III SA/Gl 245/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 lipca 2023 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 8 marca 2023 r. nr SKO.L/41.6/37/2023/5650/ w przedmiocie wysokości dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z 8 marca 2023 r. nr SKO.L/41.6/37/2023/5650 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: SKO, organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania J.K. (dalej jako: strona skarżąca, skarżący) od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta K. przez przez p.o. Zastępcy Kierownika Działu Dodatków Mieszkaniowych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia 9 lutego 2022 roku [...], w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego na 6 w wysokości 288,74 zł miesięcznie na okres od 2023.03.01 do 2023.08.31 utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. W podstawie prawnej powołało art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, dalej k.p.a.) oraz art. 2 ustawy z 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.). W uzasadnieniu przedstawiono stan faktyczny i prawny sprawy. Wskazano, że organ I instancji orzekł o przyznaniu stronie wnioskowanego dodatku mieszkaniowego na pokrycie wydatków związanych z lokalem przy ul [...] w S., do którego posiada tytuł prawny, a który jest o powierzchni użytkowej 37,03 m², w którym prowadzi 1 osobowe gospodarstwo domowe. W lokalu nie zamieszkują osoby niepełnosprawne poruszające się na wózku, ani osoby, których niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Normatywna powierzchnia użytkowa dla 1 osoby wynosi 35,00 m2, a zwiększona o 30% stanowi 45,50 m2. Lokal mieszkalny jest wyposażony w instalacje centralnego ogrzewania i gazu przewodowego, wodomierze i nie jest wyposażony w instalację centralnie ciepłej wody. Wskazano, iż wydatki potwierdzone przez zarządcę wynoszą 816,20 zł a do naliczenia dodatku mieszkaniowego przyjęto wydatki po przeliczeniu zgodnie z przepisami w kwocie 595,49 zł, z czego na, powierzchnię normatywną przypada 562,84 zł. Wydatek stanowiący podstawę obliczenia ryczałtów wynosi 14,63 zł. Do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się 100% naliczonych wydatków przypadających na powierzchnię normatywną łącznie z ryczałtem, czyli 577,47 zł (562,84 zł + 14,63 zł). Dalej wskazano, iż dodatek mieszkaniowy, jak stanowi art. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych przysługuje osobom, które posiadają tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego, o których mowa w art.2 ust.1 ustawy, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 40% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w gospodarstwie jednoosobowym i 30% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującego w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art.6 ust.8 i art. 7 ust.6 ustawy. Wysokość dodatku mieszkaniowego zgodnie z art.6 ust.1 i ust.8 ustawy, stanowi różnicę między wydatkami na lokal mieszkalny, a udziałem średniego miesięcznego dochodu gospodarstwa domowego oraz nadwyżką dochodową. Podniesiono, iż maksymalna wysokość dodatku mieszkaniowego wraz z ryczałtem na zakup opału zgodnie z uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia 18 grudnia 2019r. wynosi 50% łącznej kwoty wydatków. Średni miesięczny dochód gospodarstwa wynosi: 1.091,72 zł i kwota ta nie przekracza 40% kwoty przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej 2.265,01 zł. Udział własny w pokryciu należności czynszowych wynosi odpowiednio 15% dochodów gospodarstwa domowego tj. 163,76 zł (15% z kwoty 1.091,72 zł). Wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami na lokal mieszkalny (577,47 zł), a 15% udziałem średniego miesięcznego dochodu gospodarstwa domowego (163,76 zł), z uwzględnieniem maksymalnej kwoty dodatku (288,74 zł) i wynosi 288,74 zł. W odwołaniu od decyzji skarżący zwrócił się prośbą o ponowne rozpatrzenie wniosku o dodatek mieszkaniowy wskazując, iż wysokość czynszu stanowi kwotę 816,20 zł, a dodatek mieszkaniowy otrzymał jedynie w kwocie 288,74 zł. Jest to dla niego niezrozumiałe, bowiem w okresie poprzedzającym otrzymaną decyzję