III SA/Gl 2486/15

WyrokWSA w Gliwicach2016-08-25

Skład orzekający: Iwona Wiesner, Małgorzata Herman, Małgorzata Jużków

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasadne jest wydanie decyzji o zabezpieczeniu wykonania zobowiązań podatkowych, gdy zachodzi uzasadniona obawa ich niewykonania, w szczególności w sytuacji, gdy podatnik uczestniczył w transakcjach stanowiących ogniwo tzw. karuzeli podatkowej i wystawiał tzw. "puste faktury"?
Ratio decidendi
Wydanie decyzji o zabezpieczeniu wykonania zobowiązań podatkowych jest zasadne, gdy organy podatkowe uprawdopodobnią istnienie zobowiązania podatkowego oraz wykażą uzasadnioną obawę jego niewykonania. Uczestnictwo w transakcjach stanowiących ogniwo tzw. karuzeli podatkowej, wystawianie "pustych faktur", trwałe nieuiszczanie wymagalnych zobowiązań publicznoprawnych oraz zła kondycja finansowa podatnika stanowią wystarczające przesłanki do wydania takiej decyzji.
Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. została objęta kontrolą podatkową w zakresie VAT za styczeń i luty 2014 r. Kontrola wykazała, że spółka wystawiała tzw. "puste faktury" i uczestniczyła w karuzeli podatkowej, co miało na celu uniknięcie zapłaty VAT lub nienależne uzyskanie jego zwrotu. Naczelnik Urzędu Skarowego wydał decyzję o zabezpieczeniu zobowiązań podatkowych na majątku spółki. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Wiesner, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.), Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2016 r. przy udziale - sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązań podatkowych oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] , po rozpatrzeniu odwołania "A" sp. z o.o. z siedzibą w W. ,Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Drugiego [...] Urzędu Skarbowego w B. z [...] r. nr [...] określającą: - przybliżoną kwotę zobowiązańw podatku od towarów i usług na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz. U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054, w skrócie ustawa VAT) za styczeń i luty 2014 r. w łącznej kwocie 630 577,00 zł, - określił przybliżoną kwotę odsetek za zwłokę od tych zobowiązań w łącznej wysokości 62 600,00 zł, - dokonał zabezpieczenia powyższych kwot (693 177,00 zł) na majątku skarżącej Spółki. W podstawie prawnej organ powołał art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 33 § 1, § 2 pkt 2, § 3 i § 4 pkt 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) – dalej op. W uzasadnieniu przedstawiając stan faktyczny sprawy organ wskazał, że "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W. została zarejestrowana we wrześniu 2001 r., a główna jej działalność koncentrowała się na handlu złomem i wyrobami z litego drewna. W dniu [...] r. w spółce wszczętokontrolę w zakresie podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2014 r. Kontrola podatkowa wykazała transakcje podatnika, których wiarygodność budzi zastrzeżenia. W szczególności trakcie kontroli ustalono, że skarżąca rozliczała faktury zakupu oraz wystawiała faktury sprzedaży, które nie odzwierciedlały faktycznych zdarzeń gospodarczych (art. 108 ust. 1 ustawy VAT). Ustalono, że Spółka wystawiała tzw. "puste faktury" a podmioty bezpośrednio z nią powiązane uczestniczyły w procederze polegającym m.in. na unikaniu zapłaty podatku od towarów i usług lub nienależnym uzyskiwaniu zwrotu VAT. Transakcje spółki stanowią jedno z ogniw zamkniętego kręgu transakcji dokonywanych przez szereg podmiotów prowadzących do nieprawidłowości w rozliczeniach podatku VAT. W związku z powyższym, decyzją z [...] r. Naczelnik Drugiego [...] Urzędu Skarbowego w B. dokonał zabezpieczenia na majątku skarżącej przybliżonych kwot zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2014 r. oraz