III SA/Gl 2506/15
PostanowienieWSA w Gliwicach2016-03-23
Skład orzekający: Leszek Wolny
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który domaga się częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe, wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w kwocie 500 zł, co jest stałym wpisem w sprawach o odpowiedzialność osób trzecich za zaległości podatkowe. Przedłożone dokumenty i oświadczenia były niespójne i nieuprawdopodobnione, a skarżący osiąga regularny dochód, który pozwala na pokrycie kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego.Stan faktyczny
Skarżący, reprezentowany przez adwokata, złożył wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Wskazał na niskie dochody z umowy zlecenia i utrzymywanie się z dochodów konkubiny. Referendarz sądowy wezwał do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych majątkowych. Pomimo przedstawienia dokumentów, stwierdzono niespójności w oświadczeniach dotyczących stanu majątkowego i wspólnego gospodarstwa domowego, a także brak uprawdopodobnienia sytuacji konkubiny.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...][...] w przedmiocie odpowiedzialność i osób trzecich za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. 6
Wraz ze skargą na ww. decyzję skarżący, reprezentowany w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata z wyboru, złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
Na druku urzędowego formularza PPF, wniosek swój skarżący uzasadnił tym, że nierealne jest poniesienie przez niego opłaty sądowej w wysokości 5% od kwoty zaległości podatkowej spółki A Sp. z o.o., która wynosi 4.985.355 zł. Obecnie wnioskodawca zatrudniony jest na stanowisku rzeczoznawcy "w działalności gospodarczej jego żony", którą prowadzi od czerwca 2015 r. Wnioskodawca otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 400 zł netto. Żona skarżącego jest emerytką i to na niej spoczywa cały ciężar utrzymania domu. Wnioskodawca nie posiada żadnych ruchomości, a jego nieruchomość obciążona jest hipoteką przymusową.
Wnioskodawca nie posiada rachunku bankowego, żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej kwotę 5.000 zł, papierów wartościowych, ani oszczędności.
Skarżący zatrudniony jest na podstawie umowy zlecenia.
W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy pismem z dnia 20 stycznia 2016 r. wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy. Wezwanie to miało na celu uzupełnienie, jak również udokumentowanie danych zawartych we wniosku o prawo pomocy.
W odpowiedzi na to wezwanie, wnioskodawca nadesłał następujące dokumenty: kartę wynagrodzeń pracownika; zeznanie PIT – 37 za 2014 r. oraz szereg zeznań podatkowych PIT-11, składanych przez wnioskodawcę w roku 2014; dokumenty wykazujące prowadzenie postępowania egzekucyjnego w stosunku do wnioskodawcy; decyzję o waloryzacji emerytury żony; jej zeznanie podatkowe za 2014 r.; wyciąg z jej rachunku bankowego prowadzonego w B za okres od dnia 1 grudnia 2015 r. do dnia 9 lutego 2016 r.
W piśmie przewodnim do ww. materiałów źródłowych pełnomocnik procesowy wnioskodawcy oświadczył, że skarżący jest zameldowany w D. pod adresem ul. [...] u swojej obecnej konkubiny. Mieszka on u niej i pozostaje na jej utrzymaniu w zamian za pomocy w prowadzeniu gospodarstwa domowego oraz w lokalu, który prowadzi.
W tym stanie rzeczy, pismem z dnia 22 lutego 2016 r., referendarz sądowy wezwał skarżącego do udokumentowania stanu majątkowego konkubiny, z którą obecnie prowadzi wspólne gospodarstwo domowe.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, wpłynęło do akt sprawy zaświadczenie o osobach zameldowanych pod adresem miejsca zamieszkania wnioskodawcy, z którego wynika, że pod adresem tym zameldowana jest M. B. C. oraz wnioskodawca. Jednocześnie wpłynęło oświadczenie z dnia 7 marca 2016 r. podpisane przez A. C. – konkubinę wnioskodawcy. Z oświadczenia tego wynika, że od października 2013 r. jest ona osoba bezrobotną, zarejestrowaną w PUP w D. – z tego powodu nie posiada ona zeznania podatkowego a 2014 r. Jednocześnie oświadczyła, że nie posiada rachunków bankowych, ani lokat. Do oświadczenia tego nie załączono żadnych dokumentów, tj. oświadczenie to nie zostało w żaden sposób uprawdopodobnione.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) - zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." - stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) albo obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).
Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku Z. K., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki albo ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego lub adwokata) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że przedmiotem niniejszej sprawy jest odpowiedzialność osób trzecich za zaległości podatkowe w podatku od towarów usług. Niezależnie od wysokości zaległości podatkowej, w sprawach odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe nie pobiera się wpisu stosunkowego, obliczanego od kwoty zaległości podatkowej, lecz pobierany jest wpis stały. Na podstawie § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zmianami) wpis w tego rodzaju sprawie wynosi 500 zł.