korzystał z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej w dofinansowaniu mieszkania gdzie koszty utrzymania mieszkania wynosiły 596,61 zł miesięcznie, a dodatek otrzymywał wówczas w kwocie 287,67 zł miesięcznie. Zatem kwota wyliczenia poprzedniego dodatku była tylko o 1,07 zł niższa w stosunku do kwoty przyznanej obecnie, przy czym koszty utrzymania mieszkania wzrosły o kwotę 219,59 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach nie uwzględniło odwołania strony i decyzją z dnia 8 marca 2023r utrzymało w mocy sporną decyzję. Podzieliło przy tym w całości trafność decyzji podjętej w sprawie przez organ I instancji na tle istniejącego stanu faktycznego i prawnego sprawy. Wskazało przy tym, iż stronie przyznano maksymalną kwotę dodatku mieszkaniowego wynosząca 50% kwoty 577,47 złotych czyli 288,74 złotych gdzie minimalna kwota dodatku mieszkaniowego wynosi 0,5 % przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej czyli 28,31 złotych. W skardze do WSA w Gliwicach skarżący podniósł, iż organy błędnie wyliczyły wysokość przyznanego dodatku mieszkaniowego. Na dzień złożenia odwołania wysokość czynszu stanowi kwotę 816,20 złotych przy czym otrzymany dodatek jest w wysokości 288,74 złote. Jest to dla strony niezrozumiałe, bowiem w okresie poprzedzającym otrzymaną decyzję korzystał z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej w dofinansowaniu mieszkania. Koszty utrzymania mieszkania wynosiły wówczas 596,61 złotych a miesięcznie dodatek otrzymywał w wysokości 287,67 złotych miesięcznie. Kwota wyliczenia poprzedniego dodatku była zatem tylko o 1,07 złotych niższa w stosunku do kwoty przyznanej obecnie, przy czym koszty utrzymania mieszkania wzrosły o kwotę 219,59 złotych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi, orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c tej ustawy). Przeprowadzone wedle powyższych kryteriów badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie można organom orzekającym w przedmiotowej sprawie skutecznie zarzucić, iż przy rozpatrywaniu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa. Przystępując do oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia należy podkreślić, iż istotą sporu w niniejszej sprawie była wysokość przyznanego dodatku mieszkaniowego na okres 6 miesięcy w wysokości 288,74 zł na okres od 01.03.20232r. do 31.08.2023r. Zdaniem strony wysokość ta jest za niska w sytuacji, gdy poprzednio strona dodatek mieszkaniowy otrzymywała w wysokości 287,67 złotych miesięcznie podczas, gdy koszty utrzymania mieszkania wynosiły 596,61 złotych. Na wstępie należy podkreślić, że głównym celem przyznawania dodatku mieszkaniowego jest zrekompensowanie osobom uzyskującym niskie dochody, które nie są w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania mieszkania, skutków większego obciążenia ich budżetów domowych, wynikających ze zwiększonych wydatków na mieszkanie i podwyżki czynszów. Świadczenie to ma zatem pomóc osobie znajdującej się w trudnej sytuacji materialnej, a spełniającej wymogi ustawy, w pokryciu kosztów utrzymania lokalu, w którym osoba ta zamieszkuje. Instytucja dodatku mieszkaniowego, uregulowana w przepisach ustawy o dodatkach mieszkaniowych, jest szczególnym świadczeniem pieniężnym wypłacanym przez gminę na rzecz wskazanych w ustawie osób o niskich dochodach, znajdujących się w trudnej sytuacji, którym przysługuje tytuł prawny do lokalu, w celu umożliwienia im zapłaty czynszu oraz pokrycia innych obciążających je wydatków na zajmowany lokal (por. uchwała składu pięciu sędziów NSA z 20 maja 1996 r. sygn. akt OPK 12/96, ONSA 1997, z. 1, poz. 10; wyrok NSA z 21 czerwca 1996 r. sygn. akt SA/Wr 3118/95, niepubl.; A. Mączyński, A. Proksa: "Nowe prawo lokalowe z komentarzem", Wyd. Centrum Prawne, Kraków 1994, str. 61; A. Gola, J. Suchocki: "Ustawa o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych – komentarz", Wyd. Prawnicze, Warszawa 1996, str. 88). Zasady i tryb przyznawania dodatków mieszkaniowych, zasady ustalania ich wysokości i wypłacania normują przepisy wskazanej wyżej ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W ocenie tut. Sądu w przedmiotowej sprawie organy działały prawidłowo i zgodnie z odnośnymi przepisami ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Art. 7 ust. 1 ustawy określa kompetencję organu wykonawczego gminy do załatwienia sprawy w przedmiocie dodatku mieszkaniowego poprzez wydanie decyzji administracyjnej, która ma charakter związany co oznacza, że w przypadku spełnienia przez stronę wymaganych warunków i ustalenia stanu faktycznego pozwalającego na zakwalifikowanie danej osoby jako uprawnionej do otrzymania tego świadczenia, wójt (burmistrz, prezydent miasta) ma obowiązek wydać decyzję pozytywną. Stosownie do art. 2 ust. 1 tej ustawy, dodatek mieszkaniowy przysługuje: 1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych; 2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego; 3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych; 4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem; 5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Z ustaleń organów wynika, że strona złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego 1 lutego 2023 r., w którym zaznaczyła w punkcie "tytuł prawny do zajmowanego lokalu" własność . Powierzchnia użytkowa lokalu to 37,03 m2, a łączna kwota wydatków za ostatni miesiąc wynosi 816,20 zł. W deklaracji o dochodach skarżący wykazał dochód z renty ZUS w wysokości 1091,72 zł miesięcznie. W myśl art. 3 ust.1 ustawy o dodatku mieszkaniowym dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o którym mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o jego przyznanie średni miesięczny dochód przypadający na jednego członka gospodarstwa domowego wnioskodawcy nie przekroczył w gospodarstwie: 1) jednoosobowym - 40%, 2) wieloosobowym - 30% - przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, obowiązującego w dniu złożenia wniosku, z uwzględnieniem art. 6 ust. 8 i art. 7 ust. 6. Stosownie do postanowień art. 5 ust. 1 pkt. 2 powołanej ustawy normatywna powierzchnia lokalu mieszkalnego wynosi 37,03 m ² Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt. 1 ww. ustawy, wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą z zastrzeżeniem ust. 2, dodatek w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym. Po myśli art. 6 ust. 8 ustawy jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego jest wyższy od określonego w art. 3 ust. 1, a kwota nadwyżki nie przekracza wysokości dodatku mieszkaniowego, należny dodatek mieszkaniowy obniża się o tę kwotę. Wydatki mieszkaniowe na powierzchnię lokalu przy powierzchni normatywnej 35 m ² wynoszą 577,47 zł a maksymalna kwota dodatku stanowi 50 % z tej kwoty, czyli 288,74 zł. W uchwale nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia 18 grudnia 2019r. określono bowiem, iż maksymalna wysokość dodatku mieszkaniowego wraz z ryczałtem na zakup opału wynosi 50% łącznej kwoty wydatków. Skoro zatem wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6 – wydatkami na lokal mieszkalny odpowiadającymi wartości 577,47 zł , a kwotą wydatków poniesionych przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy w wysokości 15 % udziału średniego m-nego dochodu gospodarstwa domowego strony (kwota 163,76 zł) gdzie maksymalna kwota dodatku wynosi 288,74 zł prawidłowo organ przyznał dodatek mieszkaniowy w tej wysokości. Jest to maksymalna wysokość dodatku mieszkaniowego jaką przewidział ustawodawca przy zaistnieniu określonych warunków prawnych jakie spełnia skarżący a zatem m.in. nie przekroczenie 40 procent średniego m-nego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, nie przekroczenie normatywnej powierzchni lokalu w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego, posiadanie tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Natomiast okoliczności jakie skarżący podniósł w skardze dotyczące przyznania kwoty obecnego dodatku tylko o 1, 07 zł wyższej, niż poprzednio pozostają bez znaczenia dla sprawy, skoro normodawca określił sztywno zasady i warunki przyznawania dodatku mieszkaniowego jak i maksymalną wartość tegoż dodatku mieszkaniowego. Biorąc powyższe pod uwagę na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.