należnych od nich odsetek w łącznej kwocie 693 177,00 zł. Nadto organ wydał również decyzję zabezpieczającą przybliżone kwoty zobowiązań w podatku od towarów i usług za inne okresy tj. listopad i grudzień 2013 r. (235 019 zł), która jednak nie jest przedmiotem kontroli niniejszego postępowania. W uzasadnieniu organ wskazał, że zebrane dowody potwierdziły, ze transakcje skarżącej miały miejsce w ramach karuzeli podatkowej, stworzonej w celu uzyskania korzyści podatkowej. Firmy będące ogniwami zamkniętego łańcucha dostaw nie prowadziły faktycznej sprzedaży a jedynie uczestniczyły w obiegu dokumentów (faktur). Nie miały nic wspólnego z racjonalnym funkcjonowaniem podmiotów gospodarczych. Jako przesłanki uzasadniające obawy, ze zobowiązania nie zostaną wykonane wskazał: trwałe nieuiszczanie zobowiązań, znaczną łączną ich wysokość (843 190,20 zł), brak majątku, który pozwoliłby na zaspokojenie zaległości podatkowych i wystawianie pustych faktur. Nie zgadzając się z decyzją z 15 kwietnia 2015 r. spółka wniosła odwołanie. Zarzuciła obrazę art. 33 § 1,§ 2 pkt 2 i § 4 pkt 2 oraz art. 239a op przez jego nieprawidłowe zastosowanie do wadliwie ustalonego stanu faktycznego. Nadto organ nie wykazał braku należytej staranności w doborze kontrahentów oraz wystawiania pustych faktur. Wniosła ouchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania, ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Dyrektor Izby Skarbowej w K. zaskarżoną decyzją z [...] r. utrzymał decyzję organu I instancji w mocy, gdyż stwierdził, iż dokonanie zabezpieczenia wykonania przyszłego zobowiązania jest zasadne, albowiem zachodzi uzasadniona obawa jego niewykonania przez skarżącą. Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że zabezpieczenie należności podatkowych polega na tymczasowym "zamrożeniu" składników majątkowych podmiotu kontrolowanego w celu zagwarantowania, że ewentualne zobowiązanie podatkowe zostanie wykonane. Zostało uregulowane w dziale III, rozdział 3 Ordynacji podatkowej (art. 33-46). Nie służy egzekwowaniu należności alema na celu zwiększenie prawdopodobieństwa zapłaty potencjalnej należności w przyszłości, po zakończeniu kontroli podatkowej, a decyzja o zabezpieczeniu ma charakter akcesoryjny w stosunku do postępowania podatkowego czy też kontrolnego. Organ odwoławczy, powołując się na art. 33 § 1 opwskazał, że zobowiązanie podatkowe przed terminem jego płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, a w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim także na majątku wspólnym, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "uzasadnionej obawy" niewykonania zobowiązania, wskazał jedynie przykładowo dwie okoliczności, które muszą zostać zakwalifikowane jako uzasadniające powstanie takiej obawy (trwałe zaprzestanie regulowania zobowiązań o charakterze publicznoprawnym; dokonywanie czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję). Wystąpienie już jednej z przedstawionych powyżej okoliczności uzasadnia obawę, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. Organ przypomniał, że podczas kontroli przeprowadzonej w Spółce kontrolujący stwierdzili, że strona brała czynny udział w wystawianiu faktur, którym nie towarzyszyła dostawa towarów, dlatego uznano, że Spółka nie ma podstaw do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z 18 "pustych faktur" wystawionych dla "B" , jednego z kontrahentów. Faktury te dotycza sprzedaży litego drewna D-10 i D-04 i tworzą zamknięte krąg. Na podstawie rejestrów VAT wykazano, że Spółka wystawiała faktury sprzedaży na rzecz podmiotu "B" sp. z o.o., które nie odzwierciedlały faktycznych zdarzeń gospodarczych i miały jedynie na celu otrzymanie zwrotu podatku VAT z tytułu WDT rzekomo dokonanej przez "B" Sp. z o.o. w pozorowanym obrocie gospodarczym. W transakcjach brały udział [...] s.r.o., [...] , "C" sp. z o.o., "D" , "E" , "F" , "G" sp. z o.o., "B" sp. z o.o. ponadto ustalono, że wyroby z litego drewna (trumny model D10 i D04, nie są produkowane, gdyż nie ma na nie zbytu (pismo z 23.05.2014 r. producenta "G" sp. j.). spółka ta nie otrzymała oferty na hurtową sprzedaż tego wyrobu a sprzedawane przez firmę "G" wyroby nie stanowią tego asortymentu. Tak ustalony stan faktyczny czyni prawdopodobnym wydanie decyzji określającej kwoty zobowiązań podatkowych z tytułu ujęcia w rozliczeniach podatkowych transakcjii wystawienia faktur, które nie miały miejsca. Odnosząc się do przesłanek wydania decyzji o zabezpieczeniu i uzasadniając obawę, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane, organ powołał się na wskazane orzeczenia sądów administracyjnych i przyjętą w nich interpretację przesłanki "trwałego nieuiszczania wymaganych zobowiązań". W pełni podzielił pogląd, że wystawianie i przyjmowanie "pustych" faktur oraz wykorzystywanie ich w rozliczeniu podatku od towarów i usług przez dłuższy czas przy uwzględnieniu obowiązku zapłaty podatku wynikającego z treści art. 108 ustawy VAT, implikuje powstanie zaległości podatkowych i w konsekwencji uprawnia organy podatkowe do uznania, iż zaistniała przesłanka trwałego nieuiszczania zobowiązań publicznoprawnych oraz podstawa faktyczna do wydania decyzji zabezpieczającej, o której mowa w art. 33 § 4 op. Zobowiązania podatkowe, powstaje z mocy prawa a decyzja potwierdza tylko jego wysokość. Podniósł, że za listopad i grudzień 2013 r. skarżąca wystawiła 9 faktur stwierdzających czynności, które nie zostały dokonane i mimo, że termin ich zapłaty minął, wynikający z nich podatek nie został zapłacony. W odniesieniu do stycznia i lutego 2014 r. wystawiono 18 faktur, co pozwala na przyjęcie, że Spółka trwale zaprzestała płacenia zobowiązań podatkowych tym bardziej w sytuacji, gdy faktury (2) VAT za listopad 2013 r. opiewają na kwotę łączną 198 157,35 zł, za grudzień 2013 r.(7) na kwotę łączną 726 249,60 zł, za styczeń 2014 r. (9) na kwotę łączną 318 752,40 zł i za luty 2014 r. (9) na kwotę łączną 311 824,80 zł. W kwestii oceny, czy zobowiązania podatkowe skarżącej można uznać za znaczne organ stwierdził, że przybliżona kwota zobowiązań Spółki za okres listopad 2013r. – luty 2014r. wynosi 843.190,20 zł. Natomiast wykaz składników majątku, sporządzony przez skarżącąwg stanu na dzień 31.12.2014r. wskazuje wartość 71.900,39zł netto. Spółka odmówiła wyjawienia majątku i złożenia oświadczenia ORD-HZ, nie figuruje w elektronicznym rejestrze ksiąg wieczystych, z zapisów w Centralnej Informacji o Zastawach Rejestrowych wynika, że jej majątek jest obciążony zastawem. Ponadto organ wskazał, że w związku z wydaniem decyzji i nadaniem jej rygoru natychmiastowej wykonalności w dniu 15 kwietnia 2015 r. organ dokonał zajęcia celem zabezpieczenia ruchomości spółki wartości około 160 000 zł (ładowarka teleskopowa i chwytarka elektromagnetyczna), co potwierdza brak możliwości zaspokojenia zobowiązań spółki z jej majątku. Ponadto wskazał, że: - kapitał własny spółki wynosił na dzień 31.12.2014 r. 605.047,71 zł wraz z wartością środków trwałych na dzień 31.12.2014 r. w wysokości 71.900,00 zł netto stanowią łącznie wartość mniejszą od łącznej kwoty zaległości podatkowych, które wynoszą - 843.190,00 zł, - aktywa spółki na dzień 31.12.2014 r. wynosiły 1.264.992,85 zł i nie pokrywały łącznej sumy zobowiązań oraz zaległości z tytułu "pustych faktur", tj. kwoty 1.503.135,34 zł (zobowiązania i rezerwy na zobowiązania 659.945,14zł oraz "puste faktury" 843.190,20 zł). - wielkość przychodu oraz dochód spółki wykazują tendencję malejącą, tj. przychód za rok 2014 r. zmniejszył się z kwoty 16.999.139,13 zł blisko dwukrotnie w stosunku do roku poprzedniego 2013 tj. do kwoty 9.319.673,40 zł, a ponad trzykrotnie w stosunku do 2012r. - 32.882.505,50 zł), - w CIT - 8 za 2014 r. spółka wykazała dochód w wysokości 26.414,79 zł, a więc był zdecydowanie niższy od przewidywanych zobowiązań w łącznej wysokości. Ponadto z pisma poborcy skarbowego z [...] r. wynika, że ruchomości znajdujące się w pomieszczeniach spółki są znikomej wartości. Również wskaźniki ekonomiczne przekazywane przez spółkę, takie jak rentowności netto i brutto, ROA, rentowności kapitału własnego ROE, bieżącej płynności, wysokiej płynności, gotówkowego pokrycia zobowiązań – były na niskim poziomie i świadczyły o złej kondycji finansowej skarżącej oraz okoliczności uzasadniające uznanie, że podatnik nie uiści dobrowolnie ciążących na nim należności podatkowych. Odnosząc te dane do wysokości kwot podlegających zabezpieczeniu, organ uznał, że sytuacja finansowa i majątkowa Spółki uprawdopodabnia stwierdzenie, że zobowiązanie podatkowe może nie zostać wykonane i utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Nie uznał też zasadności podnoszonych argumentów o braku dowodów na udział w karuzeli podatkowej i wystawianie pustych faktur. Podkreślił, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że wszystkie firmy mające dokumentować dostawy towarów zamykają się w ścisłym kręgu, który szczegółowo opisał, bez ujawnienia źródła pochodzenia towaru oraz odbiorcy finalnego, daty wystawienia faktur pokrywają się lub nieznacznie różnią, płatności dokonywane w tym samym dniu lub różnicą jednego dnia, ale zawsze po otrzymaniu zapłaty za własna dostawę. Wykazał również brak należytej staranności skarżącej przy weryfikacji kontrahenta ora towaru, którego cena hurtowa była wyższa od detalicznej. Na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Spółka zarzuca w niej naruszenie przez organ podatkowy przepisów Ordynacji podatkowej tj. art. 33 § 1, § 2 pkt 2 i § 4 pkt 2 w związku z art. 239c tej ustawy poprzez ich niewłaściwe zastosowanie stanowiące następstwo nieprawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego w toku kontroli podatkowej w Spółce w zakresie podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2014 r. co miało istotny wpływ na wydanie zaskarżonej decyzji i decyzji ja poprzedzającej. Na podstawie powyższego zarzutu Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z [...]r . w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi Spółka rozwinęła postawione zarzuty wskazują, że organ wadliwie uznał, że zaistniała przesłanka opisana w art. 33 § 1 op, bowiem podatnik nie zaprzestał trwale wykonywać zobowiązań, nie wystawiał pustych faktur i nie brał udziału w karuzeli podatkowej, dysponuje wystarczającym majątkiem do zaspokojenia zobowiązań w podatku VAT w prawidłowej wysokości, a nie w wysokości, która bezzasadnie przedstawiona mu została przez organ podatkowy, znaczna wysokość zobowiązania nie może stanowić wystarczającej przesłanki do zastosowania instytucji zabezpieczenia, nie stanowi też jej sama wysokość przewidywanego zobowiązania - o ile nie zostanie wykazane w zestawieniu z sytuacją majątkową strony, że zachodzi uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania. Nie było zatem podstaw do dokonania zabezpieczenia. Podkreśliła, że transakcje ze spółką "G" jak o "B" miały charakter standardowy. Warunki cenowe ustalane na podstawie ofert handlowych w toku negocjacji a odbiór towaru przez nabywcę był każdorazowo potwierdzany dokumentem WZ lub stosownymi fakturami. Nie zgodziła się z ustaleniem, że transakcje ujęte w zakwestionowanych fakturach nie zostały wykonała, uczestniczyła w karuzeli podatkowej i wystawiała "puste faktury". Podniosła, że organy podatkowe winny uwzględnić orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w zakresie zasady neutralności podatku i oceny świadomości strony co do uczestnictwa w transakcji objętej nadużyciem jako uprawniającej, bądź nie dającej prawa do odliczenia podatku naliczonego. W związku z powyższym skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości a także poprzedzającej decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c tej ustawy). W ocenie Sądu nie można organowi odwoławczemu skutecznie zarzucić, że wydane rozstrzygnięcie narusza prawo. Podkreślić należy, że przedmiotem kontroli legalności jest decyzja utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie o zabezpieczeniu wykonania zobowiązań podatkowych, a nie decyzja wymiarowa. Tak więc badaniu przez Sąd podlegała kwestia prawidłowości zastosowania przepisów postępowania oraz przepisów materialnych regulujących przesłanki zabezpieczenia wykonania zobowiązań podatkowych. W tym przypadku określone w art. 33 op, którego § 1 stanowi, że zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika (...),jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. Zabezpieczenia w okolicznościach wymienionych w § 1 można dokonać również w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego (§ 2 pkt 2). Nadto (...), organ podatkowy na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania określa w decyzji o zabezpieczeniu przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego oraz kwotę odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu, jeżeli zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji, o której mowa w § 2 pkt 2 (§ 4 pkt 2). Zatem ustawodawca wskazał przykładowe przesłanki wydania decyzji o zabezpieczeniu, co powoduje, że w każdym przypadku ocena prawnej dopuszczalności wydania takiego rozstrzygnięcia musi być przeprowadzona na tle wszystkich okoliczności danej sprawy i może opierać się na innych przesłankach uzasadniających uzasadnioną obawę nieuiszczenia należności budżetowych. Wśród dowodów niezbędnych do wydania takiej decyzji muszą znaleźć się dowody uprawdopodobniające istnienie zobowiązania podatkowego będącego przedmiotem postępowania w celu wydania decyzji wymiarowej oraz uzasadniające obawę, że nie zostanie ono wykonane. Odnośnie pierwszej grupy zauważyć należy, że postępowanie w przedmiocie zabezpieczenia nie ma charakteru zastępczego dla postępowania wymiarowego, stąd w jego trakcie odstępuje się od przeprowadzania pełnego postępowania dowodowego, a za wystarczające uznaje się uprawdopodobnienie, że zobowiązanie powstanie w określonej w sposób przybliżony wysokości (tak: wyrok WSA w Gliwicach z 27.03. 2015r., sygn. akt III SA/Gl 1568/14). Natomiast organ odwoławczy obszernie wskazał łańcuch karuzelowy stworzony w celu uzyskania zwrotu podatku VAT z transakcji oszukańczych, pozorujących rzeczywisty obrót gospodarczy. Pierwsze jego ogniwo stanowiła "C" sp. z o.o. – dostawca krajowy, który pozorował nabycie towaru od bułgarskiej [...] i nie rozliczał się ze swoich obowiązków podatkowych dla sprzedaży krajowej nabytego wewnątrzwspólnotowo towaru. "D" działała podobnie jak "C" i była reprezentowana przez S. O. . Firma "H" wskazywała jako głównego dostawcę firmę "D" , czemu ten zaprzeczył. Firma "I" kupowała trumny od firmy "H" i miała dostarczać do spółki "G" . Przedstawiciele tej spółki najpierw twierdzili, że produkowali trumny a potem, że je wyposażali. Składali rozbieżne zeznania. Ustalono, ze spółka ta została utworzono dla oszukańczych transakcji a po ich przeprowadzeniu została sprzedana. Cena hurtowa trumien oferowanych przez spółkę "G" była wyższa od detalicznej. "A" kupowała trumny od "G" a sprzedawała do "B" , ta pozornie sprzedawała na rzecz czeskiego kontrahenta [...] s.r.o., a ta firmie bułgarskiej [...]