Podstawą do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy jest analiza przedłożonego przez wnioskodawcę materiału dowodowego, który ma uprawdopodobnić dane zawarte w oświadczeniach zawartych na druku urzędowego formularza PPF. W wyniku tej analizy stwierdza się, czy wnioskodawca spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wynika z tego, że przedłożony do akt sprawy materiał źródłowy powinien być spójny, a przedstawiona na druku formularza kondycja finansowa wnioskodawcy uprawdopodobniona w świetle tego materiału.
W przedmiotowej sprawie brak jest tej spójności. Na druku urzędowego formularza PPF, wnioskodawca reprezentowany przez adwokata, oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoja żoną M. K. (rubryka nr 6 formularza PPF). W uzasadnieniu wniosku stwierdził, że to na jego żonie spoczywa ciężar utrzymania wspólnego gospodarstwa domowego.
Z pisma przewodniego pełnomocnika procesowego wnioskodawcy z dnia 10 lutego 2016 r. wynika natomiast, że wnioskodawca jest zameldowany u swojej obecnej konkubiny przy ul. [...] w D. – u której mieszka i na której utrzymaniu pozostaje w zamian za pomoc przy prowadzeniu gospodarstwa domowego oraz w lokalu, który prowadzi. Z nadesłanych do akt sprawy dokumentów wynika, że żona wnioskodawcy M. K. jest zameldowana w B. (województwo [...]). Wynika więc z tego, że wnioskodawca nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoją żoną.
Należy więc stwierdzić, że wnioskodawca podał na druku formularza PPF stan niezgodny z rzeczywistością.
Jednocześnie, w cytowanym wyżej piśmie pełnomocnika procesowego zawarto stwierdzenie, że wnioskodawca pozostaje na utrzymaniu swojej obecnej konkubiny. Jednakże z oświadczenia konkubiny wynika, że jest ona od października 2013 r. osobą bezrobotną i nie posiada rachunków bankowych, ani lokat. W takiej sytuacji powstaje ewidentna sprzeczność –wnioskodawca bowiem pozostaje na utrzymaniu osoby, która jest wg swojego oświadczenia zarejestrowana, jako osoba bezrobotna i nie osiąga dochodu. Na marginesie zaznaczyć należy, że jedynym udokumentowanym faktem odnośnie konkubiny skarżącego jest zaświadczenie o zameldowaniu, z którego wynika, że wnioskodawca jest zameldowany razem z M. B. C., natomiast oświadczenie z dnia 7 marca 2016 r. podpisała inna osoba – A. C. Stwierdzić jednocześnie należy, że z pisma pełnomocnika procesowego skarżącego wynika, że pozostaje on na utrzymaniu konkubiny w zamian za pomoc nie tylko przy prowadzeniu gospodarstwa domowego – ale także za pomoc w lokalu, który prowadzi jego konkubina. Wynika z tego, że konkubina wnioskodawcy prowadzi lokal. Prowadzenie lokalu sugeruje prowadzenie działalności gospodarczej. Nie wiadomo jednak jaki jest przedmiot tej działalności, tym bardziej, że z oświadczenia konkubiny wnioskodawcy wynika, że jest ona zarejestrowana, jako osoba bezrobotna.
Okoliczności powyższe powinny być jednak uprawdopodobnione za pomocą odpowiednich zaświadczeń, zgodnie z treścią pisma referendarza sądowego z dnia 22 lutego 2016 r. W aktach znajduje się tylko jedno zaświadczenie o zameldowaniu, oraz jedynie pisemne oświadczenie A. C. o jej stanie majątkowym, którego nie potwierdza żaden dokument.
W takiej sytuacji stwierdzić należy, że oświadczenia wnioskodawcy nie są wiarygodne. Nie można na ich podstawie dokonać spójnych ustaleń faktycznych. W efekcie brak jest podstaw do dokonania analizy stanu majątkowego wnioskodawcy w aspekcie osób, z którymi pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym.
Odnośnie wnioskodawcy stwierdzić należy, że osiąga on regularny dochód w kwocie około 939 zł miesięcznie, stanowiący wynagrodzenie za pracę w firmie C Sp. z o.o. w S. (data przyjęcia do pracy – 1 września 2015 r.). Z kolei z jego oświadczenia zawartego na druku formularza PPF wynika, że otrzymuje również 377,52 zł netto miesięcznie, z tytułu świadczenia usług na podstawie umowy zlecenia w firmie swojej żony (żona prowadzi działalność gospodarczą od czerwca 2015 r.). Ponadto, z nadesłanych do akt sprawy zeznań podatkowych PIT – 11 za 2014 r. wynika, że skarżący jest rzeczoznawcą w toku relatywnie licznych postępowań sądowych prowadzonych przed sądami powszechnymi. Z tytułu pełnienia tej funkcji i składania opinii w toku tych postępowań sądowych wnioskodawca pobiera stosowne wynagrodzenia.
W ocenie rozpoznającego wniosek, skarżący powinien być jednak w stanie uiścić wpis sądowy od skargi w kwocie 500 zł, co nie powinno narazić go na uszczerbek w utrzymaniu koniecznym.
Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
-----------------------
5
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło