo przedłożyła zeznania podatkowe za rok 2010, gdzie poza stratą z działalności rzędu 49.786,95 zł wykazano dochody z innych źródeł w kwocie 4.857,36 zł i 480,00 zł. Tak więc kwota nadpłaty do zwrotu wynosiła 915,00 zł. Natomiast z nadesłanych do akt rachunków ustalono, iż skarżąca ponosi opłaty za telefon (120,54 zł), czynsz (712,94 zł), energię elektryczną (161,55 zł), gaz (53,32 zł) oraz ubezpieczenie (89,70 zł). Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy w tym miejscu zauważyć, że użyte w powyższym przepisie pojęcie "wykazać" należy rozumieć jako udowodnić, przedstawić w sposób przekonywujący, pokazać, unaocznić. Odnosi się ono do wnioskodawcy, co oznacza, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży bezpośrednio na stronie, która powinna wyjaśnić w sposób nie budzący żadnych wątpliwości swoją sytuację finansową i możliwości płatnicze. Instytucja prawa pomocy ma bowiem charakter wyjątkowy dlatego też może być stosowana jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Tylko bowiem w takim przypadku istnieją racjonalne powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r. sygn. akt FZ 478/04, Lex nr 393645). Dokonana w tym kontekście analiza stanu rodzinnego i majątkowego wnioskodawcy przemawia za uwzględnieniem zgłoszonego żądania. Należy bowiem zauważyć, iż skarżąca zlikwidowała prowadzoną dotychczas działalność gospodarczą i od [...] r. jest na zasiłku dla bezrobotnych w kwocie 761,40 zł (vide: decyzja z dnia [...] r.), a od [...] r. w kwocie 597,90 zł, natomiast wynagrodzenie za pracę jej męża wynosi 1.329,55 zł brutto, tj. 993,01 zł netto (vide: zaświadczenie z dnia [...] r.). Tymczasem niezbędne udokumentowane wydatki związane z bieżącym utrzymaniem wynoszą 1.138,05 zł i obejmują następujące opłaty: telefon (120,54 zł), czynsz (712,94 zł), energię elektryczną (161,55 zł), gaz (53,32 zł) oraz ubezpieczenie (89,70 zł). W świetle powyższego uznać należało, iż skarżąca nie będzie w stanie pokryć występujących w sprawie opłat sądowych i wydatków. W chwili obecnej nie dysponuje bowiem wystarczającą kwotą środków pieniężnych na ich poniesienie, jako że łączna kwota wpisów, do których uiszczenia została zobowiązana we wszystkich wniesionych przez nią sprawach wynosi 19.423,00 zł i rzeczywiście stanowi zbyt duże obciążenie finansowe dla strony oraz jej rodziny. Wprawdzie mąż skarżącej posiada 1/6 udziału w nieruchomości położonej przy ul. [...] w L., nie mniej jednak fakt ten nie może mieć znaczenia przesądzającego w sytuacji, gdy w bieżącym utrzymaniu zmuszeni są korzystać z pomocy rodziców (vide: oświadczenie z dnia [...] r.), albowiem wobec wnioskodawcy prowadzone jest postępowanie egzekucyjne mające na celu ściągnięcie zaległych należności publicznoprawnych. Dlatego też działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.