. Organizatorem transportu trumien pomiędzy D . a O. w Czechach była spółka "B" . Z dokonanych ustaleń wynika bowiem, że skarżąca Spółka rozliczała faktury zakupu - wystawione przez "G" Sp. z o.o. oraz wystawiała faktury sprzedaży na rzecz podmiotu "B" Sp. z o.o. Organ pierwszej instancji stwierdził, że w pozorowanym obrocie gospodarczym zarówno faktury zakupu wystawiane przez "G" oraz faktury sprzedaży na rzecz "B" Sp. z o.o. nie odzwierciedlały faktycznych zdarzeń gospodarczych. Organ podkreślił również, ze transakcje w których występowała skarżąca charakteryzują się nietypowymi cechami, nieekonomicznym dla prowadzenia działalności gospodarczej jak: zawarcie umowy z firmą "G" przy osiadaniu wiedzy o producencie "G" sp. jawna, brak reklamacji towaru mimo dostaw niezgodnych z zamówieniem (inne modele niż okazane w katalogu, brak analizy ceny na rzeczywistym rynku, brak poszukiwania innych dostawców/producentów oferujących korzystniejsze ceny, brak rozmów z firma "G" Sp. jawna,, prowadzenie transakcji bez ryzyka handlowego zawsze po wcześniejszym otrzymaniu zapłaty). Jak wynika z pisma firmy "G" Sp. jawna, producenta trumien, zakres cenowy trumien sosnowych to 150 do 280 zł netto a dębowych to 450 do 1350 zł netto, natomiast skarżąca kupowała trumny nieznanego pochodzenia – model D-10 za 5000,00 zł a model D-04 za 4850,00 zł. Należy się zgodzić z organem, że takie działanie trudno nazwać racjonalnym, tym bardziej, że skarżąca nie była organizatorem transportu. Sama faktura nie jest podstawą rozliczeń podatkowych, lecz transakcje, które ona dokumentuje. Ma ona odzwierciedlać rzeczywistość a nie ją tworzyć. Faktury nierzetelne nie stanowi a podstawy do odliczenia podatku VAT, ale jeżeli zostały przez podatnika wystawione to musi on uiścić wykazany na nich podatek VAT, jako swoistą sankcję za pozorowanie działalności gospodarczej celem uzyskania nienależnych korzyści. Nie przesądzając wyników postępowania wymiarowego, w toku którego analizie poddane zostanie także stanowisko strony co do istnienia u niej dobrej wiary w zakresie realności transakcji przez pryzmat orzecznictwa TSUE uznać należy, że organy obu instancji w toku prowadzonego postępowania uprawdopodobniły istnienie i wysokość zobowiązań, co do których dokonano zabezpieczenia, a więc spełniona została przesłanka pierwsza. Należało zatem zbadać istnienie przesłanek z grupy drugiej, tj. okoliczności uzasadniających obawę, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. W art. 33 § 1 op sam ustawodawca wskazał, że do okoliczności takich należy przykładowo sytuacja, gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję, przy czym katalog ten ma charakter otwarty. Uzupełniło go orzecznictwo sądów administracyjnych wskazując, że do okoliczności takich należą również: nierzetelne prowadzenie ksiąg handlowych jak również zaniżenie dochodów będących przedmiotem opodatkowania czy ustalenie przez organ podatkowy, że przewidywana kwota zobowiązana podatkowego jest niewspółmiernie wysoka w stosunku do możliwości finansowych podatnika bądź ujawnienie w postępowaniu kontrolnym okoliczności, że podatnik dokonywał obniżenia podatku należnego na podstawie faktur VAT nieuprawniających do obniżenia podatku należnego o kwoty podatku w fakturach tych naliczonego czy nadużywał prawa (wyrok NSA z 25.02.2015 r., I FSK 93/14). Podobnie "wystawianie i przyjmowanie "pustych" faktur oraz wykorzystywanie ich w rozliczeniu podatku od towarów i usług (...)