III SA/Gl 2449/15

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązania podatkowego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący działający przy pomocy fachowego pełnomocnika procesowego domagał się zwolnienia z kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podał, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną i małoletnią córką. Ich miesięczne dochody wynoszą 4.000,00 zł netto, jako że do wynagrodzenia skarżącego rzędu [...] zł netto skierowana została egzekucja komornicza i po potrąceniach do wypłaty pozostaje [...]zł, natomiast wynagrodzenie żony wynosi [...]zł netto. Tymczasem koszty związane z bieżącym utrzymaniem kształtują się w następujący sposób: raty kredytu hipotecznego (ok. 2.500,00 zł miesięcznie), raty dwóch pożyczek (ok. 807,00 zł i 608,00 zł ), raty kredytu na samochód (ok. 1.067,00 zł), opłaty za media (ok. 500,00 zł) i opłata za przedszkole córki (ok. 550,00 zł). Jako składniki posiadanego majątku wymienił dom w zabudowie szeregowej o pow. ok. [...] m2 (wartość ok. [...]zł) należący do żony oraz samochód marki [...]o wartości ok. [...]zł. Ponieważ podane wyżej dane okazały się niewystarczające do oceny sytuacji finansowej i możliwości płatniczych wnioskodawcy, pismem z [...]r. wezwano ustanowionego w sprawie pełnomocnika do ich uzupełnienia – w terminie siedmiu dni - poprzez: - przedłożenie wyciągów i wykazów ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i jego żonę obrazujących operacje dokonywane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy; - nadesłanie odpisu lub uwierzytelnionej kserokopii złożonych przez skarżącego i jego żonę za [...] r. i [...] r. zeznań podatkowych; - przedłożenie zaświadczenia właściwej jednostki samorządu terytorialnego wymieniającego wszystkie osoby zamieszkałe pod adresem wskazanym w rubryce nr 2.1 formularza; - nadesłanie stosownych dokumentów źródłowych potwierdzających zaciągnięte kredyty wraz z harmonogramem ich spłaty; - przedłożenie odpisów bądź kserokopii dokumentów obrazujących wysokość miesięcznie ponoszonych wydatków w postaci rachunków, faktur VAT lub dowodów wpłat uiszczanych opłat za gaz, energię elektryczną, wodę, telefon, podatek od nieruchomości itp.; - nadesłanie wystawionych przez zakłady pracy zaświadczeń potwierdzających wysokość pobieranego przez skarżącego i jego żonę wynagrodzenia wraz z informacją o dochodach w postaci PIT-11 za [...] r.; - przedłożenie dokumentów źródłowych potwierdzających, iż skarżący jest właścicielem samochodu marki [...] ze wskazaniem jego rocznika i wartości, a nadto wyjaśnienie czy jest nadal właścicielem samochodu marki [...] rocznik 2005; - udokumentowanie, że żona skarżącego jest właścicielem domu w zabudowie szeregowej ze wskazaniem jego powierzchni, a nadto wyjaśnienie, czy skarżący jest nadal współwłaścicielem działki o pow. [...] m2 zabudowanej domem mieszkalnym oraz udziału ([...]) w działce o pow. [...]m2; - nadesłanie odpisu lub kserokopii aktu notarialnego z dnia [...]r., na mocy którego skarżący darował swojej matce mieszkanie przy ul. P. w K.; - przedłożenie dokumentów źródłowych potwierdzających zawieszenie prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej. Wezwanie to jak wynika z akt sprawy doręczone zostało na adres pełnomocnika [...]r. Do dnia dzisiejszego pozostało ono bez odpowiedzi. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, tj. opłat sądowych i wydatków (vide: art. 245 § 3 w/w ustawy) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy w tym miejscu zauważyć, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w procedurach sądowych, w tym w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Zatem to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek należytego wykazania, tj. dowiedzenia, udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonywający, pokazania, unaocznienia - por. Słownik języka polskiego pod red. M. Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1978, wyd. IX z 1994 r., str. 805 - że przewidziana w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przesłanka przyznania prawa pomocy w jego przypadku wystąpiła. Inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży bowiem po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Ma ona istotne znaczenie w sprawie albowiem pozwala wyjaśnić wątpliwości co do ich wiarygodności oraz skonfrontować treść składanych oświadczeń z dokumentacją źródłową, której przykładowy katalog zawiera § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r., poz. 1257 ze zm.). Podobnie art. 252 § 1 ustawy p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy winny być przekonująco umotywowane. Dlatego też od stron ubiegających się o zwolnienie od kosztów sądowych oczekuje się aktywnej postawy procesowej przejawiającej się przede wszystkim w wyczerpującym podawaniu informacji na temat ich stanu majątkowego oraz w dostarczaniu wszelkich żądanych dokumentów w oparciu o które ma zostać poddana analizie ich kondycja finansowa i sytuacja materialna. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżący do dnia dzisiejszego nie wykonał wezwania z dnia [...]r., stąd weryfikacja złożonego oświadczenia nie była możliwa. A ponieważ w treści urzędowego formularza zadeklarował wydatki związane z koniecznym utrzymaniem w wysokości przekraczającej uzyskiwane wraz z żoną z tytułu wynagrodzenia za pracę dochody należało ustalić skąd pochodzą środki na ich ponoszenie. Wprawdzie z treści zaskarżonej decyzji wynikało, że w [...] r. skarżący w zeznaniach podatkowych PIT-37 i PIT-36L poza przychodem rzędu [...]zł (vide: str. 7 i 8 decyzji) wykazał jeszcze przychód z prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie [...]zł. Niemniej jednak działalność ta [...]r. została zawieszona. Na uwagę zasługuje również fakt, że [...]r. na podstawie aktu notarialnego Rep. [...] nr [...]skarżący darował swojej matce M.K. lokal mieszkalny nr [...] stanowiący odrębną nieruchomość położoną w K. przy ul. P. nr [...] wpisaną do księgi wieczystej nr [...]Sądu Rejonowego K.. Okoliczność ta ma istotne znaczenie w sprawie, albowiem stosownie do art. 897 zd. 1 Kodeksu cywilnego jeżeli po wykonaniu darowizny darczyńca popadnie w niedostatek, obdarowany ma obowiązek w granicach istniejącego jeszcze wzbogacenia, dostarczać darczyńcy środków, których mu brak do utrzymania odpowiadającego jego usprawiedliwionym potrzebom albo do wypełnienia ciążących na nim ustawowych obowiązków alimentacyjnych. Czy z pomocy takiej skarżący korzysta w treści urzędowego formularza nie podano. Dlatego też przyjąć należało, iż K. K. ubiegając się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie dołożył należytej staranności w wykazaniu, że nie jest w stanie ich ponieść. To z kolei oznacza, że złożony wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie ani w całości ani w części. Tym bardziej, że podane w treści formularza dane nie zostały potwierdzone dokumentami źródłowymi, o które wzywano, co więcej okazały się niekompletne, jako że z akt administracyjnych sprawy wynikało, że skarżący poza pojazdem [...]jest jeszcze właścicielem samochodu [...]rocznik 2005. Dodatkowo figuruje jako współwłaściciel działki o pow. [...] m2 zabudowanej domem mieszkalnym oraz udziału ([...]) w działce o pow. [...] m2 o wartości [...]zł, które to składniki majątku w treści urzędowego formularza nie zostały wymienione. Wobec powyższego działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 oraz art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.