., przy uwzględnieniu obowiązku zapłaty podatku wynikającego z treści art. 108 ustawy VAT implikuje powstanie zaległości podatkowych i w konsekwencji uprawnia organy podatkowe do uznania, że zaistniała przesłanka trwałego zaprzestania płatności zobowiązań publicznoprawnych oraz podstawa faktyczna do wydania decyzji zabezpieczającej, o której mowa w art. 33 § 4 op. Sad stwierdza, że zasadnie organy podatkowe uznał, ze w kontrolowanej sprawie wystąpiły przesłanki uzasadniające obawę niewykonania zobowiązania. I tak zauważyć należy, że w styczniu i lutym 2014 r. spółka wystawiła 18 faktur stwierdzających czynności, które nie zostały dokonane i mimo, że termin ich zapłaty minął, wynikający z nich podatek nie został zapłacony. Analogiczna sytuacja miała miejsce w odniesieniu do listopada i grudnia 2013 r., co pozwala na przyjęcie, że spółka trwale zaprzestała płacenia zobowiązań podatkowych. Nadto wykorzystywanie w rozliczeniach podatku tzw. "pustych faktur" skutkowało brakiem wykazania wszystkich zobowiązań w podatku VAT, co świadczy także o nierzetelności ksiąg podatkowych skarżącej. Nadto ujawnienie w postępowaniu kontrolnym okoliczności, że podatnik dokonywał obniżenia podatku należnego na podstawie faktur VAT nieuprawniających do obniżenia podatku należnego o kwoty podatku w fakturach tych naliczonego również uzasadnia obawę niewykonania zobowiązania – a taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Organ wykazuje pozorowanie działalności gospodarczej przez tworzenie karuzeli i fakturowe dokonywanie transakcji. Innymi słowy nadużycie prawa dla dokonywania oszukańczych transakcji podatkowych. Poczynione ustalenie wskazują na świadome działanie spółki i udział w karuzeli podatkowej, co zdaniem Sądu wyklucza nawet obowiązek badania należytej staranności po stronie skarżącej. Także sytuacja majątkowa Spółki wskazuje, że określone zobowiązanie może nie zostać wykonane. Świadczą o tym kapitał własny spółki, który wynosił na dzień 31 grudnia 2014r. 605.047,71 zł oraz wartość środków trwałych na ten dzień w wysokości 71.900,00zł netto, które stanowią łącznie wartość mniejszą od łącznej kwoty zaległości podatkowych - 843.190,00 zł. Aktywa spółki na dzień 31 grudnia 2014r. wynosiły 1.264.992,85zł i nie pokrywały łącznej sumy zobowiązań oraz zaległości z tytułu "pustych faktur", tj. kwoty 1.503.135,34 zł (zobowiązania i rezerwy na zobowiązania 659.945,14zł oraz "puste faktury" 843.190,20zł). Malejący przychód spółki od roku 2012, z 32 mln zł do ok. 9 mln w roku 2014. Podobnie dochód za rok 2014 wyniósł 26.414,79 zł, a więc był zdecydowanie niższy od przewidywanych zobowiązań w łącznej wysokości. Ponadto Spółka nie figuruje w księgach wieczystych jako właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości a jej ruchomości obciążone są zastawem, z pisma poborcy skarbowego z 3 czerwca 2015r. wynika, że ruchomości znajdujące się w pomieszczeniach spółki są znikomej wartości. Podkreślić należy, że sama spółka w swoim odwołaniu wskazała, że posiada majątek wystarczający do zapłaty podatku w prawidłowej wysokości, a nie w przybliżonej wysokości określonej przez organ podatkowy. Również wskaźniki ekonomiczne wykazane przez samą spółkę w sprawozdaniu finansowym za 2014 r., szczegółowo opisane przez organ odwoławczy na str. 10-12 decyzji wskazują na złą sytuację ekonomiczną skarżącej, co uzasadnia obawę o realność zapłaty zobowiązań podatkowych. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie organy podatkowe wykazały w sposób dostateczny zarówno fakt, że zobowiązanie podatkowe powstało w innej niż deklarowana przez podatnika wysokości, jak i wystąpienie przesłanki "uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania podatkowego". Nie dopuściły się zatem zarzucanej w skardze obrazy art. 33 § 1, § 2 pkt 2 oraz § 4 pkt 2 op. W konsekwencji organ odwoławczy utrzymując zaskarżoną decyzję organu podatkowego w mocy i wyjaśniając w uzasadnieniu motywy rozstrzygnięcia nie naruszył prawa. Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 151 ppsa skargę oddalił jako niezasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło